Сабақтың тақырыбы. Өзен аңғарының құрылымы

Қысқа мерзімді жоспар

Мектеп: «Теміртау қаласы №4 ЖББОМ" КММ

Күні:

Мұғалімнің аты- жөні: Хидирбекова Палимша Тураровна

Сынып 8

Қатысқандар: 25 Қатыспағандар:

Пән

География

Сабақтың тақырыбы.

Өзен аңғарының құрылымы

Осы сабақта қол жеткізетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сәйкес)

8.3.3.3. Өзен аңғарының құрылымын түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

Барлығы: Құрлық суларының түрлерін ажырата алу, еліміздің негізгі өзен жүйелерін білу.

Басым бөлігі: Өзен суы ағысының әсерінен жер бедерінің түзілуін талдау. Картадан өзендерді анықтау.

Кейбірі:

Жергілікті жердегі өзен аңғарының модельдерін жасау, құрылымына баға беру.

Бағалау критерйилері

*Құрлық суларының түрлерін ажырата алады, еліміздің негізгі өзен жүйелерін біледі.

* Өзен суы ағысының әсерінен жер бедерінің түзуіне талдайды. Картадан өзендерді анықтайды.

*Жергілікті жердегі өзен аңғарының модельдерін жасайды. құрылымына баға береді.

Тілдік мақсаттар

Тыңдалым мен оқылым:

1. Бeйнeтаспаны көpe oтыpып біp-біpінің пікіpлepін тыңдaйды.

2. Мәтінді oқи oтыpып өзен аңғарының құрылымын зepдeлeйді.

3. Өзен бөліктерін графикалық түpдe cипaттaйды

Айтылым мен жазылым- өзен бассейні, өзен эрозиясы, сағасы, саласы, арнасы, жайыымы, терассалар-термин сөздерге анықтама береді, кескін картаға түсіреді, кестені толтырады, географиялық тапсырманы орындайды.

Құндылықтарға баулу

Ұйымшылдық пен, ынтымақтастық ахуалды қалыптастыру...Оқушылар бір- бірінің пікірлерін тыңдайды, бірлесіп жұмыс жасайды, сабаққа белсенді қатысады, өз ойларын анық және нақты айта алады, тапсырмаларды өз уақытында орындауға тырысады.Теориялық алған білімдерін практикада қолдануға үйренеді.

Пәнаралық байланыс

Химия –судың химиялық құрамы.

Физика- өзендердің су шығыны, құламасы мен еңістігі

Математика – өзендердің ұзындығын емептеу.

Информатика -АКТ пайдалану, бейнебаян.

Технология- модельдеу.

Қазақ тілі мен әдебиеті-сөздерді сауатты жазу.

мақал-мәтелдер мен өлең шумақтар айту.

Алдыңғы білім

Гидросфераның құрамдас бөліктері

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған сабақ түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру.

«Жүректен жүрекке» стратегиясы арқылы психологиялық ахуал туғызып, тұлғааралық байланысты орнату, бір-біріне тілек айтуларын ұйымдастырады;

«Гидросфера бөліктері» aтayлapы жaзылғaн қaғaз қиындылapы apқылы тoптapғa біpіктіpy:

1-тoп: «Өзен»

2-тoп: «Көл»

3-тoп . «Теңіз»

«Ашық микрофон» стратегиясы арқылы үй тапсырмасын тексеру:

• Жердің су қабаты

• Құрлық суларын ата

• Суға байланысты мақал –мәтелдерді атаңдар?

• Әлемде су болмаса не болар еді,пікірің.

Қима қағаздар

Сабақтың ортасы

30 мин

Білу,түсіну

Қолдану,талдау

Жинақтау,бағалау

Сабақтың тақырыбын ашу.

«Миға шабуыл» стратегиясы

«Қызықты хат» тапсырмалары. Оқушыларға жаңа сабаққа байланысты сұрақтар қою арқылы тақырыпты ашу.

1. Жердің су қабығы?

2. Құрлық суларын ата?

3. Қазақстандағы ірі өзендерді атаңдар?

4. Су туралы жұмбақ.

5. Су туралы қандай мақал-мәтелдер білесіздер?

6. Өзен, су туралы ақын-жазушылардың өлеңдерінен үзінді айту.

(Оқушыларды мадақтау- формативті бағалау)

Жаңа сабақ:

«Өзен аңғарлары» бейнебаян көрсетіледі. Мәтінді оқиды.

«Түртіп алу» әдісі:

Қажетті ақпаратты түртіп алады, ой жинақтайды.

Топтық жұмыс: «Тұжырымдамалық карта» стратегиясы

1-тапсырма: Оқулық мәтінімен танысады, топ ішінде талқылайды, топ арасында түсіндіреді, негізгі тапсырмаларды орындайды.

1-топ. Өзен жүйесі мен өзен бассейні (әңгімелеу)

2-топ. Өзен эрозиясы (Постер қорғау)

Өзара топтық бағалау: Смайликтер арқылы бағалайды.

3-топ. Сәйкестігін тап (модельдеу стратегиясы)

Топқа өзендердің бөліктері мен анықтамалары беріледі, оқушылар сәйкестігін табу керек

Бастау- Өзен жүйесі-

Өзен алабы- Суайрық-

Өзен аңғары – Өзен алабы-

Өзеннің жайылмасы- Шоңғал-

Саға- Атырау-

Өзара топтық бағалау: Смайликтер арқылы

СЕРГІТУ СӘТІ

Оқушылар жұмбақты шешіп, бір серігіп алайық.

• Жылт-жылт етеді,

Жылғадан өтеді. ( су)

• Ирелеңдеген арқан,

Қуып жетіп алған. (Өзен)

• Кәне бәрің ойлаңдар,

Бізде қандай өзен бар?

Он өзенннің ішінен

Бес өзенді таңдаңдар. ( Волга, Ніл, Жайық, Амудария, Сырдария, Тобыл, Ертіс, Амазонка,Колго,Есіл)

• Су бармайтын жөнді,

Көлге қауіп төнді.

Ластаудан тағы,

Қорғау керек көлді. (Арал теңізі, Балқаш көлі)

• Басталар жерін не дейді?

Құяр жерін не дейді?

Оң және сол жағын

Қалай қарап біл дейді?( Өзеннің бастауы, сағасы, оң және сол салалары)

Жұптық жұмыс:

2-тапсырма:

1 топ: «Тұжырымдамалы карта» стратегиясы-арқылы берілген кестені атлас картаны пайдалану арқылы толтыру.

Өзара жұптық бағалау: "Бас бармақтар " арқылы топтар жұмыстарды өзара бағалайды.

2 топ:Кескін картамен жұмыс

1.Ерте замандағы өркениет дамыған өзендерді ата, кескін картаға түсір.

Ніл, Тигр, Евфрат,Хуанхэ, Янцзы

2. Көшпелі қазақ халқы қайсы өзендер бойын жайлаған? Өзен аттарын ата, картадан көрсет.

(Жайық, Сырдария, Ертіс , Тобыл, Есіл)

Өзара жұптық бағалау: "Бас бармақтар " арқылы топтар жұмыстарды өзара бағалайды.

3 топ: «Венн диаграммасы» стратегиясы :

«Суреттер сыры» әдісі

Өзен мен көл арасындағы

айырмашылықтарды айқындаңдар.

Өзара жұптық бағалау: "Бас бармақтар " арқылы топтар жұмыстарды өзара бағалайды.

Жеке жұмыс:

Саралау

3 – тапсырма: «Зерделі сұрақ, дәлелді жауап» стратегиясы .

А) Географиялық есептер:

1. Өзеннің су шығынын анықтау: Ертіс өзенінің көлденең қимасы 600 мкв, ал судың ағыс жылдамдығы секундына 1,6 мкв болса өзеннің су шығыны қанша болады Q = F х V

2.Өзеннің құламасы мен еністігін анықтау:

J =(H-H): Z

Өзенің басталар жердегі абс. биіктік 4500 м. Сағадағы биіктігі-200м. Ұзындығы -720км.

3.Өзеннің су шығынын анықтау: Егер өзеннің ені 350мкв, орташа тереңдігі 5м, ағын жылдамдығы 2м/с. 

Q = F х V

Ә) Кескін картамен жұмыс:

 Өзендер: Тобыл, Ырғыз, Ембі, Аягөз, Шу, Ертіс

Физикалық картаны пайдалана отырып өзендердің бастауын, құяр жерін анықтаңдар, кескін картаға белгілеңдер.

Б) Кескін картадан өзендердің аттарын табыңдар.

Өзендер: Тобыл, Ырғыз, Ембі, Аягөз, Шу, Ертіс

Жауаптары:

1 _____________

2 ______________

3 ______________

4 ______________

5 ______________

6 _____________

Өзін-өзі бағалау "Екі жұлдыз, бір тілек" әдісі арқылы бағалайды.

Интерактивті тақта

Бейнебаян

Қима қағаздар

слайд

Сабақтың соңы

5 минут

Саралау – дефференциация.

Сабақ барысында саралап оқыта отырып.оқушылардың білімге деген сыныпқа тапсырмалар құрастырдым .

1. «Жүректен жүрекке» стратегиясы арқылы психологиялық ахуал туғызып, тұлғааралық байланысты орнату, бір-біріне тілек айтуларын ұйымдастырады;

2.«Ашық микрофон» стратегиясы арқылы үй тапсырмасын тексеру.

Кері байланыс (рефлексия)

• Бүгінгі сабақтан қандай әсер алдың?

• Нені үйрендің?

• Бірлескен жұмыс түрлері қызықты болды ма?

« Көңіл-күй» аралы.

Картада «Қуаныш», «Қайғы», «Үміт», «Шабыт», «Тамсану», «Ойлау» аралдары бейнеленген. Әр  оқушы  өзінің сабақтан алған сезіміне байланысты аралға кемесін жапсырады.

Сабақ мақсаты шынайы әрі қол жетімді болды, себебі оқушылар құрлық суларын ажырата алды, еліміздеігі негізгі өзен жүйелерін білді.Өзен суының әсерінен жер бедерінің түзілуін талдады. Картадан өзендерді анықтады. Жергілікті жердегі өзен аңғарының молельін жасады, құрылымына баға берді.

Оқу мақсаты орындалды деп ойлаймын, себебі барлық оқушылар өзен аңғарының құрылымын түсінді.

Сабақта саралау әдісі дұрыс жүргізілді, өйткені сабақ кезінде әр оқушыға деңгейіне қарай жұмыстың түрлері таңдалып берілді және ол жұмыстар орындалып, тақырып игерілді.

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландым, себебі уақытты тиімді пайдаланудың негізгі құралы – жоспарлау болып табылады. Бүгінгі сабақтың жоспары орындалды

Физикалық карта, «аралдар», кемелердің суреттері.

3.Мұғалімнің, достарының қолдауын қажет ететін, өздігінен тапсырманы орындаға қиналатын оқушылар «Тұжырымдамалық карта» стратегиясы

бір- бірінің пікірін тыңдап,өз ойын толықтырып құрлық суының түрлері мен шаруашылықта маңызын анықтайды.

4.Мұғалімнің көмегін аса қажет етпейтін, берілген тапсырманы жете орындай алатын оқушылар

«Тұжырымдамалы карта» стратегиясында әрбір сұраққа нақты түсінік береді.

5.Зияткерлік қабілеті жоғары,берілген тапсырманы өздігінінен орындай алатын,қосымша материалдарды пайдалана білетін қабілетті оқушылар

“Алып алтылық” әдісінде өзен суларының шығынын , құламасы мен еңістігін анықтап есептей алады . Физикалық пайдалана отырып өзендердің бастауын, құяр жерін анықтайды, контур картаға белгілейді. Контур картадан өзендердің аттарын табады.

Бағалау. Критериалды бағалау кезінде оқушылар алдын ала белгіленген критерийлер мен дескрипторлар бойынша бағаланады.Оқушылар««Тұжырымдамалық карта» стратегиясы бір –бірінің пікірін тыңдап өз ойларын арттыруыға ықпал етеді.. Сабақ барысында әр тапсырмадан кейін бағалау жүріп отырады.Оқушының бірін бірі,өзін өзі бағалауы да маңызды.

Оқушыларды тапсырма барысында смайликтер арқылы бағалаймын.

- Өте жақсы,толық дәлелдермен жауап берілген.

-Жауап бар, нақты дәлелдер келтіре алмаған .

-Берілген жауап толық емес.

Толық жауап бере алмаған оқушыларға жетелеу сұрақтарын қойып,ынталандырып отырамын. Оқушыларды қосымша жауаптары үшін мадақтаулар мен ынталандыру үшін әр жұпқа басбармақ парақшасын жасаймын. Жұптар бір- бірін арқылы бағалайды.

«Тұжырымдамалы карта»стратегиясыда әрбір сұраққа нақты түсінік береді.

«Зерделі сұрақ, дәлелді жауап» стратегиясы негізінде өзен суларының шығынын , құламасы мен еңістігін анықтап есептей алады. Өзен бөліктерін анықтайды және кескін картадан табады.

Жеке жұмыста:

Өзін-өзі бағалау "Екі жұлдыз, бір тілек" әдісі арқылы бағаланады.

Үйге тапсырма беру: Өзен аңғарыныі құрылымын оқу, тақырып соңындағы сұрақтар мен тапсырмаларды орындау. Өзендер жайында қосымша деректер іздеу.сергіту сәті???

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері . Пәнаралық байланыс. АКТ байланыстары.

.