Богенбаева Асем Касенхановна

Алматы қаласы №152 мектеп-гимназиясының информатика пәні мұғалімі

Email: asem.kasenhan@mail.ru

(Алматы, Қазақстан)

Учитель информатики школы-гимназии №152 Алатаусского района города Алматы.

Богенбаева Асем Касенхановна

Email: asem.kasenhan@mail.ru

(Алматы, Казахстан)

Computer science teacher at School-Gymnasium № 152, Alatau District, Almaty

Bogenbayeva Asem Kasenkhanovna

Email: asem.kasenhan@mail.ru

(Almaty, Kazakhstan)

РОБОТОТЕХНИКА ЖӘНЕ МОДЕЛЬДЕУ

Түйіндеме. Робототехника және модельдеу – оқушылардың техникалық, шығармашылық және сыни ойлау қабілеттерін дамытуға бағытталған заманауи пән. Бұл бағытта оқушылар нақты өмірдегі мәселелерді шешуді үйреніп, инженерлік және бағдарламалау дағдыларын меңгереді. Scratch, Tinkercad, Arduino сияқты құралдар арқылы жобалық жұмыс жүргізу олардың цифрлық сауаттылығын арттырып, болашақ мамандыққа жол ашады.

Түйінді сөздер: робототехника, модельдеу, инженерия, бағдарламалау, Arduino, Tinkercad, Scratch, жобалық жұмыс, цифрлық сауаттылық, шығармашылық, сыни ойлау, STEM, білім, технология.

Қазіргі замандағы ғылым мен техниканың дамуы оқушылардың шығармашылық және технологиялық қабілеттерін дамыту қажеттілігін арттырып отыр. Осы орайда робототехника және модельдеу пәні — білім берудің болашағына бағытталған маңызды бағыттардың бірі.

Робототехника — бұл автоматтандырылған құрылғыларды (роботтарды) жобалау, құрастыру және басқару ғылымы. Ол механика, электроника, информатика және инженерия салаларын біріктіреді. Оқушылар робот құрастыру арқылы алгоритм құрып, логикалық ойлау, талдау және мәселені шешу дағдыларын дамытады.

Модельдеу — нақты жүйенің немесе объектінің жұмысын немесе құрылымын оның кейбір маңызды сипаттамаларын көрсету арқылы бейнелеу процесі. Модельдеу ғылыми-зерттеу, жобалау, түсіндіру және болжау мақсатында қолданылатын тиімді әдіс болып табылады.

Модельдеу кезінде шынайы әлемдегі күрделі құбылыстарды қарапайым және түсінікті түрде көрсету мақсатында әртүрлі құралдар мен әдістер қолданылады. Мысалы:

1. Физикалық модельдеу — нақты объектінің немесе жүйенің физикалық макетін құрастыру. Мысалы, ғимараттың, ұшақтың немесе көліктің макеттері.

2. Математикалық модельдеу — объектінің немесе үдерістің математикалық формулалар немесе теңдеулер түрінде сипатталуы. Бұл модельдер көбінесе есептеу техникасында және ғылыми зерттеулерде қолданылады.

3. Ақпараттық модельдеу — объекті немесе үдеріс туралы ақпаратты графикалық, сызбалық немесе симуляциялық түрде көрсету. Мысалы, жүйенің логикалық құрылымын диаграммалармен көрсету.

4. Компьютерлік модельдеу — объектілер мен үдерістердің жұмысын компьютерлік бағдарламалар арқылы симуляциялау. Мысалы, 3D модельдеу бағдарламалары, физикалық симуляциялар немесе виртуалды ортада жасалатын модельдер.

Модельдеу — шынайы нысан немесе үдерісті қарапайым әрі түсінікті түрде бейнелеу. Мысалы, роботтың 3D моделі, қозғалыс симуляциясы немесе Arduino негізіндегі сұлба — бәрі модельдеуге жатады.

Модельдеудің негізгі мақсаты — объектінің немесе жүйенің жұмысын түсіну, зерттеу, болжау немесе жобалау. Модельдер арқылы біз белгілі бір құбылыстарды жеңілдетілген түрде көріп, оларды зерттеп, болашақта олармен қалай жұмыс істеу керектігін біле аламыз.

Мектеп оқушылары Scratch, Tinkercad, LEGO EV3, Arduino секілді платформалар арқылы өз жобаларын жасап, шығармашылық ойларын жүзеге асыра алады. Бұл оларға тек білім беріп қана қоймай, болашақ инженер, программист немесе зерттеуші болуға жол ашады.

Қорытындылай келе, робототехника мен модельдеу — бұл тек пән емес, оқушыны XXI ғасыр дағдыларына тәрбиелейтін маңызды құрал.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. ҚР Оқу-ағарту министрлігі. «Информатика» пәні бойынша жаңартылған оқу бағдарламасы. – Астана, 2022 ж.

2. Ахметова Г.Ж. «Робототехника негіздері». – Алматы: Рауан, 2021 ж.

3. Қасымова Р. «Цифрлық технологиялар және модельдеу». – Шымкент, 2020 ж.

4. Назарбаев Зияткерлік мектептері. STEM білім беру әдістемесі. – Нұр-Сұлтан, 2021 ж.

5. www.tinkercad.com – Tinkercad ресми сайты

6. www.arduino.cc – Arduino платформасының ресми ресурсы

7. https://scratch.mit.edu – Scratch визуалды бағдарламалау ортасы

8. «Информатика негіздері» журналы. – Республикалық ғылыми-әдістемелік басылым.

Краткое содержание. Робототехника и моделирование — современный предмет, направленный на развитие технических, творческих и критических навыков учащихся. В рамках этого направления ученики учат решать реальные задачи, осваивают инженерные и программные навыки. Работа над проектами с использованием таких инструментов, как Scratch, Tinkercad, Arduino, повышает их цифровую грамотность и открывает путь к будущей профессии.

Ключевые слова: робототехника, моделирование, инженерия, программирование, Arduino, Tinkercad, Scratch, проектная работа, цифровая грамотность, творчество, критическое мышление, STEM, образование, технологии.

Abstract. Robotics and modeling is a modern subject aimed at developing students' technical, creative, and critical thinking skills. Within this direction, students learn to solve real-world problems, mastering engineering and programming skills. Working on projects using tools such as Scratch, Tinkercad, and Arduino enhances their digital literacy and opens the way to future professions.

Keywords: robotics, modeling, engineering, programming, Arduino, Tinkercad, Scratch, project work, digital literacy, creativity, critical thinking, STEM, education, technology.