Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жаңатас қаласы

Шоқан Уәлиханов атындағы мектеп-гимназиясы

Ерпаизова Куланда Еділқызы

7-сынып.

Сабақ тақырыбы: §43. Қысым.

Сабақ мақсаты:

1. Оқушыларға күштің әрекет тіреу ауданына тәуелді болатыны, қысым, қысымның бірліктері туралы түсінік беру.

2. Мысалдар келтіре отырып, оқушы ойын дамыту, ғылыми ой қорытындыларын жасауға жетелеу.

3. Еңбекке баулу, жауапкершілігін арттыру, ғылыми дүниетанымын қалыптастыру.

Сабақ түрі: дәстүрлі

Сабақтың типі: аралас сабақ.

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап.

Сабаққа қажетті құрал-жабдықтар: компьютер арқылы жасалған слайдтар,

Техникалық қүрал-жабдықтар: компьютер, видеопроектор, экран.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу, түгендеу. Оқушылардың құрал-жабдықтарын түгендеу.

Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Сабаққа дайындығын тексеру.

Сынып тазалығын тексеру.

ІІ.а) Өткен «Масса және күш» тарауын қайталау.

Сұрақ- жауап алу(ауызша) :

1. Табиғат туралы ғылым. (физика)

2. 10^-6 дәрежесі қалай аталады? (микро)

3. «Жұпардың иісін жасыра алмайсың»-бұл қай құбылысқа негізделген? (диффузия)

4. «Фюзис»-грек тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді? (табиғат)

5. Заттың үш күйін ата. (қатты, сұйық газ)

6. Жарық жылдамдығының шамасы неге тең? (3*10⁸ м/с)

7. Аспан денелерін зерттейтін ғылым. (астрономия)

8. Жердің серігі. (Ай)

9. Екі дененің жанасқанда, олардың молекулаларының араласу құбылысы...(диффузия)

10. Найзағайдың пайда болуы туралы шынайы (ақиқат) болжамды ұсынған ғалым. (В.Франклин)

11. Астрономиядағы ең негізгі зерттеу құралы? (телескоп)

12. 1 жұмыртқа 4 минутта піседі. Ал 4 жұмыртқа неше минутта піседі? (4 минутта)

13. Ұзындықтың халықаралық бірліктер жүйесіндегі өлшемі не? (метр)

14. Жәй көзге көрінбейді,

Қозғалуға ерінбейді. Ол не? (молекула)

15. Күн шығатын жақ. (шығыс)

16. Кемпірқосақта неше түс бар? (7 түс)

17. Уранның басқа планеталардан айырмашылығы неде? (өз белдеуіне перпендикуляр бағытта айналады)

18. Күн бататын жақ. (батыс)

19. Астеройдтар қатарына жатқызылған планета. (Плутон)

20. Траектория нешеге бөлінеді? (2-түзу сызықты, қисық сызықты)

21. Қандай планеталарды төменгі деп атаймыз? (Жер орбитасының ішіндегі)

22. Ауырлық күші деген не? (Денелердің жерге тартылу күші ауырлық күші деп аталады)

23. Динамометр әрекеті қандай заңға негізделген?(Гук заңына негізделген)

24. Деформация деген не?(дене пішімінің немесе өлшемдерінің өзгеруін деформация деп атаймыз)

25. Күш деген не?(Күш – денелердің өзара әрекеттесуінің сандық өлшемі)

ә) «Лабиринт» шешу:

Үй

Үй

Мектеп

Мектептен үйге жету үшін, физикалық шамалардың өлшем бірліктерін білу керек.

Жауабы: метр, м/с, кг, с, м, м/с, м.

«Сиқырлы текше» эксперимент жүргізу.

№1 қалта. Шикі жұмыртқаны піскен жұмыртқадан қалай ажыратуға болады? Тәжірибе жасап көрсет. Берілген құралдар: Тарелка, 2 жұмыртқа, сызғыш.(жұмыртқаны айналдыру керек, піскен тез айналады).

№2 қалта. Конверт ішінде кілт жатыр. Осы кілтті конвертке қол тигізбей қалай алуға болады? Берілген құралдар: Кілті бар конверт, қайшы, су, сіріңке. (конвертті жағып жіберу керек)

№3 қалта. Велосипедші А-дан В-ға дейінгі жолды жүріп өтті. Бұл жағдайда велосипедтің алдыңғы және артқы дөңгелектерінің жүріп өткен жолдары бірдей ме? (бірдей)

ІІІ. Жаңа сабақ.

• Мұғалімнің кіріспе сөзі: Біз өткен тақырыптаүйкеліс күші тақырыбымен таныс болдық, сонымен:

1.Үйкеліс күші деген не?

2. Үйкеліс түрлері?

3. Үйкелістің пайда болу себептері?

4. Нормаль қысым күші?

Оқушының жауаптары: Бір дене екінші денеің бетімен қозғалған кезде пайда болатын күш үйкеліс күші деп аталады.

Ғүйк – үйкеліс күші.

• Сырғанау үйкелісі

• Домалау үйкелісі

• Тыныштық үйкелісі

Үйкелістің пайда болу себептері:

• Жанасатын беттердің кедір-бұдыр болуы

• Жанасатын беттер молекулаларының өзара тартылысы.

Үйкеліс :

• Жанасатын беттердің қандай материалдан жасалғандығына,

• Олардың өңделу сапасына;

• Бір беттің екінші бір бетке түсіретін қысым күшіне тәуелді.

Дененің өзі жанасып тұрған бетке тік бағытта түсіретін күшін нормаль қысым күші деп атайды.

N –нормаль қысым күші.

N=mg

Fүйк=µN

µ - үйкеліс коэффициенті

Енді қысым - деген тақырыптармен танысамыз.

Қысым бетке перпендикуляр бағытта әрекет ететін күштің осы беттің ауданына қатынасымен анықталады:

р-қысым;

Ғ-бетке перпендикуляр бағытта әрекет ететін күш немесе қысым күші;

S-күш түсетін беттің ауданы.

ХБЖ-да қысым паскальмен өлшенеді. .

гПа=100 Па=10² Па

кПа=1000 Па=10³ Па

МПа=100000 Па=10⁶ Па

Қорытынды сөз: қорыта келе, белгілі бір бетке түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын шаманы қысым деп атайды, оны р әріппен белгілейміз және ХБЖ-де қысымды Па өлшейміз.

ІV.Сабақты бекіту.

а) Жаңа материалды есептер шығару арқылы бекіту.

Кітаппен жұмыс: 20-жаттығу.№1, №2

ә) Қосымша материалмен жұмыс: Лукашик В.И. 7-8 сыныптарға арналған «Есептер жинағы»-нан есептер шығарамыз.

№95. Шаңғышының шаңғымен қосқандағы массасы 70 кг. Екі шаңғы тіректерінің ауданы 3500см ² тең. Шаңғышының қар үстіне түсіретін қысымын есептеңдер.

Б ерілгені: ХБЖ Талдау. Шешуі:

m=70кг F=mg

S =3500см² = 35*10^-2м²

p-?

№101. 0,2м² ауданға 8кПа қысым әсер етеді. Осы ауданға қанша күш беріледі?

Б ерілгені: ХБЖ Талдау. Шешуі:

S=0.2м²

p=8кПа = 8000Па

F-?

б) Физикалық диктант:

1. Белгілі бір бетке түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын шама

2. Қысымды қалай анықтайды?

3. Қысымның қандай бірліктерін білесіңдер?

Жауаптары:

1. Қысым

2. p=F/S

3. Па, гПа, кПа, МПа

V. Қорытындылау. Сонымен қысым дегеніміз не екен?

Қысым (орыс. давление ) бір дене екінші дене бетіне әсер еткенде пайда болатын қалыпты күштің қарқындылығын сипаттайтын физикалық шама.

Олай болса, сіздермен мына кестені толтырайық. Бүгін сабақта не білдім, не білгім келеді, нені үйрендім?.....

Оқушылардың қысым туралы ойын білу үшін ассоциация толтырайық.

VІ. Бағалау.

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні	Белсенділігі	Үй тап.	Есеп шығару	Физикалық диктант	Қорытынды бағасы
		Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Батырхан Кәусар Сағындыққызы 27 Қараша 2021 629 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру Тақырып бойынша 11 материал табылды Сайыс сабақ Қысым барда өмір тамаша Материал туралы қысқаша түсінік Сайыс сабақ Қысым барда өмір тамаша Қысым тақырыбына түрлі сұрақтар мен тапсырмалар тест сұрақтар тамаша тапсырмалар дайындалган. Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жаңатас қаласы Шоқан Уәлиханов атындағы мектеп-гимназиясы Ерпаизова Куланда Еділқызы 7-сынып. Сабақ тақырыбы: §43. Қысым. Сабақ мақсаты: 1. Оқушыларға күштің әрекет тіреу ауданына тәуелді болатыны, қысым, қысымның бірліктері туралы түсінік беру. 2. Мысалдар келтіре отырып, оқушы ойын дамыту, ғылыми ой қорытындыларын жасауға жетелеу. 3. Еңбекке баулу, жауапкершілігін арттыру, ғылыми дүниетанымын қалыптастыру. Сабақ түрі: дәстүрлі Сабақтың типі: аралас сабақ. Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап. Сабаққа қажетті құрал-жабдықтар: компьютер арқылы жасалған слайдтар, Техникалық қүрал-жабдықтар: компьютер, видеопроектор, экран. Сабақ барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, түгендеу. Оқушылардың құрал-жабдықтарын түгендеу. Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Сабаққа дайындығын тексеру. Сынып тазалығын тексеру. ІІ.а) Өткен «Масса және күш» тарауын қайталау. Сұрақ- жауап алу(ауызша) : Табиғат туралы ғылым. (физика) 10-6 дәрежесі қалай аталады? (микро) «Жұпардың иісін жасыра алмайсың»-бұл қай құбылысқа негізделген? (диффузия) «Фюзис»-грек тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді? (табиғат) Заттың үш күйін ата. (қатты, сұйық газ) Жарық жылдамдығының шамасы неге тең? (3*108 м/с) Аспан денелерін зерттейтін ғылым. (астрономия) Жердің серігі. (Ай) Екі дененің жанасқанда, олардың молекулаларының араласу құбылысы...(диффузия) Найзағайдың пайда болуы туралы шынайы (ақиқат) болжамды ұсынған ғалым. (В.Франклин) Астрономиядағы ең негізгі зерттеу құралы? (телескоп) 1 жұмыртқа 4 минутта піседі. Ал 4 жұмыртқа неше минутта піседі? (4 минутта) Ұзындықтың халықаралық бірліктер жүйесіндегі өлшемі не? (метр) Жәй көзге көрінбейді, Қозғалуға ерінбейді. Ол не? (молекула) Күн шығатын жақ. (шығыс) Кемпірқосақта неше түс бар? (7 түс) Уранның басқа планеталардан айырмашылығы неде? (өз белдеуіне перпендикуляр бағытта айналады) Күн бататын жақ. (батыс) Астеройдтар қатарына жатқызылған планета. (Плутон) Траектория нешеге бөлінеді? (2-түзу сызықты, қисық сызықты) Қандай планеталарды төменгі деп атаймыз? (Жер орбитасының ішіндегі) Ауырлық күші деген не? (Денелердің жерге тартылу күші ауырлық күші деп аталады) Динамометр әрекеті қандай заңға негізделген?(Гук заңына негізделген) Деформация деген не?(дене пішімінің немесе өлшемдерінің өзгеруін деформация деп атаймыз) Күш деген не?(Күш – денелердің өзара әрекеттесуінің сандық өлшемі) ә) «Лабиринт» шешу: Үй Үй Мектеп Мектептен үйге жету үшін, физикалық шамалардың өлшем бірліктерін білу керек. Жауабы: метр, м/с, кг, с, м, м/с, м. «Сиқырлы текше» эксперимент жүргізу. №1 қалта. Шикі жұмыртқаны піскен жұмыртқадан қалай ажыратуға болады? Тәжірибе жасап көрсет. Берілген құралдар: Тарелка, 2 жұмыртқа, сызғыш.(жұмыртқаны айналдыру керек, піскен тез айналады). №2 қалта. Конверт ішінде кілт жатыр. Осы кілтті конвертке қол тигізбей қалай алуға болады? Берілген құралдар: Кілті бар конверт, қайшы, су, сіріңке. (конвертті жағып жіберу керек) №3 қалта. Велосипедші А-дан В-ға дейінгі жолды жүріп өтті. Бұл жағдайда велосипедтің алдыңғы және артқы дөңгелектерінің жүріп өткен жолдары бірдей ме? (бірдей) ІІІ. Жаңа сабақ. Мұғалімнің кіріспе сөзі: Біз өткен тақырыптаүйкеліс күші тақырыбымен таныс болдық, сонымен: 1.Үйкеліс күші деген не? 2. Үйкеліс түрлері? 3. Үйкелістің пайда болу себептері? 4. Нормаль қысым күші? Оқушының жауаптары: Бір дене екінші денеің бетімен қозғалған кезде пайда болатын күш үйкеліс күші деп аталады. Ғүйк – үйкеліс күші. Сырғанау үйкелісі Домалау үйкелісі Тыныштық үйкелісі Үйкелістің пайда болу себептері: Жанасатын беттердің кедір-бұдыр болуы Жанасатын беттер молекулаларының өзара тартылысы. Үйкеліс : Жанасатын беттердің қандай материалдан жасалғандығына, Олардың өңделу сапасына; Бір беттің екінші бір бетке түсіретін қысым күшіне тәуелді. Дененің өзі жанасып тұрған бетке тік бағытта түсіретін күшін нормаль қысым күші деп атайды. N –нормаль қысым күші. N=mg Fүйк=µN µ - үйкеліс коэффициенті Енді қысым - деген тақырыптармен танысамыз. Қысым бетке перпендикуляр бағытта әрекет ететін күштің осы беттің ауданына қатынасымен анықталады: р-қысым; Ғ-бетке перпендикуляр бағытта әрекет ететін күш немесе қысым күші; S-күш түсетін беттің ауданы. ХБЖ-да қысым паскальмен өлшенеді. . гПа=100 Па=102 Па кПа=1000 Па=103 Па МПа=100000 Па=106 Па Қорытынды сөз: қорыта келе, белгілі бір бетке түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын шаманы қысым деп атайды, оны р әріппен белгілейміз және ХБЖ-де қысымды Па өлшейміз. ІV.Сабақты бекіту. а) Жаңа материалды есептер шығару арқылы бекіту. Кітаппен жұмыс: 20-жаттығу.№1, №2 ә) Қосымша материалмен жұмыс: Лукашик В.И. 7-8 сыныптарға арналған «Есептер жинағы»-нан есептер шығарамыз. №95. Шаңғышының шаңғымен қосқандағы массасы 70 кг. Екі шаңғы тіректерінің ауданы 3500см 2 тең. Шаңғышының қар үстіне түсіретін қысымын есептеңдер. Б ерілгені: ХБЖ Талдау. Шешуі: m=70кг F=mg S =3500см2 = 35*10-2м2 p-? №101. 0,2м2 ауданға 8кПа қысым әсер етеді. Осы ауданға қанша күш беріледі? Б ерілгені: ХБЖ Талдау. Шешуі: S=0.2м2 p=8кПа = 8000Па F-? б) Физикалық диктант: Белгілі бір бетке түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын шама 2. Қысымды қалай анықтайды? 3. Қысымның қандай бірліктерін білесіңдер? Жауаптары: 1. Қысым 2. p=F/S 3. Па, гПа, кПа, МПа V. Қорытындылау. Сонымен қысым дегеніміз не екен? Қысым (орыс. давление ) бір дене екінші дене бетіне әсер еткенде пайда болатын қалыпты күштің қарқындылығын сипаттайтын физикалық шама. Олай болса, сіздермен мына кестені толтырайық. Бүгін сабақта не білдім, не білгім келеді, нені үйрендім?..... Оқушылардың қысым туралы ойын білу үшін ассоциация толтырайық. Білемін Білгім келеді Үйрендім VІ. Бағалау. Бағалау парағы Оқушының аты-жөні Белсенділігі Үй тап. Есеп шығару Физикалық диктант Қорытынды бағасы Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Физика Ойындар, Сценарийлер 8 сынып 27.11.2021 629 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курс саны 11 Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген