Қазақстан
тарихы
Сабақ тақырыбы:
Шыңғысхан империясы және оның
мұрагерлері
|
ЖПЖК
Тобы: 1 «В»
Күні: 08.12. 2021
ж
Оқытушының аты-жөні: Сағадиев
Б
|
Сабақтың
мақсаты
|
Қазақстанда мемлекеттіліктің
қалыптасуының тарихи кезеңдерін түсіндіру;
мемлекет құрылысындағы
сабақтастықты анықтай отырып, Қазақстан аумағында ұлыс жүйесінің
дамуын зерттеу;
XIII -XV ғасырлардағы
мемлекеттердің геосаяси белсенділігін сипаттау арқылы, олардың
Еуразиядағы тарихи процестердің барысына әсер ету дәрежесін
анықтау
|
Бағалау критерийлері
|
-
Моңғолдар мемлекеттік деңгейге қалайша
жеткендігін біледі;
-
Әскери жетістіктерін біледі;
-
Карта бойынша саяси үдерістерді
түсінеді;
|
Тілдік мақсаттар
|
Пәндік лексика мен
терминология:
1. «Яса» заңдар жинағы арқылы моңғол мемлекетінің
идеологиясы, басқару жүйесі, әлеуметтік құрылымын талдайды (оқылым
дағдысы);
2. Кешіктен -Шыңғысханның жеке басын қорғайтын
жасауыл
3. Құрылтай – моңғол империясының жоғары басқару
органы
Диалог пен жазуға пайдалы сөздер
тізбегі:
Әскер, әлеуметтік, саяси жағдай, қосылу, ақсүйек,
қарасүйек, заң, әскери жүйе, біріктіру.
|
Құндылықтарға баулу
|
“Мәңгілік Ел” ұлттық идеясының 6-7
құндылықтары
|
Пәнаралық байланыс
|
Дүние жүзі тарихы, география,
психология,
|
Дағдылар қолдану АКТ
|
Слайд – презентация, бейне таспа, дидактикалық
материалдар
|
Алдыңғы білім
|
Қазақстан жерінде моңғол экспансиясына дейін
түркі тілдес тайпалардың этносаяси бірлестігі қалыптасқанын және
олардың әлеуметтік – экономикалық, саяси, мәдени жағдайын
біледі.
|
Сабақ кезеңдері
|
Жоспарланған іс-әрекеттер
|
|
Сабақтың басы
Ортасы
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Ынтымақтастық атмосферасын құру “Мен...”
тренингі
(әркім өзінің жақсы жағынан кім екенін айтады.
Мысалы: Мен-ұстазбын, өйткені мені жақсы көретін шәкірттерім бар
т.б.)
1)Тақырып ашу.
«Ой
шақыру» әдісі
2)
Терминдермен жұмыс. Интерактивті тақтада үш термин
анықтамасымен шығарылады. Оқушылар дәптерлеріне жазып, мұғаліммен
бірге мағынасын талқылайды.
3)Видео роликке анализ жасау.Шыңғыс хан туралы
видео ролик қосылады. Видеороликті тыңдай отырып, «тарихи диктант»
тапсырмасын орындайды
-
Моңғолия
жерінде..................................тайпалары, этно – саяси
бірлестіктері өмір сүрді
-
1203-1205жж
.................................................... талқандап
татар-моңғол тайпаларының басын біріктірген
-
Шыңғыс хан түркі – моңғол тілдерінде
............................... деген ұғымды
білдіреді
-
Шыңғыс хан мемлекетті 3 әскери – әкімшілік
аймаққа
..........................................................................
бөлді.
4)Мәтінмен жұмыс. Мәтінді оқи отырып,
«Келісемін» «Келіспеймін» кестесін толтырады. «К-К»
әдісі
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№
|
Мазмұны
|
Келісемін
|
Келіспеймін
|
|
1
|
Жошы ұлысы - орыс тарихнамаларда «Алтын Орда» деп
аталады
|
|
|
|
2
|
Шыңғыс хан 1186-1241 жылдары өмір
сүрді
|
|
|
|
3
|
1229 жылы Моңғол ақсүйектерінің құрылтайында
Шыңғысханның үшінші ұлы – Төле хан тағына
сайланды.
|
|
|
|
4
|
Әкесінің тірі кезінде ақ Шағатай Ұлы Ясаның ең
білімді сарапшысы, заңдар мен әдет-ғұрыптарға қатысты барлық
мәселелерді шешуде ең құрметті адам ретінде
танылды
|
|
|
|
5
|
1260 жылдан бастапМонғол империясының бесінші Ұлы
ханы – Құбылай хан
|
|
|
|
Дескриптор :
5) Шыңғыс хан есімі бойынша ассоциация
. Қысқаша суреттеу беріледі.
6) «Уақыт сызығы» негізгі оқиғаларын
табу.
1 155/62 ж.
|
Темучиннің, болашақ Шыңғысханның, туған
жылы.
|
1 202-1205 жж
|
Моңғолияның құрылтайында Шыңғысхан Моңғол
мемлекетінің билеушісі болып тағайындалды, Моңғол мемлекетінің
құрылуы.
|
1 206 ж
|
Моңғолдар ойраттарды, енисей қырғыздарды,
ұйғырларды өздеріне бағындырды
|
1 207 ж
|
монголдардың таңғұттарға (Си Ся мемлекетіне)
қарсы жорығы.
|
1207-1208 жж.
|
татарларды талқылау, моңғолдардың наймандар мен
меркіттерді жеңуі.
|
1 211-1215 жж.
|
Шыңғысханның Орталық Азия, Иран және Закавказьеге
жасаған жорықтары.
|
1 218 ж.
|
Шыңғысхан Пекин қаласы - астанасымен бірге
Солтүстік Қытайды жаулап алды.
|
1218 - 1221 жж.
|
Моңғол әскерлерінің Шығыс Түркістан мен Жетісуды
басып алуы және «Яса» заңдар жинағын жариялау.
|
1 223 ж.
|
Шыңғысхан қайтыс болды.
|
1 227 ж.
|
моңғолдардың билігі Қытайдағы«Қызыл байлауыштар»
атты танымал көтеріліс нәтижесінде құлауы.
|
1 237-1240 жж
|
Шыңғысханның немересі Батудың Руське қарсы
жасаған жаулаушылық жорығы.
|
1 239-1242 жж.
|
Моңғолдар Калька өзенінің маңында
орыс-половецтердің әскерін талқалдады.
|
1368 ж.
|
моңғолдардың Шығыс Еуропаға жасаған жорықтары,
Венгрия тонау.
|
Тапсырманың
дескрипторлары:
- студенттер уақыт сызыңында барлық негізгі
даталарын белгілейді;
- студенттер моңғолдардың жаулап алу жорықтарының
тарихының негізгі оқиғалардың мәнін қысқаша
сипаттайды;
7) Моңғолдардың әскери жүйесі. Моңғолдардың
әскери жүйесі мына сурет бойынша
талқыланады.
Шыңғысханның, моңғолдар шапқыншылығы
суреттері
https://www.youtube.com/watch?v=iDF_ObIl3JQ
Қазақстан тарихы туралы моңғол деректемелері.
ауд. Н. Базылхан; ғыл. ред. М. Қ. Әбусейітова. Р.
Б.
Сүлейменов атын. шығыстану ин-ты: 1-том.:
Моңғолдың құпия шежіресі.- Алматы, Дайк-пресс,
2006.
Бейнероликhttp://www.youtube.com/watch?v=WUlGow3n7CY
Сұлтанов Т. Шыңғыс хан және оның ұрпақтары. – А:
Мектеп, 2007.
Сабақтың соңы
Кері байланыс: «БББ»
әдісі
Білемін
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Бағалау: кесте арқылы өзін – өзі бағалайды
(Экспедитор – реттеуші бағалауды
бақылайды)
Студент
|
«Тарихи диктант» тапсырмасы
|
«К-К» әдісі
|
«Ассоциация» құру
|
«Уақыт сызығы» әдісі
|
Балл
|
|
|
|
|
|
|
Үй тапсырмасы.
-
Картадан Моңғол империясының кеңеюін сызып,
дәптерге түсіріп келу
-
«Отырардың күйреуі» атты таныстырылым
дайындау
Қосымша көркем әдебиеттер оқуға
кеңес:
-
Исай Калашников «Жестокий
век»;
-
Виктор Поротников «Қалка шайқасы»
;
-
Тимур Мақсұтов
«Шабуыл».
Адрес
публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/471308-shyyshan-imperijasy-zhne-ony-mragerleri