Реттік және есептік сан есім

Пәні қазақ тілі

Мектеп: 174 мектеп-гимназия

Тексерген_______________

Күні: 19.04.2018

Мұғалімнің аты-жөні: Айдусенова М. Е.

Сынып: 3 «д»

Қатысқандар:16 Қатыспағандар:0

Тақырыбы:

Реттік және есептік сан есім

Ортақ тақырып:

Сан есім

Бөлім:

Сөз таптары

Бөлімше:

106 сабақ сөз таптары

Осы сабақ арқлы жүзеге асатын оқу мақсаты

• Оқушыларға сан есімнің мағыналық түрін – реттік 
  сан есімді игерту.

• Сан есімдердін жазу емлесіне байланысты 
  тапсырмалар беру арқылы қабілетін дамыту.

• Өзін бағалай білуге тәрбиелеу.

Міндеттері:

• Өз ойын толық жеткізе алуға мүмкіндік беру;

• Ізденімпаздыққа, еңбекқорлыққа, адамгершілікке тәрбиелеу, бағдарлау.

Күтілетін нәтиже

• Реттік санан есімдерді ажырата алады;

• -Мәтінмен, суретпен жұмыс барысында ойын ашық айтады, еркін ой бөліседі;

• Топтық жұмыста сөзді бөлмеуге, сұрақ қоюға, өзін бағалауға үйренеді.

Бағалау критерийлері

• Барлық оқушылар орындай алады:

Есептік және реттік сан есімдерді ажырата алады.

• Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Мақал мәтелдердегі сан есімді сұрақ қою арқылы сан есімді таба алады.

Есептік сан есімдерді реттік сан есімдерге айналдыра алады.

• Кейбір оқушылар оындай алады:

Өлеңді мәнерлеп оқып өмірмен байланыстырып тиісті сан есімдерді айта алады.

Тілдік мақсат:

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері:

Қазақ-орыс-ағылшын тілдерінде реттік сан есімдерді хормен атау

Сыныптағы диалог:

Сөз таптарына сипаттама беру.

Сан есімге сипаттама беру

Реттік сан есімге сипаттама беру

Талқылауға арналған сұрақтар:

Не себепті.........деп ойлайсың?

Не себепті реттік сан есім деп аталады. Мыс сегізінші, оныншы.

Ишара: «Бас бармақ»

Құндылықтарды дарыту

Адамзаттың басты құндылықтарының бірі табиғатты қорғау сонымен қатар өсімдіктерді кқздің қарашығындай сақтап болашақ ұрпаққа аманат ету.

Пәнаралық байланыс

Математика, ағылшын,

Алдыңғы оқу

Сөз таптары

Жоспары

Жоспарланған уақыт есебі:

Тапсырмалар

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

Психологиялық ахуал тудыру.

Шаттық шеңберінде бүгінгі күнге бір-біріне сәттілік жақсы тілектер тілейді.

Топ ережесімен танысу:

Интер белсенді тақта

сс

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы 7 минут

Дәптермен жұмыс.

Күн ретін жазу. Көркем жазу.

К к

Құрамында сан есімі бар сөздер жазамыз

К+2+лік, тү+1, к+3+ік, жел+90, 6+бақан, 9+құмалақ, 8+көз, к+3, 5+ік.

Үй тапсырмасы: 6-жаттығу

Етістік дегеніміз – заттардың қимылын, іс - әрекетін білдіреді.
Сұрағы: не істеді? Қайтты? Не қылды?
Сын есім дегеніміз – заттың түрін, түсін, сапасын білдіретін сөз.
Сұрағы: қандай? Қай?
Зат есім дегеніміз – заттың атын білдіретін сөз. Сұрағы: кім? Кімдер? Не? Нелер?
Сан есім дегеніміз – заттың санын, ретін білдіретін сөз.
Сұрағы: қанша? Неше? Нешінші?

Сұрақ-жауап әдісі арқылы жана жаңа сабақтың тақырыбын ашу.

Жана сабақты бастау үшін:

Саан есімнің сұрақтары: канша? Неше? Нешінші?

Сабақты бағалап отырамыз:

Ой ашар
а) Ертегі оқып беру (слайд арқылы түсіндіру)
Ерте, ерте, ертеде «Сөз табы» деген елде бір ақсақал өмір сүріпті. Ол ақсақалдың аты – «Сан есім» екен. Оның екі ұлы болыпты. Ұлдарының аты – «Есептік» және «Реттік» екен. Есептік сан есім әр затын санап, ал Реттік сан есім әр затын ретімен қойып, ретімен айтып, бақытты өмір сүріпті. Және де бір - бірінен ажырамай өздерінің мақсат мұраттарына жетіпті.
САН ЕСІМ Есептік Реттік
- Балалар есептік сан есім дегеніміз не?
- Есептік сан есім заттың нақты санын білдіреді. Қанша? неше? деген сұрақтарға жауап береді. Мысалы: жеті қалам, бес алма.
- Ал, реттік сан есім дегеніміз не?
- Реттік сан есім заттардың саналу ретін білдіреді. Нешінші? деген сұраққа жауап береді.
Реттік сан есім есептік сан есімге – ыншы, - інші, - ншы, - нші жұрнақтары жалғану арқылы жасалады.
Мысалы: алтыншы автобус, бірінші көше.

Оқулықпен жұмыс:

3 топқа ортақ тапсырма

1. Жаттығу м әтінді түсініп оқы. Сан есімдерді тауып түріне қарай ажырат

Сергіту сәті:

Жинақтау Ой   толғаныс А4 форматтағы параққа жаттығуларды орындап постер қорғайды.

1-топ: етістік 2-жаттығу.

2-топ зат есім 3-жаттығу Мақал мәтелді көшіріп жаз

Ер бір рет өледі

Қорқақ мың рет өледі

Жеті рет өлшеп

Бір рет кес

Сан есімдерді тауып сұрақ қой

3-топ сын есім 4- жаттығу. Жұмбақты көшіріп жазып. Шешуін тап.

4+інші, 5+інші

Сан есімдерді реттік сан есімге айналдыру керек.

3 топқа ортақ тапсырма 5-жаттығу

Өлеңді мәнерлеп оқы

Мен баласы даланың

Бес жасында ат жалында ойнаған,

Ақ шабақша Ертіс суын бойлаған.

Жеті түнде бес жүз қойдың түс-кейпін

Бес саусақтай түгендейтін түстейтін.

М. Әлімбаев

Сан есімдерді тауып түсіне қарай ажырат

Сан есімдер кездесетін өлең шумақтарын тауып жаз.

Үйге тапсырма: 6-жаттығу. Ереже жаттап келу.

Итер белсенді тақта.

Кері байланыс: (оқушыларға парақшалар таратамын жеке-жеке)

Саралау.

Білім деңгейі әр түрлі оқушыларға күрделілігіне қарай алға ілгерілеп отыратын тапсырмалары бар қима қағазды ұсынамын.

Бағалау: оқушылар бүгінгі сабаққа қатысты бағалайды(оқушылар бағасын әр топ басшы өз топ мүшелерін бағалайды)

Рефлекция

Қысқа мерзімді жоспар жазу үшін жаңартылған бағдарлама бойынша берілген «Мұғалімге арналған нұсқаулық» және жалпы бағдарлама, критериалды бағалау бағдарламасы сияқты құжаттармен жете таныстым. Қысқа мерзімді жоспар жазуда кедергілер кездесті. Себебі алдыңғы бағдарлама бойынша жоспар жазумен салыстырғанда біршама айырмашылықтар бар.