Қордай ауданы Масаншы ауылы

Карипова Дана

№ 13 орта мектеп География пәнінің мұғалімі

9 сынып

Сабақтың тақырыбы: Металлургиякешені.Қара металлургия

Мақсаты: Металлургия кешеніне жалпы шолу. Қара металлургия құрамы, ерекшеліктері туралы білу. Оқушыларға оқытудың жаңа әдіс – тәсілдері арқылы , өзбетінше және топпен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.

Күтілетін нәтиже:

А. Металлургия кешені туралы біледі.
В. Металлургия кешендерінің орналасуын картаға түсіріп, көрсете алады.
С. Қараметаллургияныңқұрамы мен ерекшеліктерінажыратып, талдайалады.

Көрнекіліктер: интерактивті тақта,Қазақстанның физикалық картасы,кескін карта,атлас

Сабақ түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: СТО стратегиялары, сұрақ – жауап, картамен жұмыс

Сабақ барысы. І.Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушыларды түгендеу, бағалау парағын тарату,топқа бөлу

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру. «Кім жылдам?» ойыны

• Отын өнеркәсібінің түрлерін ата (мұнай,газ,көмір)

• Мұнай қорынан Қазақстан нешінші орын алады (10)

• Ең алғашқы мұнай қайда өндіріле бастады (1899 ж Ембіде )

• Мұнай өндіретін кен орындарды ата (Мақат, Доссор,Қаражамбас,Прорва т.б)

• Газдың жалпы қоры қанша (6 трлн м)

• Мұнайдың қоры қанша (7 млрд т)

• Көмірдің негізгі қоры қайда шоғырланған (солтүстік, орталық)

• Ірі көмір алаптарын ата (Екібастұз,Қарағанды,Торғай)

• Қарағанды көмірін алғаш рет тапқан кім? (1831 ж Апақ Байжанов)

• Екібастұз көмірін тапқан кім (1867 ж Қасым Пішенбаев)

Қорытындылау

Интарактивті тақтамен жұмыс.Оқушылар интерактивті тақтаға шығып кескін картаға дұрыс кен орындарының аттарын көрсетеді.

1. Мұнай және газ орталықтарын анықтау

2. Қазақстанның көмір алаптарын анықтау

3. Картадан СЭС,ЖЭО,МАЭС табу

4. Картадан ірі мұнай газ кен орындарын анықтау

ІІІ.Жаңа сабақ

а) Қызығушылықты ояту

Оқушыларға қара металлургия туралы бейне рольик көрсету

Қазақстанда алынатын металдардың 90% үлес салмағын темір қорытпалары, яғни қара металдар құрайды. Біздің еліміздің темір кені 800 жылға (әлемде 8 орында) жетеді. Кокстелетін көмір қоры 600 жылға жетеді. 

Темір кенінің шикізатының 90% Қостанай мен Атасу алаптарында орналасқан. Осы кендердің барлығы 
3 кен байыту комбинаттарында өндіріледі (КБК) 

Болат өндіру екі қайта қолданылымнан тұрады. 
1.темір кенін домна пештерінде шойын алу. 
2.сұйық шойынан конверторларда болат алу 

ә) Мәтін мен картаны пайдалана отырып, әр топ қара металлургия саласына сипаттама береді

1-топ Темір

2-топ Марганец

3-топ Хромит

Сергіту сәті : металдарға байланысты мақал- мәтел айту

Қызықты дерек :

Адамның денесінде ертінді түрінде 3-4 г темір болады.Ол қанға қызыл түс береді.Қан құрамында темір азайып кетсе, адам тез шаршайды, басы айналады,көңіл күйі нашарлайды.

1960 жылы Днепродзержинск техникалық училищесін, 1967 жылы Қарағанды металлургия комбинатына қарасты жоғары техникалық оқу орынын, 1976 жылы Кеңес Одағы коммунистік партиясы Орталық комитетіне қарасты Жоғары партия мектебін бітірген.

Еңбек жолын 1960 жылы Теміртау қаласындағы Қарағанды металлургия комбинатында қатардағы жұмысшы болып бастап, домна пешінің аға газдаушылығына дейінгі жолдан өтті.

• 1960—69 жж. — Қарағанды металлургия зауытында жұмыс істеді.

• 1969—73 жж. — Қарағанды облысы Теміртау қаласындағы партия-комсомол жұмыстарында жауапты қызметтер атқарды.

• 1973—77 жж. — Қарметкомбинаттың партком хатшысы.

• 1977—79 жж. — Қарағандыоблыстық партия комитетiнiңхатшысы, 2-ші хатшысы.

• 1979—84 жж. — Қазақстан КП ОрталықКомитетініңхатшысы.

• 1984—89 жж. — Қазақ КСР МинистрлерКеңесiнiңтөрағасы.

• 1989—91 жж. — Қазақстан КП ОКбiрiншiхатшысы,

• 1990 ж. ақпан—сәуір аралығындаҚазақ КСР ЖоғарыКеңесiнiңтөрағасыболды.

• 1990 ж. сәуірінен — Қазақ КСР президенті.

• 1991 ж. желтоқсанның 1- інде тұңғыш рет  Қазақстан Республикасы Президентінің  жалпы халықтық сайлауы өтті. СайлаунәтижесіндеНұрсұлтанӘбішұлы Назарбаев басымдауыспен (98,78 %) жеңіскежетті.

ІV. Ой толғау

Бекіту сұрақ- жауап .

1. Қара металлургия қай кезде қалыптасты?

2. Қара металлургияның негізгі шикізаты

3. Қарағанды қара металлургияның негізі қашан қаланды?

4. Ірі темір кен орындарын ата

5. Соколов-Сарыбай кен орны қашан ашылды?

6. Темір кені қоры жөнінен д.ж және ТМД елдерінде нешінші орын алады?

7. Хромит қоры жөнінен ТМД елдері мен д.ж нешінші орын алады

8. Қай қалада ең алғашқы ферроқорытпа зауыты салынды

9. Марганец кен орындарын ата

10. Марганец қоры жөнінен д.ж және ТМД елдерінде нешінші орын алады?

Сабақты бекіту : Тест тапсырмалары арқылы сабақты қорыту.

VІ.Бағалау. Бағалау парақшасы.

Өзін – өзі бағалау.

Әрбір тапсырмаға толық жауап -3 ұпай

Үйге тапсырма :

1. Тарауды оқып келу

2. 2 Реферат дайындау

1. Топ темір туралы

2. Топ: марганец туралы

3. Топ : хромит