Авторлық бағдарлама

«Сабақта оқу материалын тиімді игеру әдістері: Жасанды интеллект трансформациясы»

Автор: Парманқұл Динара Сейітжанқызы

№2 TALANT мектебі

Шымкент қаласы 2026 жыл

I. Түсінік хат

• Өзектілігі: Мұғалімдердің уақыт тапшылығы, даралап оқытудың қиындығы, цифрлық мәдениеттің өсуі.

• Мақсаты: ЖИ құралдарын қолдану арқылы бастауыш сынып сабақтарында оқу материалын тиімді игеру әдістемесін қалыптастыру.

• Міндеттері:

  • Рутиналық жұмыстарды автоматтандыру (тест, жоспар).

  • Деңгейлік тапсырмаларды автоматты генерациялау.

  • Қателерді талдау және дербес түсіндіру.

  • Үлгерімге аналитикалық есеп жүргізу.

• Инновациялық бағыттар: ChatGPT, Mathway, GeoGebra AI, Canva Magic, Quizizz AI.

• Күтілетін нәтижелер: Мұғалім уақытының 40%-ға қысқаруы, оқушы мотивациясының артуы, білім сапасының көтерілуі.

II. Бағдарламаны әзірлеу технологиясы

• 1-кезең: Дуалды модельдеу – оқу материалының қиындық деңгейін ЖИ арқылы саралау.

• 2-кезең: Контент-дизайн – мәтіндік және визуалды материалдарды генерациялау.

• 3-кезең: Feedback-технологиясы – оқушы қателерін талдау және түсіндіру.

• Автоматтандыру тиімділігі:

III. Бағдарламаның құрылымы: Модульдер

1. Математикалық сауаттылық және логикалық ойлау

   • ЖИ арқылы сюжетті есептер, графиктер, 3D визуализация.

2. Тілдік дағдылар және оқу сауаттылығы

   • Мәтінді үш деңгейге бейімдеу, шығармашылық жазу, негізгі ойды табу.

3. Жаратылыстану және дүниетану

   • Виртуалды зертхана, саяхат сценарийлері, интерактивті сұрақ-жауап.

4. Бағалау және кері байланыс

   • Автоматты критериалды бағалау, қателерді талдау, үлгерім есебі.

IV. Практикалық кейс

• Алгебра мысалы (6-сынып):

  • Деңгейлік тапсырмалар бейімдеу.

  • Қадамдық шешімдер.

  • Мұғалім уақытын үнемдеу көрсеткіштері.

V. Қосымшалар

1. Промпт-банк (10–15 бет): дайын сұраныстар жинағы.

2. Дайын сабақ жоспарлары (20–25 бет): ЖИ қолдану кезеңдері нақты көрсетілген.

3. ЖИ құралдарының тізімі (3–5 бет): ChatGPT, Claude, MagicSchool.ai, Canva Magic Studio, Quizizz AI.

4. Глоссарий: ЖИ терминдерінің сөздігі.

5. Әдебиеттер тізімі: 20–30 дереккөз.

VI. Қорытынды және бағалау критерийлері

• Тиімділік көрсеткіштері: Мұғалім уақытын 30–50% үнемдеу, оқушылардың білім сапасының артуы.

• Мониторинг: Диаграммалар, аналитикалық есептер.

• Болашақ жоспар: Интерактивті тапсырмалар банкі, дербестендірілген білім картасы.

VII. Рәсімдеу талаптары

• Қаріп: Times New Roman, 14 pt (мәтін), 16 pt (тақырып).

• Жиектер: Сол – 3 см, оң – 1 см, жоғары/төмен – 2 см.

• Жол аралығы: 1.5 интервал.

• Визуал: ЖИ құралдарының логотиптері мен интерфейс скриншоттары.

? Қосымша толықтырулар

1. Глоссарий (ЖИ терминдерінің сөздігі, 2–3 бет)

Оқытушыларға түсінікті болу үшін негізгі терминдерді қысқаша анықтамаларымен беріңіз:

• ЖИ (AI) – жасанды интеллект, деректерді талдап, шешім қабылдайтын жүйе.

• Промпт – ЖИ-ге берілетін нақты сұраныс немесе нұсқаулық.

• Дифференциация – оқушылардың деңгейіне қарай тапсырмаларды бейімдеу.

• Нейрондық желі – ЖИ-дің математикалық моделі, адам миының жұмысын имитациялайды.

• Feedback-технологиясы – оқушының қатесін талдап, дереу түсіндіру беру әдісі.

2. Әдебиеттер тізімі (20–30 дереккөз, 3–4 бет)

Құжаттың ғылыми негізін күшейту үшін мынадай дереккөздерді қосыңыз:

• Педагогика және әдістеме бойынша кітаптар.

• ЖИ-ді білім беруде қолдану туралы мақалалар.

• Халықаралық тәжірибелер (OECD, UNESCO баяндамалары).

• ЖИ құралдарының ресми сайттары (ChatGPT, GeoGebra, Canva Magic).

3. Скриншоттар мен сипаттамалар (10–15 бет)

Әр модульде ЖИ құралдарының интерфейсінен алынған суреттерді қосыңыз:

• ChatGPT терезесі – тапсырма генерациясы.

• GeoGebra AI – график салу мысалы.

• Canva Magic Studio – презентация үлгісі. Әр суреттің астына қысқаша түсіндірме беріңіз: «Бұл суретте GeoGebra AI арқылы функция графигін салу көрсетілген».

4. Промпт-банк (10–15 бет)

Мұғалімдерге дайын қолдануға болатын сұраныстарды кесте түрінде беріңіз:

5. Дайын сабақ жоспарлары (20–25 бет)

Әр пәннен 2–3 толық сабақ жоспарын енгізіңіз. Мысалы:

• 1-сынып математика: «Жиындар» тақырыбы – ЖИ арқылы ойын тапсырмалары.

• 3-сынып ана тілі: «Ертегіні жалғастыру» – ChatGPT көмегімен шығармашылық жазу.

• 4-сынып дүниетану: «Күн жүйесі» – виртуалды саяхат сценарийі.

6. Аналитикалық диаграммалар (3–5 бет)

ЖИ арқылы жасалған үлгерім мониторингін графиктермен көрсетіңіз:

• Оқушылардың тақырыпты меңгеру деңгейі.

• Мұғалім уақытын үнемдеу пайызы.

• Оқушы мотивациясының арту көрсеткіштері.

? 1. Глоссарий (ЖИ терминдерінің сөздігі)

? 2. Әдебиеттер тізімі (үлгі, 20 дереккөз)

Кітаптар:

1. Әбдіғаппар Ж. Педагогика негіздері. Алматы: Қазақ университеті, 2020.

2. Сейсенбаева А. Әдістемелік инновациялар. Астана: Фолиант, 2021.

3. OECD. Artificial Intelligence in Education. Paris, 2022.

4. UNESCO. AI and the Future of Learning. Geneva, 2023.

Мақалалар:

5. Жұмабекова Л. «ЖИ құралдарын бастауыш сыныпта қолдану». Білім беру журналы, №4, 2024.

6. Smith, J. "AI in Classroom Differentiation." Educational Technology Review, 2023.

7. Brown, T. "ChatGPT as a Teaching Assistant." EdTech Magazine, 2023.

Веб-ресурстар:

8. ChatGPT ресми сайты – openai.com

9. GeoGebra AI – geogebra.org

10. Canva Magic Studio – canva.com

11. MagicSchool.ai – magicschool.ai

12. Quizizz AI – quizizz.com

Зерттеу баяндамалары:

13. World Bank. Digital Transformation in Education. Washington, 2022.

14. Harvard EdTech Lab. AI for Personalized Learning. Boston, 2023.

15. MIT Media Lab. Neural Networks in Education. Cambridge, 2021.

(Қалған 5–10 дереккөзді сіздің пәндік бағытыңызға қарай толықтыруға болады.)

? 3. Дайын сабақ жоспарлары (үлгі)

Сабақ жоспары 1: Математика (2-сынып)

Тақырып: «Жүздіктер» Мақсаты: Оқушыларға жүздік сандарды түсіндіру. ЖИ қолдану:

• ChatGPT арқылы A/B/C деңгейлі 5 есеп генерациялау.

• GeoGebra AI арқылы жүздік кестесін визуалдау. Сабақ кезеңдері:

1. Қызығушылықты ояту – ЖИ сюжетті есеп (Алдар көсе теңгелері).

2. Мағынаны тану – ЖИ қадамдық түсіндіру.

3. Бағалау – Quizizz AI арқылы тест.

Сабақ жоспары 2: Ана тілі (3-сынып)

Тақырып: «Ертегіні жалғастыру» Мақсаты: Оқушылардың шығармашылық жазу дағдысын дамыту. ЖИ қолдану:

• ChatGPT оқушы бастаған әңгімені жалғастырады.

• Claude AI мәтіннен негізгі ойды табуға арналған сұрақтар жасайды. Сабақ кезеңдері:

1. Қызығушылықты ояту – Ертегі үзінді оқу.

2. Мағынаны тану – ЖИ жалғастырған мәтінді талдау.

3. Бағалау – Оқушылардың өз нұсқасын жазуы.

Сабақ жоспары 3: Дүниетану (4-сынып)

Тақырып: «Күн жүйесі» Мақсаты: Оқушыларға ғарыш туралы білім беру. ЖИ қолдану:

• Curipod арқылы интерактивті слайдтар.

• ChatGPT арқылы «Күн неге ыстық?» сұрағына бала тілінде жауап. Сабақ кезеңдері:

1. Қызығушылықты ояту – ЖИ виртуалды саяхат сценарийі.

2. Мағынаны тану – Күн жүйесі планеталарын таныстыру.

3. Бағалау – Quizizz AI арқылы тест.

4. ? Дайын сабақ жоспарларының кестесі

✅ Бұл кесте әр пәнге арналған сабақ жоспарын қысқаша әрі нақты көрсетеді. Мұғалімдер оны толық сабақ жоспарына айналдырып қолдана алады.