Бөлім:

5-бөлім: Тарихи тұлғалар. Лексика

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Ильясова Х.Н.

Күні:

09.12.2024

Сынып: 6 А

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қаныш Сәтбаев Эвфемезим. Дисфемизм

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.3.2.1 -жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай құрылымын сақтай отырып, өмірбаян құрастырып жазу

6.2.4.1 - ауызекі және ресми стильдегі мәтіндердің тақырыбын, мазмұнын, тілдік ерекшелігін салыстыру;

Сабақтың мақсаты

жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай құрылымын сақтай отырып, өмірбаян құрастырып жазу; ауызекі және ресми стильдегі мәтіндердің тақырыбын, мазмұнын, тілдік ерекшелігін салыстыру;

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-оқу тапсырмасын орындауда табандылық таныту;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут

Сабақтың ортасы

10 минут

5 минут

8 минут

10 минут

5 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық ахуал тудыру кубигі

1.Амандас

2. Құшақтас

3.Тілек айт

4.Мақта

5.Күлкі сыйла

6.Би қимылдарын бірге қайтала

Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1. Тарихи тұлғалардың өмірі сені несімен қызықтырады?

2. «Өшпестей із қалдырған» дегенді қалай түсінесің?

1-тапсырма

1.Мәтінді мұқият тыңда.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев - аса көрнекті қазақ геологі, ғалым, қоғам қайраткері. Қазақ КСР Ғылым академиясының ұйымдастырушысы және оның тұңғыш президенті. Оның ғылыми еңбектерінің басым көпшілігі рудалық кендер геологиясын және Қазақстанның минералдық ресурстарын зерттеуге арналған. Қаныш Сәтбаев - Қазақстандағы металлогения мектебінің негізін салушы. Ол минералдық шикізаттарға бай Сарыарқа, кенді Алтай сияқты аймақтарға ерекше назар аударып зерттеді. Ол мыстан басқа Қарсақбайда темір, Жездіде марганец, Байқоңыр мен Қияқтыда көмір кендерін ашып барлады.

2. Сұрақтарға жауап бер.

• Ұлылықтың мәні неде деп ойлайсың?

• Отанды сүю деген не?

• Туған елге пайда әкелу дегенді қалай түсінесің?

• Қаныш Сәтбаев кім?

• Оның жетістігінің сыры неде?

Мәтінге қатысты ақпаратты қазіргі өмірмен байланыстырып талдау жаса.

Мәтінге қатысты ақпаратты қазіргі өмірмен байланыстырып, жұпта талқыла.

• Қаныш Сәтбаев ашқан кен орындары қазіргі уақытта бар ма?

• Ғалым ол кен орындарын не үшін зерттеді деп ойлайсыз?

• Қаныштың қазіргі қазақ ғылымында қандай үлесі бар деп ойлайсыз?

Тілдік бағдар

Халықтың наным-сенімі мен салт-дәстүріне байланысты атын тура айтуға тыйым салынған сөздер табу деп аталады. Табу сөздер дүниежүзіндегі халықтардың көпшілігінде кездеседі. Әсіресе түркі халықтарының, оның ішінде қазақ халқының тұрмысында кең тараған. Қазақтың ескі әдет-ғұрпы бойынша жаңа түскен келін күйеуінің туған-туыстарының атын атамаған. Солардың әрқайсысының жақындық жолына, жасының үлкен-кішілігіне қарай лайықты ат қоюға тиіс болған. Мысалы: қызға шырайлым, еркежан, бикеш деген.

Қазақ тіліндегі табудың ендігі бір түрі қатал табиғи құбылыстарға, жыртқыш аңдар мен қауіпті жәндіктерге, түрлі ауруларға байланысты қалыптасқан. Мысалы: шешек ауруының атын атаудан қорқып, оны «қорасан» деген. Қасқырдың атын тура атасақ, естіп қалып малымызға шабады деп сескеніп, оны «ұлыма» немесе «итқұс» деп атаған.

3-тапсырма.

Сөйлемдерді жазып, табу сөздердің астын сыз.

Дәл осы кезде есіктен шығып жатқан қонақтарға қарсы жүріп, сығылыса кірген Қалиқа Абайға жақындап кеп: – Телғара! Қалқам, сені апаң шақырады! – деді (М. Әуезов). Тентекжан-ау, мені тастап бара жатқаның ба? – деп Зәйкүл де тұра жөнелді (Б. Майлин).

Смағұл – әкемнің інісі. Мұрт шыға бастағанына азғана жыл. Мен бұл кісіні тәте деймін. Шешем қазақ әйелдерінің салты бойынша атын атамайды, тергеп «шырақ» дейді.

(Б. Соқпақбаев).

8-тапсырма.

Жұптық жұмыс

Кестені толтыр

Рефлексия

«V» - мұғалім  сұрады, бірақ жауабым дұрыс болмады.
«W» - мұғалім сұрады, жауабым дұрыс болды.
«| »  - өз еркімен шықтым, бірақ жауап дұрыс болмады.
«+» -  өз еркімен шықтым, жауабым дұрыс болды.
«0» - жауап бергем жоқ.

Психологиялық ахуал тудыру кубигі арқылы кубиктердегі

тапсырмаларды бірге қайталап, оқушылар өз бойларына жағымды ахуал қалыптастырады.

Сұрақтарға жауап береді.

Мәтінді мұқият тыңдайды.

Сұрақтарға жауап береді.

Мәтінге қатысты ақпаратты қазіргі өмірмен байланыстырып талдау жасайды.

Сөйлемдерді көшіріп жазады. Табу сөздердің астын сызады.

Табу сөздер:

Телғара

Тентекжан-ау

Шырақ

Эвфемизм, дисфемизм, табу сөздердің ережесін жазып, мысал келтіреді.

Кестені толтырады.

Мұғалім ұсынған стикерге шартты белгілер арқылы оқушылар өздерінің белсенділігі мен сабақтағы әрекетін бағалайды.

Оқушылар сыныптастары

ның айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.

Дескриптор

Білім алушы

-сұраққа жауап береді,

-мәтінге қатысты ақпараттарды шынайы өмірмен байланысты

рады,

-өз пікірін білдіреді.

3 балл

Дескриптор

Білім алушы

-табу сөздерді анықтайды

3 балл

Дескриптор

Білім алушы

-кестені толтырады,

- эвфемизмнің ережесін жазады,

-мысал келтіреді,

-дисфемизмнің ережесін жазады,

-мысал келтіреді,

-табудың анықтамасын жазады,

-мысал келтіреді.

4 балл

Оқулық

6-сынып

«Атамұра» баспасы

2018жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған тапсырма

лар жинағы

Оқулық

6-сынып

«Атамұра» баспасы

2018 жыл