Сабақ тақырыбы: Оң сандар және теріс сандар

Ақтөбе облысы

Шалқар қаласы

«№ 6 ЖОББМ» КММ

Пәні: математика

Пән мұғалімі: Р.О.Бахытова

Сабақ тақырыбы: Оң сандар және теріс сандар Мектеп: №6

Күні: 12.10.2017ж

Мұғалімнің есімі: Бахытова Р

Пәні: математика

Сынып:6 сынып

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны

Сабақ негізделген оқу мақсаты

Оң және теріс сандармен жұмыс істеу арқылы түсініктерін дамытады,есеп шығаруда жаңа ойлар қалыптастыды

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар: Тақырып бойынша ойларын айқын тұжырымдайды;Диалогтік оқытудағы жоғары және төменгі мәртебелі сұрақтарды қойып үйренеді. Оқушыныңсыниойлауықалыптасады

Оқушылардың басым бөлігі: Координаталық түзуді пайдалану арқылы координатарды енгізуді дұрыс орындайды.

Кейбір оқушылар: Оң сандар жәнетеріссандар. Координаталықтүзудің маңыздылығын бағалайды.

Тілдік мақсат

Оқушылар:мысалдар келтіріп және сипаттай алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер: Оң мен теріс сандар, «плюс», «минус» таңбалары, градус, санақ басы.

• Координаталық түзу, санақ басы, бірлік кесінді, оң бағыт, теріс бағыт, нүктелердің координаталары.

Алдыңғы оқу

Құрамында дәреже бар өрнектерді түрлендіру

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Ұйымдастыру кезең

Сәлемдесу

Түгендеу Психологиялықдайындық

Қызығушылықты ояту

Басталуы

«Лездік сұрақ» сұрақ жауап

Мағананы тану

Ортасы

«Жаңа сабақты өз бетімен меңгеру

Топтастыру» Кестемен жұмыс(Дайындық тапсырмасы).Шамалар өзгерістерінің тура мағынасын және қарама-қарсы мағынасын жазып үйренеді.

Актив студияда жазады.Сын тұрғысынан ойлау

Антоним (тіліміздегі кейбір сөздердің мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер) сөздерді жаз

Шамалардың өзгерісінің сан мәнін жазғанда, оқығанда оның тура мағынасының сан мәнінің алдына “+” таңбасы қойылады. Шаманың қарама – қарсы мағынасының алдына “–” таңбасы қойылады

0 (нөл) саны оң санға да, теріс санға да жатпайды.

Бірдей бөліктерге бөлініп, бағыты мен санақ басы

көрсетілген түзу координаталық түзу деп аталады.

Оң санмен және теріс санмен есептеу алғаш қандай қажеттіліктен пайда болған? (шамалардың көбейу,азайу өзгерістерін белгілеу үшін алғашқы ұғым ІІғ. Қытай математиктері еңбектерінде кездескен.Теріс сан «қарыз»,оң сан қолда бар зат «мүлік»деп түсінген)

«-» және «+» таңбасын алғаш енгізген ғалым кім? (1489 жылы чех ғалымы Я.Видман).

Оң және теріс сандар не үшін қолданылады?

• Өлшеу, есептеу жұмыстарында шамалардың тура мағынасы мен қарама-қарсы мағынасының өзгерісінің сан мәнін ажырата білу үшін оң және теріс сандар қолданылады.

• Шамалардың тура мағынасының сан мәнінің алдына «+» таңбасы қойылады.

• Шамалардың қарама-қарсы мағынасының сан мәнінің алдына «-» таңбасы қойылады.

• Шамалардың оң және теріс сандармен жазылуы:

Тура шамалар Қарама-қарсы шамалар

жылы – (+5⁰С) салқын – (-7⁰С)

биік – (+2340 м) терең – (-180 м)

пайда – (2340 тг) шығын – (-2000 тг)

ұтыс – (+10) ұпай ұтылу(жеңілу) – (-2) ұпай

Қ андай сандарды білесіңдер? Оң сандар

Теріс сандар

• Мысал: Оң сандар: +7; +5,8; + т.с.с.

• Оң сандардың алдына кейде «+» таңбасын қою міндетті емес, яғни 7; 5,8; түрінде жазуға болады.

• Теріс сандар: -9,8; 16; -0,11; т.с.с.

• Егер берілген өрнекте оң сан бірінші орында тұрса немесе өрнекте бір ғана сан (мүше) болып және ол оң сан болса, оның алдына «+» таңбасы қойылмайды.

• Мысалы: 1) +5a-12,5b+12 өрнегі 5a-12,5b+12

2) өрнектері түрінде жазылады.

• Өрнектерде теріс санның тікелей алдында қосу, көбейту, бөлу, азайту таңбалары тұрса, онда теріс сан жақшаға алынып жазылады.

• Мысалы: 9+(-7); 8-(-6); 1,25:(-8); 6-(-6)

• Егер теріс сан өрнектің бірінші мүшесі болса, ол жақшасыз жазылады.

• Мысалы: (-1,3а)-17b+c өрнегін -1,3а-17b+c түрінде жазуға болады.

Нөл қандай сан?

• 0 (нөл) саны оң санға да, теріс санға да жатпайды.

• 0 (нөл) саны санақ басы ретінде алынады.

- теңіз деңгейі (0 м);

- мұздың еру температурасы (0⁰С);

- қозғалыссыз тұру (0 );

- пайда да жоқ, шығын да жоқ (0 тг). т.с.с.

Нүктелердің координаталарын қалай анытаймыз?

• Берілген санға координаталық түзуде бір ғана нүкте сәйкес келеді. Ол сан нүктенің координатасы деп аталады.

• Жоғарыдағы сурет бойынша нүктелердің координаталарын жазайық:

F(-3), E(-2), D(-1), O(0), A(1), B(2), C(3).

• Мысал: A(-3,7), B C(2,4), D(6) нүктелерін горизонтальдық координаталық түзуде кескіндеңдер:

теріс сандар оң сандар

Нүктелердің координаталарын қалай анықтаймыз?

• Координаталық түзудің орналасуы:

- вертикаль

- горизонталь

• Егер координаталық түзу вертикаль орналасса, онда О нүктесінен жоғары қарай оң бағыт (оң сандар кескінделеді), ал төмен қарай теріс бағыт (теріс сандар кескінделеді) көрсетіледі. Шамаларды мағынасына қарай оң немесе теріс санмен жазыңдар:

а) Бөлмеде 20⁰ жылы _________;

ә) Команда мүшелері 4 ұпай ұтыс алды;

б) Команда мүшелері 5 ұпайға жеңілді _;

в) Аулада 20⁰ аяз

Топқа бөлу 4 топқа бөлемін

Ғажайып сәт:

Пошташы есік қағып,төрт түсті шарға байланған қорпаша беріп жіберді.Қорапшадағы хатта бірнеше тапсырма берілген,егер сол тапсырманы орындап шықсаңдар сендерге сиқырлы математика елінен сыйлықтар беріледі деп жазып жіберіпті

1 тапсырма оқулықпен жұмыс

№ 292 Ролге кіру.

Әр топ бүгінгі күннің ауа-райымен таныстыру мақ-сатында әр елді мекеннің ауа-райын контур картасынан тауып стикер арқылы жапсырып,

диктордың роліне кірелі.

Әр елдің қалаларыныі атауын, салқын жақ, ыссы жақтардың атауына назар аударады. Дикторлық қасиетті көрсетеді

№293

Мына нүктелерді белгілеңдер:E(5),P(-4),O(0),T(-7),П(-7),Н(7),Ц(2).

П Р О Ц Е Н

-7 -6 -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6 7

№296

1. Байкал көлініңтереңдігі -1620 м.

2. Жершарындағыеңбиікнүкте - Гималайтауларындағы Джомолунгма (Эверест) шыңыныңбиіктігі +8848 м.

3. Дүниежүзілікмұхиттыңеңтереңжері – ТынықмұхиттағыМарианшұңғымасы, оныңтереңдігі – 11 02 м.

4. Тянь-ШаньдағыХантәңірішыңыныңбиіктігі + 6995 м.

№298 Шамаларды мағынасына қарай 0, оң немесе теріс санымен жазыңдар.

20 м биіктік +

16 м тереңдік -

5 ұпай ұтыс +

12 градус жылы +

Шығын 28 000 тг -

Кіріс 175 000 тг +

3 ұпай ұтылыс -

9 градус суық –

№ 304. Шамаларды мағынасына қарай 0, оң немесе теріс

санымен жазыңдар

Су асты қайығы 500 м тереңдікте жүзіп жүр -

Олар ойынды 2 ұпай ұтыспен аяқтады +

Олар ойынды 1 ұпай ұтылыспен аяқтады -

Автобус аялдамадатоқтады 0

Автобус аялдамаға 30 м жетпейтоқтады -

Автобус аялдамадан 15 м өтіп(асып) барыптоқтады +

2 тапсырма

Мұқият қарап жануаларды орналастыр.

Әр топқа жануарлардың суреті таратылады.( қанша бала болса, сонша) Әр жануардың артында координатасы жазылған. Тапсырмаға сәйкес координаталық түзуге орналастыру керек.

3. т апсырма

А3 форматты қағаз

6 сынып математика (І бөлім)

Т.А. Алдамұратова; Е.С.Байшоланов, "Атамұра", 2015 жыл

Қорытынды

Аяқталуы

Жұптық жұмыс

Координаталық түзудегі А(-5) және В(2) нүктелерінен бірдей қашықтықтағы нүктенің координатасын табыңдар.

Бағалау

Оң сандар және теріс сандармен есептеудің қажеттілігі, күнделікті өмірдегі қолданылуы және білімдегі маңыздылығы қандай? Ойларын ортаға салды, өз түсініктері бойынша айтады.

Проблеманы шешетін сұрақ

Кері байланыс Блум ағашы

Рефлексия

Кейінгі оқу

Үйге тапсырмасы беріледі.П.2.1.А.№297, В.№303.

Қосымша ізденіс тапсырмасы: Оң сандар және теріс сандар туралы тарихи мәліметтер