САБАҚ тақырыбы: Сарматтар қандай мемлекеттермен соғыс жүргізді?

5.4В Сарматтар

САБАҚ тақырыбы: Сарматтар қандай мемлекеттермен соғыс жүргізді? (2сағат)

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

СЫНЫП: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

5.3.2.1 сақ, сармат тайпаларының халықаралық аренадағы орнын анықтау

Сабақ мақсаттары

Сарматтардың көрші/ шалғай елдермен саяси қатынасын зерделеп талдау. Әскери өнердегі әйелдердің рөлін анықтау.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

• Тақырыпқа қатысты терминдерді қолданып, сарматтардың саяси байланысы туралы мәтінді талдайды (оқылым-айтылым)

Негізгі сөздер мен тіркестер:

тайпалық одақ

мемлекет

қоғам

жауынгерлер

патша

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

• Discuss the chart that is created. Which is the most popular fruit choice? How do we know?

• Has every learner’s choice been recorded? How can we check?

• Ask learners if they can think of other questions that we might have investigated. If ideas are not forthcoming, ‘lead’ the discussion by suggesting – what else could we have put in the basket? What other things could we try, to see if people have favourites? What other questions could we have asked about our fruit basket?

• Take ideas and ask – What do you think the result might be? What would the pictogram look like?

Талқылауға арналған тармақтар:

Сурет арқылы сармат қоғамындағы әйелдердің рөлін талдау

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба?

«Конверт-сұрақ» Сарматтар соғыс өнерін жетік меңгергеннен Еуропаға дейін жетіп, Рим әлемінің картасындағы 24 облыстың тоғызыншы «Сарматия» деп аталған. сіз бұл пікірмен келісез бе?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Интерпретацияда қолданылатын лексика: Менің ойым өзгерді/өзгермеді ... , себебі ..... . Сармат әйелдері ......... деп айта аламын оған дәлел .....

Сармат көсемдеріне болашақтан хат жазуда қолдануға ұсынылатын кілт сөздер: одақ, скиф, Рим империясы, соғыс өнері, патша, жауынгер

Бағалау критерийлері

• сарматтардың кем дегенде 2 шайқасын атау

• еуропаға жасаған шабуылдары мен құрған одақтың кем дегенде екеуін атап картадан көрсету

• Сармат қоғамындағы әйелдердің рөлін анықтап, кем дегенде 1-2 аргументпен дәйектеу

Тарихи концепт (фокус)

дәлел

Пәнаралық байланыс

Дүние тарихы

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері

Санитарлық нормаларға сәйкес қауіпсіздік ережелерін ұстану

АКТ-мен байланыс

Интерактивті тақта

Құндылықтардағы байланыс

Патриотизм, өз елі үшін мақтаныш

Алдыңғы оқу

Қазақстан территориясындағы ерте темір дәуіріндегі сақ тайпалық одақтары, қаңлы, үйсін мемлекеттерінің және ғұн империясының қалыптасуы, қоғамдық құрылыстары, олар туралы жазба деректер мен археологиялық ескерткіштері, мәдениеті мен шаруашылығы туралы біледі.

Сабақ жоспары

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Басы

7-8 минут

5 минут

Өткен тақырыпты қайталау. Сәйкестендіру. Сарматтардың қоныстанған аймағы мен ескерткіштерін сәйкестендір.

Жауабы

Дескрипторлар:

Қазақстан территориясын мекендеген сарматтардың археологиялық ескерткіштерін біледі;

Сармат қорғандарының орналасуын анықтайды.

Б Сыныпқа Қазақстанның ежелгі картасын ұсыныңыз. Картамен жұмыс жасау арқылы оқушыларға келесі сұрақты қою:

• Сарматтар қандай мемлекеттермен соғыс жүргізуі мүмкін?

• Оның себептері қандай?

Оқушылардың болжамдарын тыңдау.

М Сабақ тақырыбы, сабақ мақсаты мен табыс критерийлерімен таныстырып, сарматтардың жорықтары туралы қысқаша айта кету

Қосымша 1

Сармат-савроматтар бірлестігі. Ұлы дала мемелкеттері, Алматы «Аруна»;

Қазақстан тарихы. Энциколапедиялық анықтамалық, Алматы «Аруна» 2010, 653 б.;

Слайд №4-6

Ортасы

15 минут

10 минут

2-3 минут

15 минут

5 минут

15 минут

Зерттеу мен талдау

Б/Т Деректермен жұмысты ұйымдастыру.

Т Тапсырма «Үш қадамдық сұхбат». Оқушылар мәтінмен жұмыстанады, сосын «Конверт сұрақ» тәсілімен сұрақтарға жауап береді.

«Үш қадамдық сұхбат» құралының алгоритмі

Орналастыру:

Сыныптағы оқушылар шағын топтарға бөлінеді. Сыныпта шағын топтармен жұмыс істеуге қолайлы жағдай жасалуы керек.

Жұмыс алгоритмі:

Төрт адамнан тұратын топтарды жұптарға бөліңіз: А және Ә, Б және В.

1-қадам. А Ә-дан сұхбат алады, ал Б В-дан сұхбат алады.

2-қадам, керісінше. Ә А-дан сұхбат алады, ал В Б-дан сұхбат алады.

3-қадам. Әр оқушы өз жұбы туралы ақпаратпен төрт адамдық топ ішінде бөліседі.

Өзара бағалау мүмкіндігі бар. Бағалау критерийін оқушылармен бірге шығарып, жоғары ұпайды анықтауға болады.

Мысалы:

Жүйелі әңгімелеу – 1 ұпай

Сұрақты жауапсыз қалдырмау – 1 ұпай

Уақытқа бағыну – 1 ұпай

Кедергі келтірмеу – 1 ұпай

Барлығы – 4 ұпай

І тапсырма. «Конверт сұрақ». 2-3 сұрақ жазып, конвертке салыңыз (оқу мақсатына қарай). Әрбір оқушыда өзінікі болатындай етіп, бірнеше конверт дайындаңыз. Әрқайсысына екі минут беріңіз: оқушы стикерде атын және жауабын жазады; екі минут өткен соң конверт келесі оқушыға беріледі, осылай бұл 2-3 сұраққа барлығы жауап бергенше жүре береді. Стикерлерді жинап, бірнеше жауапты дауыстап оқыңыз (аттарын атамастан); сынып белгілі бір сұрақтың қаншалықты дұрыс болғанын талқылайды.

Сұрақтар:

1. Б.з.б. ІІ ғасырдың аяғында Диофант әскерлеріне қарсы шығу үшін сарматтар кімдермен одақтасты? (сақтармен)

2. Б.з.б. 339 жылы сарматтар қандай жағдайды пайдаланып скифтерді талқандады? (Қара теңіз скифтерінінің патшасы Атей қайтыс болып, Скифияда үлкен саяси-экономикалық дағдарыс қалыптасуын)

3. Скифияда үлкен саяси-экономикалық дағдарыс қай жылы қалыптасады? (Б.з.б. 339 жылы)

4. Парфияда Аршакидтер әулеті билігінің негізін салған Арсак қандай тайпадан шыққан? (дайлардың апарн тайпасынан)

5. Б.з.б. 179 жылы сармат патшасы Гатал өз одағына кімдерді кіргізеді? (Кіші Азия мемлекеттерін)

6. Сарматтар соғыс өнерін жетік меңгергеннен Еуропаға дейін жетіп, Рим әлемінің картасындағы 24 облыстың тоғызыншы «Сарматия» деп аталған. сіз бұл пікірмен келісез бе? Жауабыңызды 1-2 аргументпен негіздеңіз.

Дескрипторлар:

Сарматтардың 1-2 шайқасын атайды;

Сарматтардың сақтармен қатынасын талдайды;

Сарматтардың қуатын бағалайды.

Сергіту сәті.

Т Оқушылар топпен мәтінді қолданып, сарматтардың саяси байланысын кескін картадан көрсетеді;

Ж Оқушылар жұппен сармат әйелдерінің ерлермен қатар соғысқа қатысуын зерттеп, дәйектер келтіреді. Оқушылар суретке қарап, сұрақтарға жауап береді:

Сұрақтар:

1.Суретте кім бейнеленген әйел ме, ер ме? Неге олай ойлайсын?

2.Олар қайда барады?

3.Олар немен айналысады? Ойыңды дәлелде?

4.Сармат қоғамындағы әйелдердің рөлі кандай деп ойлайсын? Ойыңды 1-2 аргументпен дәйекте

Дескриптор:

Сармат әйелдері әскери өнерді жетік меңгергенін дәлелдейді

Интерпретация

Жауаптарын тыңдап болғасын, мәтінді ұсыныңыз.

Б Жазылым тапсырмасы бойынша төмендегі тапсырмалардың бірін орындату.

Тапсырма А. Мәтінді оқи отырып, сармат қоғамындағы әйелдің роліне қатысты ой толғау/әңгіме жазады.

Жазылым кезінде қолданылатын кілт сөздер: жауынгер, соғыс өнері, мемлекет

Жауап үлгісі

Менің ойым өзгерді/өзгермеді ... , себебі ..... . Сармат әйелдері ......... деп айта аламын оған дәлел .....

Тапсырма В. Сармат көсемдеріне 45-55 сөзден тұратын болашақтан хат жазуды тапсырыңыз. Жазылым кезінде Кем дегенде 3 кілт сөзін қолдану міндетті. Кілт сөздер: одақ, скиф, Рим империясы, соғыс өнері, патша, жауынгер

Дескрипторлар:

2-3 факт қолданып, сарматтардың халықаралық аренадағы орнын анықтайды;

Геродот еңбегіне интерпретация жасап сармат әйелдеріне баға береді.

Қосымша 2

Сарматтар шайқасы туралы мәтін. «Ұлы дала мемлекеттері», Алматы «Аруна» баспасы. 13-14 бб.

Қосымша 3

Конверт, сұрақтар жазылған кеспе қағаздар, стикер

Слайд №9

Қосымша 6

Қосымша 4

Қосымша 5

Соңы

5 минут

Б Рефлексия: Шығармашылық жұмыс. «Бүгінгі ақпарат пен дағдыны қалай қолдана аламын?» деген сұраққа оқушылар сурет салу арқылы жауабын жеткізеді.

Дескриптор:

Алған білімдерін қысқа/орта/ұзақ мерзімді қолдануын анықтайды.

Кері байланыс: «3 Қ» оқушылар оқу барысындағы қызық, қиын, қажет сәттерді кілт сөздермен бағалайды

Слайд №13

А4, түсті карандаш, стикер

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы

Бағалау - Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

• А – қабілеті әлсіз оқушы – «Конверт сұрақта» жіңішке сұраққа жауап беру кезінде кем дегенде сарматтардың 2 шайқассын атай алады; Суретті талдауда алғашқы екі сұрағына жауап бере алады

• В – қабілеті орта деңгейлі оқушы – карта арқылы сарматтардың саяси байланысын түсіндіре алады, сурет талдауда кем дегенде 3 сұрағына жауап бере алады, сармат қоғамындағы әйелдің роліне қатысты ой толғау/әңгіме жазу кезінде ұсынылған кілт сөздердің 1-2 қолдана алады;

• С – қабілеті жоғары деңгейлі оқушы – «Конверт-сұрақтағы» 6-і сұраққа жауабын 1-2 аргументпен негіздей алады, Интерпратацияда ұсынылған екі тапсырманы да орындауға ұмтылады, сабақ барысында алған білімі мен дағдыларын қолдануға мүмкін кездерді сурет арқылы жеткізе алады

Өзара бағалау: «Үш қадамдық сұхбат» кезінде оқушылар бірін-бірі бағалайды;

Өзіндік бағалау: кері байланыс кезінде оқу үрдісіндегі қызық, қиын, қажет тұстарын анықтау.

Рефлексия

Сабақ / оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?