Сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Периодтық заңның маңызы.. Д.И.Менделеевтің өмірі мен қызыметі

Сабақтың түрі

Жаңа тақырыпты меңгеру

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.3.3 химиялық тепе-теңдіктің ығысу бағытын Ле-Шателье принципін қолдана отырып болжау

8.3.3.4 сыртқы жағдайлардың өзгеруінің химиялық реакция жылдамдығы мен химиялық тепе-теңдік күйіне әсерін түсіну және нақты ажырату

Сабақ негізгі мақсаттары

Химиялық элементтедің периодтық жүйесі, периодтық заңның мәнін, оның негізгі қағидаларын және әрбір элементке тән химиялық қасиеттерін ,олардың периодта орналасуына байланысты білімдерін дамытатын болады

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Периодтық  жүйе  мен периодтық  заңның  құрылымын  теориялық  негіздеу, Д.И.Менделеевтің өмірбаянымен танысу.

Оқушылардың басым бөлігі:

химиялық элементтердің периодтық жүйсіндегі орны бойынша элементтің және оның қосылыстарына сипаттама беру

Кейбір оқушылар:

Эксперимент жүргізудің мақсатын түсінеді. Өз болжамдары мен қорытындыларын жасай алады

Жетістік критерийлері

Оқушылар оқу мақсатына жетеді, егер:

периодтық заңның мәнін, оның негізгі қағидаларын және әрбір элементке тән химиялық қасиеттерін ,олардың периодта орналасуына байланысты екендігін біледі.Период бойынша химиялық элемент атомдарының өзгеру себебін талдап,айырмашылығы мен ұқсастығын ажыратады.

.Периодтық жүйе бойынша элементтің және оның қосылыстарының қасиеттерін болжай алады;            

Жаңа химиялық элементтердің ашылуы туралы біледі.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

Химиялық элементтердің периодтық жүйесі Кейін оқушылар басқа оқушылардың тәжірибелеріне қатысты өз пікірлерін айтып және өз идеяларын дамыта отырып, басқаларының идеяларын толықтырады.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Зерттеу сұрағы

Зерттеу жоспары

Гипотеза

Тәжірибе

Зерттеу мәселесі

Деректерді талдау

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Менің зерттеуімнің кезеңдері … болады деп ойлаймын.

Бұлай айтуға … негіз болды.

Бұл … түсіндіріледі.

Менің түсіндіруім ...

Құндылықтарды дарыту

Топтық жұмыс жасау барысында оқушыларды өзара көмек көрсетуге, бір-бірінің пікірін тыңдауға және өзара ақпарат алмасу барысында бір-біріне құрмет көрсетуге баулу

Пәнаралық байланыстар

Матем мен физика

АКТ қолдану дағдылары

Сабақ барысында Power Point презентациясын және Интернет желісін қолдану

Бастапқы білім

Ғылыми жаңалықтардың айқындаушы рөлін және олардың адамның күнделікті өміріне әсерін, ақпарат көздерінің түрлерін және зерттеу әдістерін: бақылау және тәжірибені біледі.

Тәжірибе жүргізу жоспарын құрастыруды, қоршаған әлемге бақылау жүргізуді және диаграммалар түрінде құрастырылған жоспар бойынша жүргізілген тәжірибе нәтижелерін белгілеуді, қорытындылар тұжырымдауды біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақты ұйымдастыру

«Алма бағы» жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру (тақтаға алма ағашының суретін және оған түрлі түсті стикерлер (алма) жапсыру, сабақ басталғанда оқушыларға өзіне ұнаған алманы алуды тапсырыңыз. Сол арқылы оқушының сол сәттегі көңіл күйін білуге болады, сонымен қатар топқа бөлінеді).

Оқушылардың білімін тексеру. Оқушыларға мынадай сұрақтар қойылады:

1. Элементтер периодтық жүйеде қандай белгілеріне қарай орналасқан?

2. Периодтық жүйе қалай құрылған?

3. Периодтық жүйеде атом ядросы зарядының артуына байланысты элементтердің қасиеті қалай өзгереді?

4. 4-ші периодтағы нағыз металдар мен нағыз бейметалдарды атаңдар.

5. Периодтық жүйеде неше топ бар?

6. Топтар қалай бөлінеді?

7. Атомның ядро зарядына байланысты топшаларда элементтердің қасиеті қалай өзгереді?

8. І топтағы ең белсенді металды және VII топтағы ең белсенді бейметалды атаңдар?

Химиялық элементтерді жіктеудегі алғашқы қадамдар.

1)Төртінші артық

2) айқыштар мен нөлдер ойыны

Есептіңіз: 1.Реакция теңдеуін құрастырып, теңестіріңіз: а) Алюминий + оттек

2. 240г магний оттекпен әрекеттескенде қанша грамм магний оксиді түзіледі?

(ОүБ алақан арқылы)

Power Point презентациясы, алма ағашының суреті, түрлі-түсті стикерлер

http://www.7ya.ru/article/Opyty-dlya-detej-zanimatelnaya-nauka-v-domashnih-usloviyah/

Сабақтың ортасы

(Т) (Э) Оқушылар сабақтың басында алма ағашынан алған стикерлері бойынша 3 топқа бөлінеді:

Топтық жұмысқа қойылатын критерий:

Көптеген елдердің ғалым-химиктері химиялық элементтерді жіктеудің әр түрлі тәсілдерін ұсынды. Бірақ олар барлық элементтерді бір жүйеге келтіретін байланысты таба алмады. Бұл проблеманы ұлы орыс ғалымы Д.И. Менделеев ашты.

Д.И. Менделеев өз кезінде белгілі болған элементтерді атомдық массаларының өсу реті бойынша орналастырды. Нәтижесінде, қасиеттері ұқсас элементтер белгілі бір аралықтан кейін қайталанып отратындығы анықталды.

Элементтер мен олар түзетін жай және күрделі заттардың қасиеттері сол элементтердің атомдық массасына периодты тәуелділікте болады.

Кесте бойынша салыстырмалы атомдық массаларының өсу ретімен орналасқан элементтер қатарында, мынадай заңдылықтар байқалады:

1. Литийден Li фторға F дейін элементтердің металдық қасиеттері әлсіреп, бейметалдық қасиеттері күшейе бастайды.

2. Литийден Li фторға F дейінгі элементтердің қосылыстарында да өзгерістер байқалады. Олардың қатарындағы литий оксиді негіздік қасиет көрсетсе, берилий оксиді-екідайлы, одан кейінгі элементтер қышқылдық оксидтер түзе бастайды.Салыстырмалы атомдық массалары артқан сайын элементтер қатарында литийден көміртекке дейін олардың валенттіктері I-IV дейін өседі. Көміртіктен бастап элементтердің сутекті қосылыстарындағы валенттіктері IV- I дейін кемиді.

Период дегеніміз-атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасған элементтер қатары. Период сілтілік металдан басталып инертті элементпен аяқталады.

Қазіргі кезде белгілі болған барлық элементтер периодтық кестеде 7 период құрайды.

П ериод

Кіші: Үлкен:

1,2,3 4,5,6 ж.әне 7 (аяқталмаған)

Периодтық жүйеде тік бағанда қасиеттері ұқсас элементтер бір-бірінің астына орналастырылып, туыстас элементтер тобы шықты (галогендер, сілтілік, сілтілік жер металдар). Бұлар периодтық жүйеде топтар деп аталады. Барлығы 8 топ бар.

Периодтық заң мен периодтық жүйенің маңызы

• ХХ ғасырдағы химия мен физиканың барлық жаңалықтарының ашылуына алғашқы көзі

• Биохимия, геохимия, ғарыш химиясы, биология, атомдық және ядролық физика, химиялық технологияның, металургияның, медицинаның, т.б. көптеген ғылым саласының дамуына қосқан үлесі бар

• Элементті танып-білудің кілті

• Элементтердің атом құрылысын анықтауға жол ашты

• Белгілі бір қасиеті бар заттарды алуды жүзеге асырды

• Жаңа элементтерді синтездеуді жүзеге асырды

• Элементтердің қасиеттерін, оларды практикада қолданылуы дәл болжанған

• Радиоизотоптар, олардың қолдану салаларын ашты

• Табиғаттың құпиясын түсінудің кілті болды

ЭЛЕМЕНТТЕР АДАМ АҒЗАСЫНДА:

Өкпеде-Lі, Nа

Қанда- Ғе, Nа, Lі, Са, Н.

Қалқанша безінде- I, Zn, Br

Тісте- Ғ, Са, Mg, Р

Гипофизде- Zn, Br, Мn, Cr

Мида- Na, Mg, К

Шашта- Al, Аs, СІ

Жүректе- Са, К

Ұйқы безінде- Mg

Бауырда- Lі , Sе,Мо, Zn,

Са, Мn, К, Сu

Перфокарта толтыру

Таңбасы	S,C,Al,N,P,Cl,Si,Na,Mg
Период
Топ
Топша
Реттік номері
Ar
Электрондық формула
Графикалық формула
Валенттігі
Металл, бейметалл
Жоғары оксидінің формуласы
Ұшқыш сутекті қосылыстары

Bilimland сайтымен жұмыс

«Электрондық конфигурация және периодтық кесте» 2/5

Тапсырма

1-тапсырма

Видео: «Катиондардың түзілуі (1,26 минут)»

«Аниондардың түзілуі ( 1,04 минут)»

1-тапсырма

2-тапсырма

Оқытылып отырған оқу материалын бекіту немесе дағдыландыру жұмыстарын жүргізу.

Оқушылардан ауызша сұрау:

І. Қатені тап

1. Сілтілік металдан басталып, инертті газбен аяқталатын атомдық массаларының кему реті бойынша орналасқан қатарды топ деп атайды.

2. Периодта элементтердің сол жақтан оң жаққа қарай металдық қасиеттері күшейеді, бейметалдық қасиеттері әлсірейді.

ІІ. Төртінші артық

А) H, He, Ne, Ar

Ә) H, Li, Be, B

Б) Fe, Co, Ni, Ar

В) F, Cl, Mn, Br

ІІІ. Периодтық жүйенің маңызы

Өзара бағалау ( дескриптор бойынша)

Бағалау СГ 3.Орындалған тапсырмалардың нәтижелерін көрсету

Оқытудың мақсаты бойынша.

Ыстық және салқын суы бар стақан, қара шай қалташасы, әр түрлі өлшемді өшіргіш

Сабақтың соңы

Сұрақ жауап

1.Д.И.Менделлев өз кезінде белгілі болған элементтердің қалай орналастырды?

2.Салыстырмалы атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасқан элементтердің химиялық қасиеттерінің өзгеруі

3.Литийден фторға дейін элементтердің қандай қасиеттері кеміп, қандай қасиеттері артады?

4.Салыстырмалы атомдық массалары өскен сайын элементтер қатарында литийден көміртекке дейін валенттіктері қандай болады?

5.Период дегеніміз...

6. Периодтың бөлінуі

7.Химиялық элементтердің жіктелуі

8.Галогендер сөзінің мағынасы

9.Сілтілік металдарды ата

Оқушылар жауабын бақылау

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар: белгілі бір мәселелер бойынша ойланып, тұжырымдар келтіреді

Көпшілік оқушылар: осы мәселелерге қатысты зерттеу сұрағын қоя алады

Кей оқушылар: осы зерттеу сұрағы негізінде болжам тұжырымдайды

• Ауызша сұрақ-жауап

• Топтық жұмыс

• Деңгейлік тапсырмалар

• Өзара бағалау

Оқушыларға ыстық сумен жұмыс жасауы барысында және өшіргішті үлкен күшпен соғуы кезінде зақым келмеуін қадағалау;

Партада отырған кезде омыртқа жотасының қисаюын болдырмау мақсатында тік отыруын бақылау

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?