5.1А Ғылым әлемі

Мектеп: ЖОББ Мереке мектеп-балабақша кешені

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Распаева Д.А.

Сынып: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Ғылымның рөлі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

5.1.1.1 ғылымның қызметтерін адам іс-әрекетінің түрі ретінде анықтау

Сабақ мақсаттары

Оқушыларға жаратылыстану пәнінің зерттейтін құбылыстары, жаратылыстану пәндері жөнінде түсіндіру

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Ғылым рөлінің не\гізі жүйесі туралы біледі.Өзойларын жетік пайдалануға дағдыландыру

Оқушылардың басым бөлігі:

Тақырыптың мазмұнын талдайды,пікірлерін дәлелдейді, тапсырмаларды орындайды.

Ғылым туралы біледі, топтық жұмыс орындауда қатесіз тапсырмалар орындайды

Кейбір оқушылар:

Логикалық ойлау қабілеті мен есептеу дағдыларын жетілдіру, өз бетінше еңбектену, белсенділіктерін арттыру, пәнге қызығушылығыг ояту, оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыр

Бағалау критерийлері

Оқушылар:

Тапсырманы түсінеді оның негізгі қасйеттерін меңгереді

Топтық жұмыстар арқылы материалды меңгереді;

Қасиеттерін пайдалана отырып маңыздылығын түрлендіреді;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар тиісті терминологияларды берілген модульдер бойынша түсіндірдіру және сипаттауда қолданады.

Пәндік лексика және терминология: жылулық энергия, температура, температура шкалалары, абсолют температура.

Құндылықтарды дарыту

Көпмәдениеттілік

Интернационализм

Әлем азаматы

Коммуникативті дағдылар, ұқыптылық, бір-біріне деген құрмет, функционалдық сауаттылық.

Жолдастарын тыңдай білу, ой пікірлерімен санасу, өз ісіне жауапкершілікпен қарау дағдыларын дамыту.

Пәнаралық байланыстар

математика, ғылымға кіріспе

АКТ қолдану

Интерактив тақатамен жұмыс

Бастапқы білім

Жаратылыс тану білімін салыстырады

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

1 мин

5 мин

7 мин

2мин

1. Мұғалімнің кіріспе сөзі. (Сабаққа психологиялық көңіл-күй)

2. Үй жұмысын тексеру (бақылау, өзін-өзі тексеру, өзара тексеру)

Мақсаты: оқу материалының игерілу деңгейін тексеру, проблемалар проблемалады анықтау және оларды түзету.

А)Тірек білімдер актуалдау

Формасы: ұжымдық

Әдісі: жеке

Тәсілі: сұрақ-жауап

Оқушылармен бірлесіп сабақтың/оқу мақсатын анықтайды.

Өткенді қайталау

Сұрақ жауап

1. «Табиғат» деген сөздің мағынасын қалай түсінесіңдер? 

2. 
   Табиғат пен адамның бірлігін білдіретін қандай нақыл сөздерді, мақалдар мен мәтелдерді білесіңдер? 

3. 
   Табиғат құбылыстары деп нені айтамыз? 

Интерактивтік тақта

30 мин

5. Практикалық бөлім

Формасы: жұптық

Әдісі: проблемалық-ізденушілік-

Жаратылыстану» сөзі екі ұғымнан тұрады: «Жаратылыс- табиғат және оны тану». Жаратылыстану ғылымының бірнеше саласы бар. Мәселен, астрономия ғылымы- аспан денелерін, физика-табиғат құбылыстарын зерттейді. Химия-бір заттың екінші затқа айналуы туралы ғылым. География – біздің ғаламшарымыз туралы, биология –тірі табиғатты , экология-тірі ағзалардың бір-бірімен  және қоршаған ортамен , сондай-ақ адам мен табиғаттың  қарым-қатынасы арқылы қоршаан ортаны сақтаудың ғылыми негізі.

Біз өсімдіктерді , жануарларды, жәндіктерді, құстарды көре аламыз.

Макро— грек тілінен  аударғанда «ұзын, үлкен»деген ұғымды білдіреді. Бұл сөз күрделі ғылыми терминнің бір бөлігі ретінде жиі қолданылады.табиғаттағы үлкен құбылыс пен үдерістерді, сондай-ақ адамдарды да макродүниеге жатқызамыз.

Микро- «өте ұсақ, майда» деген  мағынаны  білдіреді. Микродүние –макродүниенің негізі. Оны үйге немесе құрылыс ғимаратына ұқсатуға болады. Ғимарат тек бір заттан тұрмайды.оны қалау үшін цемент ерітіндісі мен кірпіш, т.б нәрселер қолданылады. Микродүниені микроскоп көмегімен көре аламыз. Қазіргі уақытта ғылымдар микродүниеден де ұсақ денелердің бар екеніне көз жеткізді. Мұндай «микромикродүниеге» жаңадан «нанодүние» деген атау берді.

Мега—  грек тілінен  аударғанда  «үлкен» деген  ұғымды білдіреді. Оған Жер шары, Ғарыштық кеңістік жатады. «Макро», «мега» т.б. тәрізді ғылымда өзіндік атауы бар сөздер  термин ретінде қабылданған.

Термин— (лат. –шек, шеті, шекарасы ) деген мағынада айтылады.

2. Топтастыру.

        Топтастыру арқылы оқушыларға жаратылыстану ғылымдары түсіндіріледі.

Кестемен жұмыс.

        Оқушыларға Жаратылыстану пәні зерттейтін табиғат құбылыстарын түсіндіру.

Мәтінмен жұмыс

1. Сөздік жұмысы.

Табиғат – природа

өзгерістер – изменения

демалу – отдыхать

ерте – рано

тау – гора

тауға - шығу

денсаулық – здоровье

жинау - собирать

Өзара бағалау ( дескриптор бойынша)

Бағалау СГ 3. Тапсырманы орындау нәтижелерін көрсету

Оқытудың мақсаты бойынша.

Сабақ соңы

10 мин

Қайталау сұрақтары

Сұрақ – жауап арқылы сұрау.

1. Жаратылыстанупәніненіүйретеді?

2. Ғарыштықденелердегеніміз не?

3. Ғарыштықденелертуралығылымқалайаталады?

4. Органикалықзаттарға не жатады?

5. Бейорганикалықзаттардегеніміз не?

6. Табиғатқұбылыстарыдегеніміз не?

1.Рефлексия

Мақсаты: Оқушылардың өз тәртіптеріне рефлексия жасауды мобильдендіру (мотивация, әрекет тәсілдері, қарым-қатынас).

Рефлексия. Оқушылар стикерге мына сұрақтарға жауап жазады: Учащиеся, предварительно подписав стикеры, записывают: 1. Маған сабақта не ұнады. 2. Маған немен жұмыс істеу керек? 3. Смайл арқылы өзінің көңіл-күйін бейнелейді және стикерді күн бейнесіндегі тақтаға жапсырады.

2. Үй тапсырмасы.

Жаттығу

стикеры

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?

Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар:

Температура түсінігін білу, термометр көмегімен температураны өлшей білу, температураны ⁰С-ден К-ге аудару.

Оқушылардың көбісі:

Термометрлер түрлері мен температуралық шкалаларды білу,

Температура және жылулық энергия арасындағы айырмашылықты сапалы түсіндіру

Кейбір оқушылар

Қыздыру температурасының уақытқа тәуелділік графигіне талдау жасау

• өзара тексеру.

• өзін-өзі тексеру.

• ауызша сұрақ

Іс-әрекеттердің ауысуы, барысында шаршауды төмендету үшін мұғалімге қозғалыстар және көру бұрышын өзгерту

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Төменде қалдырылған орынды жүргізілген сабақ бойынша түсіндірмелер үшін қолданыңыз. Сол жақтағы бағанда берілген сабақ бойынша неғұрлым маңызды сұрақтарға жауап беріңіз

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Мектеп: ЖОББ Мереке мектеп-балабақша кешені

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Распаева Д.А.

Сынып:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Зерттеуді жоспарлау

Сабақтың түрі

Жаңа тақырыпты меңгеру

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.1.3.1 зерттеу жоспарын құрастыру

5.1.3.2 зерттеу жүргізу кезіндегі қауіпсіздік техникасының ережелерін тұжырымдау

Сабақ мақсаттары

зерттеу жүргізу кезіндегі әрекеттер ретін білу

зерттеу жоспарын құрастыруды түсіндіру

зерттеу кезіндегі әр әрекеттер маңызын талдау

зерттеу жоспарын құрастыру

Жетістік критерийлері

Оқушылар оқу мақсатына жетеді, егер:

• зерттеу жүргізу кезіндегі әрекеттер ретін біледі

• зерттеу жоспарын құрастырады

• зерттеу кезіндегі әр әрекеттер маңызын сипаттайды

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

Өз зерттеуін жоспарлау кезеңдерін ауызша және жазбаша нысанда талқылай алады.

Өз идеяларын плакаттағы схема түрінде көрсете алады. Кейін оқушылар басқа плакаттармен жұмыс істеп, өз пікірлерін айтып және өз идеяларын дамыта отырып, басқаларының идеяларын толықтырады.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Зерттеу жоспары

Гипотеза

Тәжірибе

Зерттеу мәселесі

Деректерді талдау

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Менің зерттеуімнің кезеңдері … болады деп ойлаймын.

Бұлай айтуға … негіз болды.

Бұл … түсіндіріледі.

Менің түсіндіруім ...

Құндылықтарды дарыту

Жұптық жұмыс жасау барысында оқушыларды өзара көмек көрсетуге, бір-бірінің пікірін тыңдауға және өзара ақпарат алмасу барысында бір-біріне құрмет көрсетуге баулу

Пәнаралық байланыстар

География- теңізде саяхат, таудағы ауа райы

АКТ қолдану дағдылары

Сабақ барысында Power Point презентациясын және Интернет желісін қолдану

Бастапқы білім

Ғылыми жаңалықтардың айқындаушы рөлін және олардың адамның күнделікті өміріне әсерін, ақпарат көздерінің түрлерін және зерттеу әдістерін: бақылау және тәжірибені біледі.

Тәжірибе жүргізу жоспарын құрастыруды, қоршаған әлемге бақылау жүргізуді және диаграммалар түрінде құрастырылған жоспар бойынша жүргізілген тәжірибе нәтижелерін белгілеуді, қорытындылар тұжырымдауды біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақты ұйымдастыру

Ынтымақтастыру атмосферасын құру

«Шаттық шеңбері» оқушылар бір-бірімен қол ұстасып, шеңбер бойымен тұрады. Бір – біріне қарап, жақсы тілек айтады.

Оқушыларға түрлі іс-әрекеттер бейнеленген карточкаларды беріп, оларды рет-ретімен орналастыруды сұрау.

Жетелеуші сұрақтар арқылы оқушыларды жоспарлау туралы ұғымға әкелу

Мысалы:

• Кейіпкерге ат қойыңыздар

• Бұл суретті қалай атауға болады?

• Ол не істеп жатыр?

• Осы әрекеттер ретін сақтау маңызды ма?

• Әрекеттер реті сақталмаса не болар еді?

Оқушыларға сабақтың тақырыбы хабарланады.

Оқушылармен бірлесе отырып, сабақтың мақсаты мен жетістік критерийін құрастыру.

Power Point презентациясы, карточкалар

Сабақтың ортасы

Оқушыларды әр түрлі геометриялық фигуралар арқылы 5 топқа бөлу.

Әр топ оқушылары сынып бөлмесінің қабырғаларына жапсырылған тақырыптық суреттерді таңдайды.

Суреттер мазмұны:

• Демалыс күні

• Теңізге саяхат

• Таудағы ауа райы

• Қарт адамдарға көмек көрсету

• Үй-жайды жинау

Оқушыларға тапсырма:

• Суретке ат қою;

• Тақырып бойынша әркеттердің жоспарын құру;

• Мүмкіндігінше көрініс (инсценировка) көрсету

Оқушыларға тапсырманы түсіндіргеннен кейін бағалау критерийін бірлесе отырып құрастыру.

(Жж) Оқушылар берілген тақырыптар аясында жоспарлау жүргізеді:

Жоспарлауды аяқтағаннан кейін оқушылар өздерінің жоспарлау кезеңдерін атайды, сыныппен талдайды.

Өздері құрастырған критерийлер бойынша бірін –бірі бағалайды.

Осы тапсырма оқушыларға өз қызметін жоспарлай білу дағдысын бағалауға мүмкіндік береді

(Т) Күнделікті тұрмыста қолданылатын қарапайым заттарды пайдалана отырып, оқушылардың зерттеу жүргізу дағдысын қалыптастыру мақсатында тәжірибелер орындау (оқушылар бастапқы топтарында жұмыс жасайды)

Алдарыңызда өсімдік майы, су, стақан, ыдыс жуатын құрал берілген. Осы заттарды пайдалана отырып, қандай тәжірибе орындауға болады, ойланыңыз? Келесі кезеңдер бойынша зерттеу жүргізіңіз:

• Бақылау жүргізіңіз;

• Гипотеза жасаңыз;

• Кітаптарды зерттеңіз;

• Тәжірибені орындаңыз;

• Деректерді талдаңыз;

• Өз жаңалықтарың туралы хабарлаңыз

(Б) Алдын ала таратылған критерийлер негізінде топтар бірін-бірі өзара бағалайды. Бағалау критерийлері:

• Зерттеу сұрағының ғылымилығы;

• Болжамның түсінікті әрі тексеруге мүмкін болуы;

• Зерттеу кезінде қауіпсіздік шараларының қадағалануы;

• Әрекет ретінің сақталуы;

• Деректердің нақты әрі шынайы жинақталуы;

• Зерттеу бойынша қорытындының дұрыс, сауатты тұжырымдалуы.

Геометриялық фигуралар, суреттер

өсімдік майы, су, стақан, ыдыс жуатын құрал

Сабақтың соңы

Сабақ соңында оқушылар «Аргумент» әдісі арқылы

рефлексия жүргізеді:

Менің бүгінгі сабақтағы көңіл күйім................болды, себебі...................

Мен сабақта ......................жұмыс жасадым, себебі..............

Тақырып мен үшін.................болды, себебі

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар: зерттеу сұрағы аясында болжам жасай алады

Көпшілік оқушылар: белгілі бір мәселеге байланысты жоспарлау жүргізе алады

Кей оқушылар: жоспарлаудың әрбір кезеңін түсіндіре алады

• Карточкамен жұмыс

• Топтық жұмысты өзара бағалау

Тәжірибелерді жасау барысында сақтық шараларын ұстану: суды төгіп алмау, маймен киімді ластамау, стақанды сындырап алмау. Партада отырған кезде омыртқа жотасының қисаюын болдырмау мақсатында тік отыруын бақылау

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?