Сабақ жоспары. Дүниетану. "Жер – шар тәрізді дене. Глобус – жердің дәл үлгісі"

ДҮНИЕТАНУ

4 сынып

Сабақтың тақырыбы: Жер – шар тәрізді дене. Глобус – жердің дәл үлгісі
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: глобус – жердің дәл үлгісі екенін, ондағы мұхиттар мен материктер туралы оқушыларға түсіндіру.
Дамытушылық: Оқушыларға жер туралы қарапайым түсініктерді түсіндіру. Дүниетанымын, ой өрісін дамыту.
Тәрбиелік: Табиғаттаы қорғауға, өз планетасын өз қажетіне пайдалануға тәрбиелеу.
Пәнаралық байланыс: математика, тарих, ана тілі
Сабақтың түрі: жаңа сабақты меңгерту
Сабақтың әдісі: түсіндіру, ой - қозғау, көрнекілік, әдісі, СТО – элементтері, бағалау.
Көрнекілігі: жарты шарлар, глобус, кескін карта, сөзжұмбақ, оқулық, дәптер, тест сұрақтары
Сабақтың барысы:
I. Ұйымдастыру. Сабаққа әзірлік.
II. Психологиялық дайындық.
III. Өткенге шолу.
1. Жұлдыздар тобы қалай аталады?
2. Күн жүйесіндегі планетаның бірі.
3. Қазақ ғарышкері.
4. Күннің көзі қай бағыттан батады?
5.«Планета» сөзі грекшеден аударғанда қандай мағына береді?
6. Күн жүйесіндегі планеталардың бірі?
IV. Өткен сабақты бекіту, бағалау.
V. Жаңа сабақ.
1. Кіріспе
Ертедегі адамдардың жер туралы түсінігі туралы айту. Ғалымдардың жердің шар тәрізді екенін бақылағанын түсіндіру және оған көптеген дәлелдер айтқанын түсіндіру.
Тарихтан мұндай тұжырымға алғаш рет ежелгі грек ғалымдары келген. Олар бұған дәлел ретінде Ай тұтылғанда оны қалқалаған жер көлеңкесінің дөңгелек болатындығын келтіреді.
Орта ғасырлардағы дүние жүзін айналу саяхаттары жердің шар тәріздес екендігі туралы жаңа нақтылы дәлелдер әкелді. Еуропадан шыққан теңізшілер үнемі шығыстан батысқа қарай жүзіп отырып, өзінің шыққан жеріне қарсы жақтан қайтып оралған т. б. дәлелдерді айтып түсіндіру.
2. Ой қозғау.
Сонымен жердің пішіні шар тәрізді екендігіне көз жеткіздік. Ал шардың үстінде тұрғанымызды байқамайтынымыздың себебі не? Оның себебі жердің өте үлкен болуынан.
Жердің барынша кішірейтіліп жасалған дәл үлгісі глобус деп аталады. Глобус латын тілінде шар деген сөз.

Карталар жасалды.

Алғашқы глобусты неміс ғалымы Мортин Бехайм жасады)1492жылы.

Осы кезенде көптеген экспедициялар ұйымдастырылып,жаңа жерлер ашылды. Экспедицияны Христофор Колумб,Кратес Эратосфен деген саяхатшылар,ғалымдар жүргізді.

Фернон магелмонның зерттеуі.географияға үлкен үлес қосты.Оның экспедициясы тұңғыш дүние жүзін айналып шықты.(1519-1522)

Жердің шар тәрізді екнін,оның көп бөлігін су алып жатқанын,ең үлкен мұхит-Тынық мұхитекнін дәлелдеді.

Әлемнің дөңгелек картасын-түрік оқымыстысы Махмұт Қашқари жасады.Ал қазақтың ұлымы ғалымы,тарихшысы,этнограф,географ,ағартушы Ш.Уалиханов қырғыз елін зерттеп Ыстықкөлаймағының картасын жасады.

— Глобус,экватор,мередиан,параллель,Солтүстік және Оңтүстік полюс, градустық турмағұлмат беру.

Кейінен адам ғарышқа-кітап

VI.Оқулықпен жұмыс.

Оқушылар өздері оқиды.

-Эссе,мазмұнын жазу,шығарма,тірек сөздер немесе 5жолды өлең жазу.

(Тақырыптық сөздік қор)

(оқушы-деп бағалау)

VII. Жаңа сабақты бекіту

(сұрақ – жауап)

VIII.Сабақты қорытындылау

Жауабы: (йә, жоқ дәлелдеу)

VIII.Бағалау

1. Үй тапсырмасы