«Қайнар» колледжі

Жарақат алу кезіндегі алғашқы медициналық көмек. Тірек-қимыл жүйесі мен қан айналым жүйесінің анатомиялық-физиологиялық негіздері

(сабақ тақырыбы)

Модуль/пән атауы:Алғашқы әскери дайындық

Анатомия және физиология негіздері

Дайындаған педагог: Шадгалиев А. Кипчакбаева М. М.

Мерзімі: 2026 жылғы "18" 03

1.Жалпы мәліметтер

Курс, оқу жылы, топ 1 курс, ББИ тобы

Сабақтың түрі: Интеграциялық, тәжірибелік-симуляциялық сабақ (ЖИ элементтерімен)

Мақсаты, міндеттер

Білімділік: Тірек-қимыл жүйесінің (сүйек, буын, бұлшықет) құрылысын түсіндіру

• Қан айналым жүйесінің (жүрек, қан тамырлары) физиологиялық қызметін талдау

• Жарақат түрлерін ажыратып, алғашқы көмек көрсету алгоритмін меңгеру

Дамытушылық:

• Клиникалық ойлау қабілетін дамыту

• Жағдайлық тапсырмалар арқылы шешім қабылдау дағдысын қалыптастыру

• ЖИ құралдарын қолдана отырып ақпаратты талдау

Тәрбиелік:

• Жауапкершілікке, батылдыққа, адам өміріне құрметпен қарауға тәрбиелеу

• Әскери тәртіп пен шұғыл әрекет ету мәдениетін қалыптастыру

Оқу сабақтары барысында білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және кәсіби дағдылар тізбесі Сабақ соңында білім алушы:

• Тірек-қимыл және қан айналым жүйесінің құрылымын түсіндіреді

• Жарақат түрлерін ажыратады

• Алғашқы медициналық көмек алгоритмін орындайды

• ЖИ құралдарын білім алуда қолдана алады

Қажетті ресурстар: электрондық оқулық, компьютердің программалары, интернет ресурстары интерактивті тақта, ЖИ элементтері т.б

Сабақ барысы (40 минут)

I. Ұйымдастыру кезеңі (5 мин)

• Сапқа тұрғызу

• Сабақ мақсатын хабарлау

• ЖИ арқылы интерактивті сұрақ (Mentimeter / Kahoot AI генерацияланған тест)

II. Қызығушылықты ояту (5 мин)

ЖИ арқылы жасалған қысқа симуляциялық бейнеролик:
«Әскери жаттығу кезінде сарбаздың аяғы сынуы»

Оқушылардан сұрақ:

• Қандай жүйе зақымданды?

• Қандай физиологиялық өзгерістер болады?

• Алғашқы көмек қалай көрсетіледі?

III. Теориялық бөлім (5 мин)

1. Тірек-қимыл жүйесі

• Сүйектің құрылысы (диафиз, эпифиз)

• Сынық түрлері (ашық, жабық)

• Бұлшықет пен байлам қызметі

2. Қан айналым жүйесі

• Жүректің құрылысы (4 камера)

• Артерия мен венаның айырмашылығы

• Қан кету түрлері:

  • Артериялық

  • Веналық

  • Капиллярлық

IV. Практикалық бөлім (15 мин)

? 1-тапсырма: Сынық кезіндегі көмек

Оқушылар манекенде:

• Иммобилизация жасау

• Шина салу (Крамер шинасы)

• Қауіпсіз тасымалдау

2-тапсырма: Қан кетуді тоқтату

• Жгут салу алгоритмі

• Қысым таңғышын салу

• Уақыт белгілеу

ЖИ элементтері

1. AI-диагностикалық кейс

   • ЖИ чат-бот жарақат сипаттамасын береді

   • Оқушылар диагноз қойып, әрекет алгоритмін құрады

2. Виртуалды 3D анатомия (Complete Anatomy / BioDigital AI)

   • Сүйек пен қан тамырын 3D көру

   • Зақымдалған аймақты модельдеу

3. ЖИ арқылы бағалау

   • Практикалық әрекетті видеоға түсіріп, AI чек-лист арқылы талдау

   • Қателерді автоматты анықтау

4. Сценарий генерациясы

   • ЖИ әскери жағдайға байланысты күтпеген жарақат сценарийін ұсынады

Бекіту (5 мин)

Case-study:

«Дала жағдайында жауынгердің қолы сынды және қан кетіп жатыр»

Оқушылар:

1. Зақымдалған жүйені анықтайды

2. Физиологиялық өзгерісті түсіндіреді

3. Алғашқы көмек алгоритмін көрсетеді

Бағалау критерийлері

Жалпы: 30 балл

Қорытынды (5 мин)

• Рефлексия (Padlet AI word cloud)

• «Бір сөйлеммен сабақтан алған әсерім»