сабақ жоспары Қаз.тарихы 7-сынып

ҰМЖ тарауы: 6.2А Хғ.-ХІІІ ғ. басындағы Қазақстан

«Үштөбе негізгі орта мектебі» КММ

Күні

Мұғалімнің аты-жөні:Тойбазарова Шырай Мухтарқызы

Сынып. 7 Қазақстан тарихы

Барлығы: оқушы- Қатысқандар -

Қатыспағандар -

Сабақтың тақырыбы

№1

Қыпшақ хандығы

Зерттеу сұрағы:Не себепті Еуразия даласы «Дешті қыпшақ» деп аталады?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.3.1.3-Хғ.-ХІІІ ғ. басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау;

6.3.2.4-қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: қыпшақтардың орналасуын хандықтың даму динамикасы бойынша картадан көрсетеді,

Оқушылардың басым бөлігі: қыпшақ этносының қалыптасуын, мемлекеттің құрылуын сипаттайды;

Кейбір оқушылар: қыпшақ мемлекетінің сыртқы саясатын сипаттайды

Бағалау критерийі

-Қыпшақ мемлекетінің саяси құрылымын анықтайды.

-Дешті-Қыпшақтың жерін картаға түсіреді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар: Қыпшақ хандығының даму ерекшелігін, Еуразия тарихындағы орнын анықтайды.

Оқушылардың оқылым,айтылым,жазылым дағдыларын дамытуды қамтамасыз ету үшін оқулықтан Қыпшақтардың саяси құрылымымен танысады (оқылым)Дешті-Қыпшақтың жерінің ішкі-сыртқы саясатын тірек сызбада талдайды.(жазылым) Қыпшақ мемлекетінің құрылу мен қоғамдық құрылысын атай алады.(айтылым)

Пәнге қатысты лексика мен терминология.

Этника,половец, этноним,кундар.

Талқылауға арналған тармақтар:

Пәнге қатысты лексика мен терминология.

Этника,половец, этноним,кундар

Құндылықтарға баулу

Дешті Қыпшақ деп аталатын аймақта өткен оқиғалармен таныстыра отырып,хандықтың қазақ халқының қалыптасуындағы орнын айқындау;

құндылығна баулу.

Пәнаралық байланыс

Дүниежүзі тарихы, жаратылыстану

Осы пәндердегі алған білімдерімен пәнаралық байланыс жасаймын

Алдыңғы білім

Қимақ мемлекетінің қалыптасу тарихын негізге ала отырып, Қазақстан аумағында қыпшақ тайпасының

қалыптасуына ықпал еткен жағдайларды сипаттайды.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

(0,5мин)

1мин

1мин

2мин

0,5 минут

1мин

20 минут

(жұптық жұмыс)

Сабақтың ортасы

0.5мин

4 мин

Ұйымдастыру шаралары (сәлемдесу,түгендеу)

Тапсырма №1

Үй тапсырмасы

Жабық тест тапсырмалары арқылы

1.1. Керейiт мемлекетiнiң басында тұрған билеушi

А) гурхан

Ә) хан

Б) қаған

В) гуньмо

Г) шаньюй

2. 840 жылы керейiттер мен наймандарда көшпелi тайпалардың қалыптасу

үрдiсi басталған кезде өмір сүруін тоқтатқан мемлекет:

А) Хазар мемлекетi

Ә) Қарахан мемлекетi

Б) Ұйғыр қағанаты

В) Моғолстан

Г) Түрiк қағанаты

3. ХI ғасырдың соңында өз құрамына керейiттер мен наймандар енген

мемлекет

А) Ляо қидандарының империясы

Ә) Қарахандықтар мемлекетi

Б) Хазар мемлекетi

В) Моғолстан

Г) Түрiк қағанаты

4. Қидан мемлекеті құлағаннан кейін наймандар мен керейiттер мемле-

кеттері құрылған

жыл

А) 1219 жылы

Ә) 1141 жылы

Б) 1208 жылы

В) 1125 жылы

Г) 1204 жылы

ҚБ «2 жұлдыз, 1 тілек» арқылы оқушылар кері байланыс жасайды.

Тапсырма 1.2

Төменде берілген тайпалар мен діндерді сәйкестендір

ҚБ «Мадақтау» әдісі арқылы оқушылар кері байланыс жасайды.

Тапсырма № 2

Мұғалім оқушылардың назарын Қазақстанның орта ғасырлық саяси картасына аударып, «Дешті Қыпшақ» деген атауды қалай түсінетіндерін сұрайды:

-Қыпшақ деген сөзді сендер қашан естідіңдер?

-Қыпшақ сөзі қай сөзге ұқсайды?

Оқушылар өз ойларын, болжамдарын айтады.

Мұғалім «қыпшақтар осынша жерді иелене алуының себебі неде?» деген сұрақ қояды да оқушыларға өздерінің дәптерлеріне болжамды себептерін жазғызады.

Тапсырма№ 3

Барлық оқушылар «Қыпшақ этносы мен мемлекеттілігінің қалыптасу кезеңдері және қоғамдық құрлысы» туралы берілген мәтінді оқып,төмендегі кестені толтырыңыз.

( жұппен жұмыс)

1-жұп: кестені салыстыру

2-жұп: «Пирамида» қоғамдық құрлысын ретімен қою.

Концепт: интерпретация

Әр жұп өздерінің зерттеулерімен басқа жұпты таныстырады.

ҚБ. «Бас бармақ» тәсілі арқылы өзара бағалау

(эмоциялық)

Карта

Кесте

Тапсырма №4

Мәтінді оқып шығып,сызбаны толтыру.

Шаруашылығы

Мал

Шар-ғы

Егін

Шар-ғы

Кәсіпкерлік,қолөнер

Аң аулау

Сызба

0,5мин

3 минут

9 мин

Сабақтың соңы

2мин

ҚБ «Арқадан қағу» тәсілі арқылы мадақтау (эмоционалдық)

Тапсырма№ 5 «Сөйлемді жалғастыр»

VIII–ІХ ғасырлардағы орта ғасыр авторларының шығармаларында

Шығыста – қыпшақтар, Русьте __________, ал Орталық Еуропада

__________ деп аталған тайпалар одағы атауы пайда болды.

1.2. Парсы ақыны және жиһанкезі Насири Хұсрау (ХІ ғасыр) Алтайдан

Еділге дейінгі жерлерді _______ деп бірінші болып атады.

1.3. ХІ–ХІІ ғасырларда орыс жылнамаларында Қара теңіз бойы далалары

_______ даласы деп атала бастады.

1.4. VIII–ХІ ғасырлардағы қыпшақтар тарихы _________ тарихымен байла-

нысты болды.

1.5. ХI ғасырдың ортасында қыпшақтар Едiлден өтедi де, аз уақыт iшiнде

көптеген тайпаларды бағындырып, _______ дейiн жетедi.

1.6. Қыпшақ хандығы екi қанатқа бөлiндi: ______

қанаты (батыс) – ордасы _______өзенi бойындағы Сарайшық қаласы,сол қанаты – ордасы _______қаласы

Тапсырма№6

Картадан Дешті-Қыпшақ аумағын,2 орталығын және көрші орналасқан мемлекеттерді анықтаңыз.

1.Қарақытай мемлекеті.

2.Хорезмшах империясы

3.Византия империясы

4.Киев Русі

5.Венгрия

Тапсырма шарттары:

-Дешті-Қыпшақ аумағын көк сиямен шектеу;

- Шығыс Дешті-Қыпшақтың оң қанат орталығын ; белгімен белгілеп,атауын жазу;

- Шығыс Дешті-Қыпшақтың сол қанат орталығын ; белгімен белгілеп,атауын жазу;

-Қыпшақтармен көрші орналасқан мемлекеттерді анықтап,атауын жасу;

Дескриптор

Білім алушы

-Қыпшақ мемлекетінің қоғамдық құрлысын атайды;

-Дешті-Қыпшақ аумағының шекарасын картаға белгілейді;

-Шығыс Дешті-Қыпшақтың оң қанат пен сол қанат орталығының орналасқан орнын белгілейді;

-Көрші мемлекеттерді кескін картада белгілеу;

Кері байланыс

«Сөйлемді аяқтау» тәсілі арқылы қорытындылау

1.Мен үшін қиын болды..............

2.Мен түсіндім,үйрендім...............

3.Мені таң қалдырды...................

4.Алдағы уақытта.........................

Кескн карта

Қосымша №1

7-сынып Қаз.тарих

ҚБ тапсырмалар

Жинағы жобасы 39-40 беттер

1мин

Үйге тапсырма беру

А. Оқулықтағы тақырып мазмұнын оқу;

В. «Деші-Қыпшақ жері-менің атамекенім» деген тақырыпта эссе жазу. (25 сөз)

Саралау – сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырысыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Барлығы мәтінмен жұмыс жасайды. Топтағы жұмыс барысында оқушыларға сараланған тапсырма бердім. Саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілін қолданып оқушылардан жауап алу үшін алдын-ала дайындалған сұрақтар қояды:

-Алтайдан Еділге дейінгі жерлерді қалай атайды?

-Қыпшақ хандығы қандай хандықтармен шектеседі?

Қалыптастырушы бағалау «Бас бармақ», «Арқадан қағу», «Сөйлемді аяқтау» ҚБ тапсырмалары (бағалау критерийі,дескрип)

Денсаулық сақтау педагогикасын, СЭС талаптарын сақтау.

Топқа бөлінген кезде қауіпсіздік ережелерін сақтау туралы ескертіледі.

Сабақ бойынша рефлексия

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқу мен оқытуға қатысты)

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқытуды да оқуға қатысты)

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып н емесе жекеленген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?

Бөлім

Тақырып

Х ғ-ХІІІ ғ. басындағы Қазақстан

Қыпшақ хандығы

Зерттеу сұрағы: Не себепті Еуразия даласы «Дешті Қыпшақ» деп аталды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.3-Хғ.-ХІІІ ғ. басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау;

6.3.2.4-қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау;

Ойлау дағдыларының

Деңгейі

Білу, түсіну.қолдану.

Бағалау критерийлері

1) қыпшақ этносы мен Қыпшақ хандығының пайда болу негіздерін анықтайды;

2) Алтайдан Еділге дейінгі жерлердің неліктен Дешті Қыпшақ деп аталғандығын сипаттайды;

Тапсырмалар

Тапсырма№ 1

Картадан Дешті-Қыпшақ аумағын,2 орталығын және көрші орналасқан мемлекеттерді анықтаңыз.

1.Қарақытай мемлекеті.

2.Хорезмшах империясы

3.Византия империясы

4.Киев Русі

5.Венгрия

Тапсырма шарттары:

-Дешті-Қыпшақ аумағын көк сиямен шектеу;

- Шығыс Дешті-Қыпшақтың оң қанат орталығын ; белгімен белгілеп,атауын жазу;

- Шығыс Дешті-Қыпшақтың сол қанат орталығын ; белгімен белгілеп,атауын жазу;

-Қыпшақтармен көрші орналасқан мемлекеттерді анықтап,атауын жасу;

Дескриптор

Білім алушы

-Қыпшақ мемлекетінің қоғамдық құрлысын атайды;

-Дешті-Қыпшақ аумағының шекарасын картаға белгілейді;

-Шығыс Дешті-Қыпшақтың оң қанат пен сол қанат орталығының орналасқан орнын белгілейді;

-Көрші мемлекеттерді кескін картада белгілеу;

Тапсырма №2

«Деші-Қыпшақ жері-менің атамекенім» деген тақырыпта эссе жазу. (25 сөз)