7-синип
оқуғучисиниң уйғур
әдәбияти
пәни бойичә
өз
алдиға иш плани
IV
чарәк.
Дәрисниң
номери: 4 (58)
Дәрисниң
мавзуси: Шайим
Шаваевниң һаяти вә иҗадийити. «Билал
Назим» романи
1.
Мәхсити (оқуғучиға
қаритилған): Сиз
бу дәристә Шайим Шаваевниң һаяти вә
иҗадий паалийитини вә «Билал Назим»
романидин елинған парчини оқуп үгинишиңиз
лазим.
1938-ж.
|
Алмута
вилайити Түгмән (Һазирқи Уйғур наһийәси)
йезисида дунияға кәлгән.
|
1955-ж.
|
Чоң
Ақсудики оттура мәктәпни тамамлап,
колхозда ишләйду.
|
1961-ж.
|
Қазақ
дөләт консерваториясиниң театр
факультетиға оқушқа чүшиду.
|
1971-ж.
|
Алмута
сәнъәт институтиниң режиссерлуқ
факультетиға чүшиду.
|
1975-ж.
|
Институтини
тамамлап, йеңи уйғур драма әсәрлириниң
вуҗутқа келишидә түрткилик өз һәссисини
қошиду.
|
1979-ж.
|
1979-жили
Қазақстан Язғучилар Иттипақи уйғур
әдәбияти бойичә мәслиһәтчи хизмитини
атқуриду.
|
1977-ж.
|
«Цветная
тюбетейка» повесть вә һекайиләр
топлими Москвадики «Советский
писатель» нәшриятида елан қилинған.
|
1976-ж.
|
Җумһурийәтлик
уйғур театриниң сәһнисидә « Сениң
қара көзлириң» намлиқ музыкилиқ драма
әсәри қоюлған.
|
1981-ж.
|
«Акам
өйлиниду» намлиқ комедияси, «Билал
Назим» драмиси қоюлған.
|
1990-ж.
|
«Гунасизға
бәш әйип» драмиси қоюлған.
|
2.Қисқа
тезислиқ конспект Топламлири:
1970-жил
|
«Имзасиз
хәтләр»
|
1978-жил
|
«Анар
гүл», «Келиңлар нахша ейтайли»
|
1983-жил
|
«Йоқалған
қәләм»
|
1985-жил
|
«Цветы
граната»
|
1987-жил
|
«Издәймән
сени»
|
2000-жил
|
«Мирзигүл»
|
2001-жил
|
«Билал
Назим»
|
Тәрҗимә
ишлири:
М. Әвезовниң «Қарам заман» романини,
«Айман-Шолпан» драмисини, С. Муқановниң
«Аққан юлтуз» романини, Ғ. Мусреповниң
«Қыз-Жибек», Ч. Айтматовниң «Ақ кемә»
драмилирини вә шундақла Шекспир, Мольер,
М.Горький, М.Шолохов, В. Шукшин, Р.
Ибрагимбеков, С. Шәймердинов, Қ.
Турсынқулов, Иран-Ғайып қатарлиқ
язғучиларниң иҗадийитини уйғурчиға
тәрҗимә қилған.
«Билал
Назим» романи хәлқимизниң классик шаири
Б.Назим һаяти вә иҗадийити тоғрисида
йезилған. Үзүндидә униң мечитқа молла
болуп, қираәт қилиши, хәлиқ арисида
иззәт-еһтирамға бөлүнүши, муһәббәт
отиға гириптар болуп, шеир йезиши, атиниң
балиси үчүн рази болуши баян қилиниду.
3.
Дәрислик «Уйғур әдәбияти». 7-синип.
А.Һәмраев, Г. Садирова, 212-216-бәтләр
4.
Оқуғучилар үчүн тапшурмилар
1.
Шайим Шаваев иҗадийити бойичә төвәндики
соалларға җавап бериң.
Язғучи
вә драматургниң қандақ әсәрлирини
билисиләр?
Қандақ
драма әсәрлири бар?
Кимләрниң
әсәрлирини тәрҗимә қилған?
2.
213-215-бәтләрни оқуп, «Вақиәләр тизмиси»
усули бойичә парчиниң мәзмунини ечип
бериңлар.
Үлгә:
1) Бәйтулла мечитиға адәмләрниң жиғилиши;
2)
3)
4)
5.
Әкси бағлиниш:
орунланған тапшурмини электрон почта
яки «WhatsApp» мобильлиқ қошумчиси билән
әвәтиң.
Түзгүчи:
№101-мәктәп-гимназияниң уйғур тили вә
әдәбият пәниниң муәллими Хамраева
Рашидям Ахметовна.
Алмута
шәһәрлик Билим башқармисиға қарашлиқ
ББЙТШИММниң қоллап-қувәтлиши билән
тәйярланди.