Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы

Жамбыл ауданының білім бөлімінің

Александр Матросов атындағы

негізгі мектебінің КММ

директоры З.Ш.Болысбекова

Баяндама

Тақырыбы: «Шағын жинақты мектептерді цифрлық трансформациялауды практикада қолдану жолдары»

Шағын жинақты мектептерді цифрлық трансформациялау қазіргі білім беру жүйесінде өзекті мәселе болып табылады. Бұл әдістемелік құрал цифрландыру арқылы білім сапасын арттырып, басқару тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған. Мақсаты – шағын жинақты мектептерде цифрлық трансформация үдерісін тиімді басқару моделін ұсыну. Құралда цифрлық білім беру платформаларын енгізу, электронды құжат айналымын ұйымдастыру, деректерге негізделген басқару құралдарын қолдану әдістері қарастырылады. Сонымен қатар, педагогтердің цифрлық құзыреттілігін арттырып, оқушылардың цифрлық мәдениеті мен қауіпсіздігін қалыптастыру жолдары ұсынылады. Негізгі нәтижелер ретінде цифрлық білім беру платформаларының енгізілуі, электронды құжат айналымының тиімді ұйымдастырылуы және педагогтердің цифрлық құзыреттілігінің артуы күтіледі. Бұл әдістемелік құрал шағын жинақты мектептердегі цифрлық трансформацияның жаңа қырларын ашып көрсетеді және басқарушылық шешімдердің тиімділігін арттыруға бағытталған.

Тірек сөздер: цифрлық трансформация, шағын жинақты мектептер, цифрлық білім беру, педагогтердің құзыреттілігі, қашықтан оқыту.

Кіріспе

Цифрлық трансформация үдерісі қазіргі білім беру жүйесінде ерекше маңызға ие болып отыр. Ғылым мен технологияның қарқынды дамуы қоғамның барлық саласына әсер етуде, әсіресе білім беру жүйесіне енгізіліп жатқан заманауи шешімдердің рөлі артып келеді. Шағын жинақты мектептерде цифрлық шешімдерді қолдану білім сапасын арттыру мен басқару тиімділігін күшейтуге бағытталған. Бұл зерттеу осы бағыттағы өзекті мәселелерді кеңінен қарастырып, цифрландыру үдерістерінің білім беру саласындағы рөлін анықтауға тырысады. Цифрлық трансформацияның арқасында оқушыларға білім алуға қолжетімділік артып, педагогикалық үдерістің икемділігі қамтамасыз етіледі. Бірақ, бұл өзгерістерді жүзеге асыру үшін қандай әдістер мен тәсілдерді қолдану қажет? Шағын жинақты мектептердегі оқу үдерісі неге ерекше назар аударуды талап етеді?

Зерттеудің мақсаты – шағын жинақты мектептерде цифрлық трансформация үдерісін тиімді басқарудың моделін ұсыну. Бұл мақсатқа жету үшін бірнеше міндеттер қойылып отыр: цифрлық білім беру платформаларын енгізу әдістерін әзірлеу, электронды құжат айналымын ұйымдастыру жүйесін құру, деректерге негізделген басқару құралдарын енгізу арқылы мектеп басқарушылығын жетілдіру және педагогтердің цифрлық құзыреттілігін арттыру бағдарламаларын дамыту. Сонымен қатар, оқушылардың цифрлық мәдениетін қалыптастыру жолдарын анықтау және қашықтан оқыту элементтерін енгізу әдістемесін жетілдіру де басты назарда.

Зерттеу объектісі ретінде шағын жинақты мектептердің білім беру үдерісі алынса, пәні – осы үдерісті цифрлық трансформациялау тәсілдері болып табылады. Бұл зерттеу барысында қолданылатын әдістемелік тәсілдерге, бастапқы және қайталама деректерді талдау, сандық және сапалық зерттеу әдістері кіреді. Цифрлық білім беру платформалары мен электронды құжат айналымын енгізу арқылы мектеп басқарушылығының тиімділігін арттыруға бағытталған шешімдер ұсынылады.

Осы баяндама цифрлық білім беру платформаларын тиімді пайдалану арқылы оқыту үдерісін жетілдіруге бағытталған жаңа әдіснамалық тәсілдерді ұсына отырып, шағын жинақты мектептердегі цифрлық трансформацияның жаңа қырларын ашады. Бұл зерттеу цифрлық көшбасшылықты дамытуға арналған стратегияларды талқылап, оқушылардың цифрлық мәдениеті мен қауіпсіздігін қалыптастырудың тиімді жолдарын көрсетеді. Цифрландыру үдерісінің тиімділігі мен өзектілігіне тоқтала отырып, бұл зерттеу білім беру жүйесінде жаңа мүмкіндіктерге жол ашатынын дәлелдейді.

Негізгі бөлім

Салыстырмалы талдау

Шағын жинақты мектептерді цифрлық трансформациялау әлемнің көптеген елдерінде маңызды бағыт болып табылады. Мысалы, Финляндияда цифрлық білім беру платформалары ауылдық мектептерде кеңінен қолданылады. Бұл тәжірибе оқушылардың білім сапасын арттырып, мұғалімдердің жұмысын жеңілдетуге бағытталған. Дегенмен, Финляндияның табысты тәжірибесі барлық елдерге бірдей қолайлы ма? Мұнда оқытушылардың жоғары деңгейлі біліктілігі мен материалдық-техникалық базаның жеткілікті болуы маңызды рөл атқарады.

Қазақстандағы шағын жинақты мектептерде цифрлық шешімдерді енгізу кезінде материалдық базаның шектеулілігі мен интернетке қолжетімділіктің төмендігі кедергі болуы мүмкін. Сонымен қатар, педагог кадрлардың цифрлық құзыреттілігін арттыру қажет. Бұл бағытта цифрлық шешімдердің артықшылықтары – білім сапасын жақсарту, оқыту үдерісін икемді ету, ал кемшіліктері – бастапқы инвестициялардың жоғары болуы және кадрларды даярлаудың қиындығы.

Риторикалық сұрақтар

1. Неліктен цифрлық трансформация білім беру жүйесінде дәл қазір өзекті болып отыр?

2. Цифрлық шешімдер оқыту сапасын шынымен арттыра ала ма?

3. Егер цифрлық құралдар тиімді болса, онда неге барлық мектептер оларды толық енгізбейді?

Қысқа мысал немесе оқиға:Ауылдық бір мектепте директор цифрлық платформаларды енгізу туралы шешім қабылдады. Ол мұғалімдерге арнайы тренингтер ұйымдастырып, оқушыларға планшеттер сатып алды. Бірнеше айдан кейін оқушылардың үлгерімі артып, мұғалімдер жұмыстарын оңай әрі тиімді орындай бастады. Бұл тәжірибе басқа мектептерге үлгі болды.

Сценарийлік болжам:Оптимистік сценарий: Егер шағын жинақты мектептерде цифрлық трансформация толық жүзеге асатын болса, онда білім сапасы айтарлықтай жақсарады. Оқушылардың цифрлық құзыреттілігі артып, олар халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті болады.

Базалық сценарий: Цифрлық құралдар кезең-кезеңімен енгізіледі. Бастапқыда қиындықтар туындайды, бірақ олар шешімін табады. Оқушылар мен мұғалімдер жаңа технологияларға бейімделіп, нәтижелі жұмыс істейді.

Пессимистік сценарий: Егер цифрлық трансформацияға жеткілікті назар аударылмаса, мектептерде материалдық-техникалық база мен кадрлық дайындығы жеткіліксіз болып қалады. Бұл оқушылардың білім сапасына теріс әсер етеді.

Сандық деректер мен негіздемелер:Мысалы, Финляндиядағы ауылдық мектептерде цифрлық платформаларды қолдану нәтижесінде оқушылардың үлгерімі 20%-ға артқан. Ал Қазақстанда бұл көрсеткішке жету үшін интернетке қолжетімділікті 100%-ға жеткізу қажет. Бұл міндеттерді шешу үшін мемлекеттік және жеке секторлар арасындағы ынтымақтастық маңызды.

Осылайша, цифрлық трансформация білім беру жүйесін жетілдірудің маңызды құралы болып табылады. Әр елдің ерекшеліктерін ескере отырып, бұл үрдісті тиімді енгізу қажет.

Қорытынды

Цифрлық трансформация білім беру жүйесінің болашағын айқындайтын негізгі бағыттардың бірі болып табылады. Бұл үдеріс шағын жинақты мектептерде білім беру сапасын арттыруға, оқыту үдерісін икемді және тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Негізгі бөлімде талданғандай, Финляндияның тәжірибесі цифрлық трансформацияның тиімділігін дәлелдесе, Қазақстандағы мектептерде бұл бағытта көптеген кедергілер бар. Алайда, бұл кедергілерді жою арқылы біз білім беру сапасын жаңа деңгейге көтере аламыз.

Тақырыптың практикалық маңызы зор. Цифрлық білім беру платформаларын енгізу арқылы оқушылардың білім сапасын арттыруға, мұғалімдердің жұмысын жеңілдетуге және мектептің жалпы тиімділігін арттыруға болады. Бұл әсіресе ауылдық және шағын жинақты мектептер үшін өзекті, себебі олардың материалдық-техникалық базасының шектеулілігі цифрлық шешімдер арқылы толықтырылуы мүмкін.

Болашақтағы зерттеулер мен дамуға келер болсақ, цифрлық трансформацияның барлық аспектілерін жан-жақты зерттеу қажет. Цифрлық құралдардың оқушылардың үлгеріміне, мұғалімдердің біліктілігіне және жалпы мектептің тиімділігіне тигізетін әсерін тереңірек зерттеу маңызды. Сонымен қатар, интернет желісінің қолжетімділігін арттыру, материалдық базаны нығайту және педагог кадрлардың цифрлық құзыреттілігін арттыру бағыттарында жұмыстар атқару қажет.

Цифрлық трансформацияның болашағы кең. Бұл үдерістің сәтті жүзеге асуы үшін барлық мүдделі тараптардың ынтымақтастығы қажет. Мемлекет, білім беру мекемелері және жеке сектор арасындағы серіктестік цифрлық трансформацияны тиімді жүзеге асырудың кепілі болмақ.

Соңында, ойландыратын бір сұрақты қарастырайық: «Цифрлық трансформацияның болашағы жарқын болу үшін біз нені өзгертуміз керек?». Бұл сұрақ әрбір білім беру саласында жұмыс істейтін маманға, саясаткерге және зерттеушіге бағытталған. Ойлануға, әрекет етуге және болашаққа сенімді қадам басуға шақырады.

Осылайша, цифрлық трансформацияны жүзеге асыру арқылы біз білім беру жүйесін жаһандық деңгейде бәсекеге қабілетті ете аламыз. Мұндай өзгерістер білім алушылардың болашағына, қоғамның өркендеуіне үлкен үлес қосады. Бұл біздің ортақ мақсатымыз болуы тиіс.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

4. Жұмабеков, А. “Цифрлық білім беру: теория және тәжірибе”. Алматы: Білім, 2020.

5. Мұстафина, Г. “Қазақстандағы шағын жинақты мектептерді цифрлық трансформациялау”. Білім және ғылым журналы, 2021, №4, 56-63 беттер.

6. Сейдахметова, Л. “Цифрлық көшбасшылық: теориялық негіздері және тәжірибелік қолдану”. Нұр-Сұлтан: Ғылым, 2019.

7. Халықаралық экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (OECD). “Білім беруді цифрландыру: 21-ғасырдың сын-тегеуріндері”. 2018. https://www.oecd.org/education/education-digitalization.htm

8. Қасымов, Б. “Педагогтардың цифрлық құзыреттілігін дамыту”. Білім беру технологиялары, 2022, №3, 40-47 беттер.

9. ЮНЕСКО. “Цифрлық білім берудің жаһандық тенденциялары”. ЮНЕСКО баяндамасы, 2020. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373432

10. Әлібекова, С. “Шағын жинақты мектептерде қашықтан оқыту элементтерін енгізу”. Оқу мен ғылым, 2023, №2, 78-84 беттер.

11. Дүниежүзілік банк. “Қазақстанда білім беру жүйесінің цифрлық трансформациясы”. 2019. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/902331560637804832

12. Тілеубекова, М. “Оқушылардың цифрлық мәдениеті мен қауіпсіздігі”. Педагогика және психология, 2021, №5, 102-109 беттер.

13. Еуропалық одақ. “Білім берудің цифрлық стратегиясы: 2020-2027”. 2020. https://ec.europa.eu/education/education-in-the-eu/digital-education-action-plan_en