Сабақ жоспары: “Қазақ халқының қалыптасуының негізгі кезеңдері” 10 сынып

10 сынып. Қазақстан тарихы Ашық сабақ.

Сабақтың тақырыбы: “Қазақ халқының қалыптасуының негізгі кезеңдері”

Мақсаты:

Білімділік:

Қазақ халқының қалыптасуының негізгі кезеңдері мен қазақ халқының антропологиялық типi және тiлдiк сипаты жайлы білімін молайту.

Дамытушылық:

Оқушылардың тарихи білімдерді қорытындылап, себеп-салдарлық байланыс орнатып, тарихи оқиғалар, құбылыстарды дербес талдай білу, күнделікті өмірде білімін қолдана білу дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік :

Еліне қызмет етуге дайын отансүйгіш, қазақ халқының тарихы мен мәдениетін және Қазақстанда өмір сүріп жатқан халықтардың тарихы мен мәдениетін құрметтейтін белсенді азамат тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Интербелсенді тақта, төрт түсті маркерлер, , флипчарт, оқулық, стикерлер, скотч, қайшы, Электронды оқулық, слайд, кесте, карта, бейнекамера, фотоаппарат.
Әдіс-тәсілдер: жұппен жұмыс, топпен жұмыс. Постер, Кластер құру.
Диалогтық оқыту, «алақан формасында» сергіту сәті, сұрақ-жауап, «Топтастыру» әдісі, «Қамал құрастыру» әдісі,

 Түрі: Ашық сабақ.
 Әдіс-тәсілі:  Қолданған әдебиет: Қазақстан тарихы 2-том, әдістеме, оқулық.
Пәнаралық байланыс: әдебиет,құқық.
 Сабақ барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі. Топқа бөлу: «Алаш», «Қазақ»

2. Үй жұмысын сұрау.

3. Жаңа сабақ бойынша жұмыс:

Сабақ жоспары:

1. Қазақ халқының халық болып қалыптасу үдерісі мен тілдік сипаты.
2.Этносаяси, аумақтық тұтастық.
3.Алаш – қазақ атауының пайда болуы.
4.Қорытындылау.

Топқа бөлу: «Алаш», «Қазақ»

Топқа тапсырма: 1. Постер құру: /Екі топ/

І топ: “Қазақ халқының халық болып қалыптасуының қажетті шарттары

және қазақ тілінің қалыптасуы”

ІІ топ: “Халықтың этносаяси, аумақтық тұтастығы мен алаш – қазақ атауының шығуы”

2 ші тапсырма: Кластер: /«Жүзім шоғы» әдісі/ /Екі топ/ «Алаш», «Қазақ»

Қазақстан аумағындағы этникалық процесс тарихы мынадай тарихи

кезеңдерден тұрады.

• Қола дәуіріндегі этникалық процестер (б.э.д. ІІ-І м.ж.)

• Сақ-үйсін дәуіріндегі этникалық процестер (б.э.д. ҮІІ-б.э.Ү ғ.)

• Түрік дәуіріндегі этникалық процестер (ҮІ-ХІІ ғғ.)

• Монғол дәуіріндегі этникалық процестер (ХІІІ-ХІҮ ғғ.)

• ХІҮ-ХҮ ғғ. этникалық процестер

Қазақ халқының халық болып қалыптасуының негізгі шарттары:

1. Халықтың өзіне тән мәдениетінің қалыптасуы;

2. Халықтың өзіне тән тілінің қалыптасуы;

3. Халық мекендеген аумағының қалыптасуы;

4. Өзін бір халықтың өкілі санайтын елдік, халықтық сананың орнығуы;

5. Халықтың ортақ атауының қалыптасуы;

6. Халықтың өзіне тән бет-бейнесінің қалыптасуы

«Қазақ» сөзінің шығуы туралы ғалымдар пікірі:

Үй тапсырмасы бойынша жұмыс жоспары:

1. Қазақ халқының антропологиялық бет-бейнесінің қалыптасу кезеңдері.

2. Қазақстан жерін қола дәуірінде мекендеген адамдардың бет-бейнесі.

3. Ерте темір дәуірінде Қазақстан жерін мекендеген тайпалардың антропологиясы.

4. Түрік дәуірінің антропологиясы.

5. Қазақ халқының антропологиялық типі.

Тест-тапсырма (Үй тапсырмасы бойынша )

1. Антрополог О. Смағұловтың есептеуі бойынша түркі дәуірінде Қазақстанда мекендеуші тайпалардың қанша пайызы моңғолданды? А)10% В)20% С) 30% Д) 40%

2. Қазақтың халық болып құрылуына әсер еткен біріккен этникалық топ:
А) сақ және қаңлы тайпалық одағы; В) үйсін және оғыз тайпалық одағы;

С) үйсін және сақ тайпалық одағы; Д) қыпшақ және үйсін тайпалық одағы.

3. Сақ, сармат, үйсін тайпаның келбеті андроновтықтарға ұқсас екендігін айтқан антрополог ғалым: А) Н.Бичурин; В) О.Смағұлов; С) Б.Көмеков;

Д) С.Жолдасбаев; Е) М.Вяткин.

4. Қазақ халқының қалыптасу процесі қай ғасырда аяқталды:
А)XV-XVIғғ; В)XIII-XIVғғ; С)X-XVғғ; Д)XI-XIIIғғ;

5. Қазақтың халық болып қалыптасуының барысын бұзды:
А) Тань мемлекетінің шапқыншылығы; В) Арабтардың шапқыншылығы;
С) Монғол шапқыншылығы; Д) Жоңғар шапқыншылығы;

6. Қазақстан жерін қай кезеңде Андронов тарихи-мәдени бірлестігіне жататын тайпалар мекендеді?  А) б.з.д. 5-4 мыңжылдықтар В) б.з.д. 4-3 мыңжылдықтар

С) б.з.д. 3-2 мыңжылдықтар Д) б.з.д. 2-1 мыңжылдықтар

Рефлексия.

Үйге тапсырма: “Қазақ халқының қалыптасуының негізгі кезеңдері”

Ой толғау: «Қазақ халқы қандай халық деп ойлайсыздар?»

Оқушыларды бағалау: Өзін-өзі бағалау, топпен бағалау.