|
Сабақтың
атауы
|
Шөл өсімдіктері
мен жануарлары
Шөл өсімдіктері мен жануарлары
жайлы түсіндіру. Теориялық ойлауын, сөздік қорын, табиғат
құбылыстарының ұқсас болатыны, ерекшелігі туралы ойын дамыту.
Табиғатқа жанашыр, туған жерге деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу.
Сабақ типі: аралас сабақ
Көрнекілігі: суреттер, слайд, бейнеролик.
Әдісі: түсіндіру, әңгімелеу, көрнекілік, сұрақ -
жауап, талдау, жинақтау
|
|
Психологиялық
ахуал
|
–
Балалар, айналамызда көңіл-күйі көтеріңкі, жақсы адамдардың
болғанын бәріміз ұнатамыз. Ендеше қол ұстасып, бір-бірімізге жақсы
көңіл-күй мен саулық тілейік.
Кел, балалар, күлейік!
Күлкіменен түлейік!
Күлкі- көңіл ажары !
Күліп өмір
сүрейік!
|
Оқушылар шеңберде
жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік
тілейді.
|
|
Жаңа
сабақ
|
Оқулықтағы
тапсырмаларды орындау
Дәптермен
жұмыс
Жаңа материалды түсіндіру
кезеңі: Бейнеролик. (Шөл дала.)
Кіріспе: шөл дала дегенде көз алдарыңа қандай дала елестейді? Шөл
даланың өсімдіктері, жануарлары туралы не білесіңдер? Осы
сұрақтарға жауап алғаннан жаңа сабақты түсіндіру.
Шөл — суға тапшы аймақ. Оның ауасы, топырағы құрғақ, өсімдіктері
селдір, сирек болып келеді. Шөл — құмды, сортаңды, сазды, тақыр,
тастақты шөлдерге ажыратылады.
Құмды шөлдер жазықты жерлердің борпылдақ тау жыныстарының үстінде
қалыптасады.
Құмды шөлдерді өсімдіктер тоқтатып, бекітеді. Олар селеубояу, құм
қияғы, жүзгін, домалақ кірпіге ұқсас құмаршық, ақсексеуіл. Теңіз
табанды жазықтардың топырағы сазды келеді.
Өсімдіктері нашар дамыған. Тақыр шөлдерге өзендердің ескі
атырауындағы жерлер жатады. оның жиектерінде ғана әрегідік өскен
күйреуіктер мен жыңғылдар көзге түседі. Олардың тұқымдары мен
жемістерін тақырға жел айдап әкеледі. Олар көктемде өніп
шыққанымен, өз дамуын аяқтай алмай қурап кетеді. Сортаңды шөлді
жердің топырағы тұзды келеді. Мұндағы су топырақ бетіне жақын
жатады. Үнемі буланып, жер бетіне тұз ала шығады. Тұз қабатында
күйреуіктер өседі. Жер бетіне тастары шығып жататын шөлді тастақты
шөл дейді. Әр жерде тікенек бұталар кездеседі. Тақырлар – адамның
жауапсыздығынан пайда болған шөлдер. Ол --- шөбін мал отап, таптап,
әбден тақырлап тастаған, бұталары тамырымен қопарылып, сындырылып
жойылған тақырлар. Мұндай жерлерді қалпына келтіруге болады. Ол
үшін көп адам көп жұмыс жүргізуі керек.
Суы мен азығы тапшы, жазы ыстық, қысы суық, тіршілікке шөлді
жерлерді мекендейтін жануарлар осындай қатал жағдайларға түрліше
бейімделеді
Қарақұйрық, ақбөкен, бұлдырық, құлақты кірпі, қосаяқ, тасбақа, сұр
келес, сарышаян сияқты жануарлар шөлде өмір сүреді7
Оқулықпен жұмыс. Дауыстап тізбектей оқыту.
Дәптермен жұмыс. Күн ретін, ауа райын жазу.. Шөл өсімдіктері мен
жануарларын жазу.
Селеубояу, ақсексеуіл, жүзгін, құм қияғы, кермек, құмаршық -
өсімдіктері.
Сарышаян, қосаяқ, қарақұйрық, ақбөкен, бұлдырық, сексеуіл жорға
торғайы, құлақты кірпі, тасбақа, сұр келес, тышқан, жылан -
жануарлары.
Венн диаграммасы:
Топтық жұмыс:
1 - топ: Шалғын өсімдіктері мен жануарлары.
2 - топ: Дала өсімдіктері мен жануарлары.
3 - топ: Шөл өсімдіктері мен жануарлары.
5 - жол өлең: Ақбөкен.
|