Тақырып бойынша 19 материал табылды

Салыстырмалы елтану

Материал туралы қысқаша түсінік

Қысқа мерзімді сабақ жоспары 10-сыныпқа география пәнінен жасалған

Материалдың қысқаша нұсқасы

Бекітемін________________________

Білім беру ұйымының атауы

№21 мамандандырылған гимназиясы

Пәні:

География

Бөлім:

6.2.Дүниежүзі елдері

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Жақанова Г.Ж

Күні:

09.04.26 ж

Сынып: 10 Б

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Салыстырмалы елтану

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

10.6.2.1 - дүниежүзі елдерін салыстыруда қолданылатын белгілерді анықтау;

Сабақтың мақсаты

Оқушылар дүниежүзі елдерін салыстыруда қолданылатын негізгі белгілерді (географиялық орны, табиғи ресурстары, халқы, экономикасы, даму деңгейі, саяси құрылымы) анықтайды және оларды нақты мысалдар арқылы салыстырып түсіндіреді.

Құндылық

Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

Дәйексөз

«Еңбек жай ғана қызмет емес, адам болмысының айнасы»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

3 мин

(Ұ) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасып, оқушылардың көңілін сабаққа аудару. Сыныпты түгелдеу, сыныптағы оқушылардың зейінін сабаққа аудару

Тренинг

«Салт пен дәстүр»

Оқушылар салтпен дәстүр тренингі арқылы қазақ халқының сөздерінің мағынасын ашады

Атауы	Мағынасы мен мақсаты	Қолданылатын жағдай
Сүйінші	Жақсы хабарды жеткізушінің сұрайтын сыйы.	Қуанышты жаңалық естігенде.
Базарлық	Жақындарына арнап алынған естелік сыйлық.	Алыс сапардан немесе базардан оралғанда.
Тізе бүгу	Үйге кіргендегі құрмет пен береке нышаны.	Асығыс болса да, біреудің үйіне кіргенде.
Көрімдік	Жаңа дүниеге сүйсінудің белгісі.	Жаңа туған нәрестеге, келінге, жаңа мүлікке.
Байғазы	Заттың игілікке жарауын тілеу.	Балалар жаңа киім кигенде немесе зат алғанда.
Шашу	Жақсылықтың жұғысты болуын тілеу ырымы.	Той-томалақ, қуаныш жиындары кезінде.
Жол аяқ	Сапардың сәтті болуын тілеу.	Бір адам алыс жолға аттанар алдында.
Ерулік	Көршілік татулық пен сыйластықты нығайту.	Жаңа көшіп келген көршіні қонаққа шақырғанда.
Тоқымқағар	Тәуекел етіп, жолға шыққанға демеу болу.	Жас жігіт алғаш рет алыс сапарға шыққанда.
Қолтық ашар	Жақын тарту, бауырға басу рәсімі.	Жаңа түскен келінді туыстары қонаққа шақырғанда.

Өткенге шолу

Өткен тақырыпты цифрлі платформа мүмкіншілігін пайдаланып quizz әдісі арқылы тақырыпты қайталайды

«quizz» әдісі

№	Сұрақ	Жауап нұсқалары
1	Дүниежүзін табиғи жағдайлары мен жер бедеріне қарай бөлу қалай аталады?	A) Саяси аудандастыру B) Физикалық-географиялық аудандастыру C) Экономикалық аудандастыру
2	Тарихи-мәдени аудандастырудың негізгі белгісі қандай?	A) Климат B) Халықтың мәдениеті мен дәстүрі C) Пайдалы қазбалар
3	Геосаяси аудандастыру нені зерттейді?	A) Мемлекеттердің саяси және стратегиялық байланыстарын B) Жер бедерін C) Өсімдіктер дүниесін
4	Еуропа, Азия, Африка қандай аудандастыру түріне жатады?	A) Тарихи-мәдени B) Физикалық-географиялық C) Геосаяси
5	Дүниежүзінің тарихи-географиялық аймақтарына қайсысы жатады?	A) Батыс Еуропа B) Шөл C) Таулы аймақ
6	Кешенді географиялық аудандастыру нені қамтиды?	A) Бір ғана табиғи белгіні B) Бірнеше белгілерді бірге қарастыруды C) Тек климатты
7	Латын Америкасы қандай аймаққа жатады?	A) Тарихи-географиялық аймақ B) Физикалық аймақ C) Геологиялық аймақ
8	Саяси-географиялық аудандастырудың негізгі нысаны не?	A) Табиғи зона B) Мемлекеттер мен олардың шекаралары C) Өзендер
9	Дүниежүзінің тарихи-географиялық аймақтарының ерекшелігі неде?	A) Табиғи ресурстарында B) Ортақ тарихи дамуында C) Тек климатында
10	Аймақтарды шығармашылық түрде ұсынудың бір мысалы қандай?	A) Карта сызу B) Формуланы есептеу C) Мәтінді көшіру

Мұғаліммен амандасып, кезекші оқушы сыныптағы оқушылардың санын баяндайды

Оқушылар «Салт пен дәстүр» тренингі арқы сабақтың басында қолайлы атмосфералық ахуал қалыптастырады

«Quizz» әдісі арқылы

Өткенге шолу кезеңі бойынша сөздерді анықтайды.

Жауабы:

1 – B
2 – B
3 – A
4 – B
5 – A
6 – B
7 – A
8 – B
9 – B
10 – A

(ҚБ) мұғалім

1-10 балл аралығында бағалайды

Дескриптор

Жалпы:2 балл

1. Тақырып бойынша тест сұрақтарының кемінде 7-сіне дұрыс жауап береді.1 б

2.Цифрлық платформада (Quiz) жылдамдық пен логикалық байланысты сақтай отырып, тақырыпты толық меңгергенін көрсетеді.1 б

https://geo-301.my.canva.site/c5jcba01gpctxq2m

https://wordwall.net/ru/resource/110715094

Сабақтың ортасы

2 мин

3 мин

8 мин

2 мин

8 мин

6 мин

«Адал азамат»

бағдарламасы аясында жас ұрпақтың бойында ұлттық құндылықтарды қалыптастыруға бағытталған нақты мысал келтіріледі.

«Еңбек жай ғана қызмет емес, адам болмысының айнасы» Дәйексөзіне мысалдар келтіреледі

Жаңа сабақ

«Puzzle» әдісі

Оқушылар жаңа тақырыпты puzzle әдісі арқылы сабақтың тақырыбы анықталады

Бүгін сабағымыздың тақырыбы қандай болмақ?

Мағынаны тану

«Түртіп алу» әдісі

Оқушылар ЖИ мүмкіншілігі арқылы жасалынған видеоны тамашалайды

Бейнероликті көру кезінде кесте толтырады:

Бейнеролик тақырыбы: Салыстыруда қолданылатын әдістер

Салыстырмалы география дегеніміз не?
Елтану дегеніміз не?

№1.Тапсырма

«Мәтін немесе BOT» әдісі

(ЖТ) Жеке тапсырма

(ФС тапсырмасы)

Оқушылар берілген мәтін бойынша және ЖИ мүмкіншілігі арқылы жасалынған бот бойынша тапсырманы орындап елдерді салыстырады

Германия Федеративтік Республикасы — Батыс Еуропаның қақ ортасында орналасқан, солтүстігінде Солтүстік және Балтық теңіздеріне шығатын жолы бар мемлекет. Германия — әлемдегі ең дамыған постиндустриалды елдердің бірі. Оның экономикасы жоғары технологиялық машина жасау, химия өнеркәсібі және IT салаларына негізделген. Ел халқының 75%-дан астамы қалаларда тұрады, бұл урбанизация деңгейінің өте жоғары екенін көрсетеді. Германия «Үлкен жетілік» (G7) мүшесі ретінде жаһандық саудада жетекші орын алады.

Вьетнам Социалистік Республикасы — Оңтүстік-Шығыс Азияда, Үндіқытай түбегінде орналасқан, Оңтүстік Қытай теңізімен ұзақ шекарасы бар мемлекет. Қазіргі уақытта Вьетнам қарқынды дамып келе жатқан индустриалды-аграрлы ел болып табылады. Ел экономикасында ауыл шаруашылығы (әсіресе күріш экспорты) әлі де маңызды рөл атқарғанымен, соңғы жылдары электроника мен жеңіл өнеркәсіп (киім, аяқ киім) экспорты күрт өсті. Германиямен салыстырғанда, Вьетнамда ауыл халқының үлесі әлі де жоғары, бірақ ірі қалалардың өсуі мен халықтың қалаға көшу процесі (урбанизация) жылдам жүруде.

Салыстыру белгілері	Германия	Вьетнам	(Айырмашылығы/Ұқсастығы)
Географиялық орны
Экономикалық деңгейі (ЖІӨ)
Халықтың орналасуы
Негізгі экспорт тауарлары

Тапсырма бойынша: Оқушылар берілген мәтін мен ЖИ мәліметтерін өңдей отырып, елдердің әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері арасындағы себеп-салдарлық байланысты анықтау және салыстырмалы сипаттама беру дағдысын қалыптастырады.

ҚЫЗЫҚ ЕКЕН

Салыстырмалы елтану тақырыбы туралы қызықты информациялар беріліп таныстырылады

№2. Тапсырма

«Сәйкестендіру» әдісі

(ЖТ)Жеке жұмыс

(ФС тапсырмасы)

Оқушылар wordwall бағдарламасы арқылы сәйкестендіру әдісі арқылы тапсырманы орындайды

Ұғымдар	Сипаттамалар
ЖІӨ	A) Елде өндірілген барлық тауарлар мен қызметтердің жалпы құны
САК	B) Әр елдегі баға деңгейін ескеріп салыстыру көрсеткіші
Өмір сүру деңгейі	C) Халықтың материалдық игіліктермен қамтамасыз етілуі
Елтану	D) Елдердің табиғатын, халқын және шаруашылығын зерттейтін ғылым
Демографиялық көрсеткіш	E) Халық саны мен құрылымын сипаттайды
Экономикалық көрсеткіш	F) Елдің өндірісі мен табысын сипаттайды
Урбандалу	G) Қалаларда халық санының артуы
Гендерлік теңсіздік	H) Ерлер мен әйелдердің мүмкіндіктерінің тең болмауы
Табыс деңгейі	I) Халықтың қаржылық мүмкіндігі
Әлеуметтік көрсеткіш	J) Денсаулық сақтау мен білім беру деңгейі

Тапсырма бойынша: Оқушылар елтану саласына тән экономикалық, демографиялық және әлеуметтік ұғымдарды олардың мағыналық сипаттамаларымен сәйкестендіру арқылы терминологиялық сауаттылығын қалыптастырады.

№3. Тапсырма

(ЖТ)Жеке тапсырма

«Викторина» әдісі

Оқушылар тақырып бойынша викторина сұрақтарына жауап береді

Сұрақ	Жауап нұсқалары
Елдерді салыстыруда қолданылатын негізгі экономикалық көрсеткіштердің бірі қайсысы?	A) Климат B) ЖІӨ C) Топырақ D) Өзен
Сатып алу қабілетінің паритеті (САК) қандай мақсатта қолданылады?	A) Ауа райын анықтау B) Елдердің табысын салыстыру C) Жер бедерін өлшеу D) Өсімдіктерді зерттеу
Елтану ғылымы нені зерттейді?	A) Тек табиғатты B) Тек халықты C) Елді кешенді түрде D) Тек климатты
Елдерді салыстыруда қолданылатын демографиялық көрсеткішке қайсысы жатады?	A) Халық саны B) Температура C) Жауын-шашын D) Тау жыныстары
Урбандалу деңгейі нені білдіреді?	A) Ауыл шаруашылығының дамуын B) Қалалардағы халық санының артуын C) Табиғи ресурстардың азаюын D) Орман көлемінің өзгеруін
Өмір сүру деңгейі қандай көрсеткіш арқылы анықталады?	A) Жер бедері B) Табыс және қызмет түрлерімен қамтамасыз етілу C) Климат жағдайы D) Өзен ұзындығы
Гендерлік теңсіздік ұғымы нені білдіреді?	A) Ерлер мен әйелдердің теңдігі B) Табиғаттың өзгеруі C) Ерлер мен әйелдердің мүмкіндіктерінің тең болмауы D) Халық санының азаюы
Елдерді салыстыруда қолданылатын әлеуметтік көрсеткіштің мысалы қайсысы?	A) Білім беру деңгейі B) Тау биіктігі C) Өзен ұзындығы D) Топырақ құрамы
Салыстырмалы әдіс не үшін қолданылады?	A) Табиғатты қорғау үшін B) Елдердің ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау үшін C) Климатты болжау үшін D) Жануарларды зерттеу үшін
Елдердің даму деңгейін бағалауда қандай көрсеткіш маңызды?	A) Орман көлемі B) ЖІӨ және өмір сүру деңгейі C) Жел бағыты D) Жер сілкінісі

Тапсырма бойынша: Оқушылар елтанудың негізгі индикаторларын (ЖІӨ, САК, урбандалу, гендерлік саясат) ажырату арқылы географиялық ақпаратты жіктеу және логикалық талдау жасау дағдыларын қалыптастырады.

Апта дәйексөзі және құндылыққа байланысты нақты мысалдар келтіреді

Оқушыларға «puzzle» әдісі арқылы сабақтың тақырыбы анықталады. Сабаққа мақсат қояды

Түртіп алу әдісі арқылы тақырып бойынша бұрын білетін ақпараттарын белгілеп жаңа ақпараттарды анықтайды

Оқушылар мәтін немесе ВОТ әдісі арқылы тапсырманы орындайды

Салыстырмалы елтану арқылы оқушылар әлем елдерінің әртүрлілігін түсініп, жаһандық экономикалық байланыстар мен мәдени ерекшеліктерге құрметпен қарауға, әрі өз елінің даму әлеуетін бағалай білуге үйренеді.

Тақырып бойынша қызық информация беріледі

Оқушылар сәйкестендіру әдісі арқылы тапсырманы орындайды

Нақты көрсеткіштерді (ЖІӨ, өмір сүру деңгейі, гендерлік теңдік) талдау арқылы оқушылар қоғамдағы әлеуметтік әділеттілік пен экономикалық тұрақтылықтың маңызын ұғынып, жауапты азаматтық позициясын бекітеді.

Оқушылар «викторина» әдісі бойынша тапсырманы орындайды

Әлем елдерінің әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерін объективті бағалау арқылы оқушылардың адам құқықтарына, теңдікке және жаһандық даму заңдылықтарына деген оң көзқарасы нығайып, сыни ойлау қабілеті артады.

Жауабы

1 – B
2 – B
3 – C
4 – A
5 – B
6 – B
7 – C
8 – A
9 – B
10 – B

«Жарайсың» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Бағалау әдістері

https://geo-301.my.canva.site/c0j4h24013jan5ws

Дескриптор.

Жалпы 3 балл

1.Мәтін мен ЖИ мәліметтерін пайдаланып, Германия мен Вьетнамның географиялық, экономикалық, демографиялық көрсеткіштерін кестеге дұрыс толтырады.

2. Салыстыру белгілері бойынша елдер арасындағы басты айырмашылықтарды (даму деңгейі, экспорт құрылымы) нақты көрсетеді.

3. Елдердің даму ерекшеліктеріне сүйене отырып, олардың әлемдік шаруашылықтағы орны туралы дәлелді қорытынды жасайды.

Дескриптор.

Жалпы 3 балл

1.Экономикалық және демографиялық ұғымдарды (ЖІӨ, САК, урбандалу) сипаттамаларымен қатесіз сәйкестендіреді.1б

2.Әлеуметтік және құқықтық терминдерді (өмір сүру деңгейі, гендерлік теңсіздік) мағынасына қарай дәл табады.1 б

3. Wordwall платформасында тапсырманы орындау барысында цифрлық сауаттылық танытып, барлық 10 ұғымды толық ашады.1б

Дескриптор

Жалпы 2 балл

1. Викторина сұрақтарының кемінде 7-8-іне дұрыс жауап беріп, терминдердің мағынасын дәл анықтайды.1б

2.Экономикалық, әлеуметтік және демографиялық көрсеткіштердің аражігін ажыратып, олардың ел дамуындағы рөлін негіздей алады.1б

https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=09643672020c

https://youtu.be/y6wGGKRFoSg

https://landbot.online/v3/H-3385215-64S0X7OOCU42LZ3P/index.html

https://wordwall.net/ru/resource/110715625

https://wordwall.net/ru/resource/110715799

Сабақтың соңы

5 мин

Кері байланыс

«3–2–1» әдісі

3 жаңа ақпарат

2 қызық нәрсе

1 әлі де сұрағым бар дүние
жазады.

Үйге тапсырма

Тақырыпты оқу

Оқушы жаңа тақырыпты қорытындылап бүгінгі сабаққа кері байланыс орнатады

Мұғалім оқушылардың тапсырмаларды орындауына байланысты

1 – 10 балл аралығында бағалайды

https://geo-301.my.canva.site/3-2-1

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

География Ашық сабақ 10 сынып

28.05.2026

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз