Сандардың римдік жүйесіндегі жазылуы

Білім беру ұйымының атауы

Қорам орта мектебі КММ

Пәні:

Қызықты математика.

Бөлім:

Көптаңбалы сандар нумерациясы

Педагогтің аты-жөні:

Беласарова Гулнур Давутжановна

Күні:

20.09.2025;

Сынып:

4

Сабақтың тақырыбы:

№25. Сандардың римдік жүйесіндегі жазылуы.

Сабақтың мақсаты

Рим цифрларын танып білу және пайдалана білуді үйрету. Римдік сан жүйесінің ерекшеліктерін түсіндіру.

Құндылықтар және оның мақсаты:

Ай құндылықтары:

Жасампаздық және жаңашылдық

Бірлік және ынтымақ.

Тапсырмаларды орындауда және мәселелерді шешуде бір-біріне көмектесу.

Сабақтың барысы

Сабақ тың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы 5 минут

Өткенді пысықтау 5 минут

Жаңа сабақ 20 минут

Сергіту сәті 2 минут

Қорытындылау 6 минут

Кері байланыс беру 5 минут

Психологиялық ахуал.

Өткен сабақты пысықтау.

«Сиқырлы сандықша» ойыны.

Жаңа тақырып.

Түртіп ал!

*Римдік санау жүйесінде I, V, X, L, C, D, M әріптері қолданылады.

*Әр символ мына сандарды білдіреді:

I-1, V-5, X-10, L-50, C-100, D-500, M-1000

Рим сандарының жазылу ерекшеліктері:

*Кіші сан үлкен санның алдына жазылса, азайту ережесі қолданылады (IV=4, IX=9)

*Кіші сан үлкеннің оң жағына жазылса, қосу ережесі қолданылады ( VI=6, XI=11)

1-тапсырма.

ФС тапсырмасы.

Сандарды рим цифрына аудару.

1=I, 5=V, 7=VII, 10=X, 12=XII, 19=XIX, 40=XL, 90=XC, 100=C, 500=D, 1000=M

2-тапсырма.

Ұжыммен жұмыс.

Рим сандарымен есепте.

X – V=V (10-5=5)

XII – III=IX (12-3=9)

VIII + V=XIII (8+5=13)

X + V=XV (10+5=15)

XX – V=XV (20-5=15)

L + X=LX ( 50+10=60)

C – XL=LX (100-40=60)

D + C=DC ( 500+100=600)

3-тапсырма.

Жұппен жұмыс.

«Сәйкестендір!»

Берілген сандарды дұрыс жұптастыр.

X VII 17

LX 60

XCIII 93

CL 150

CD 400

DCC 700

XL 40

CXXV 125

MCMXC 1990

4-тапсырма.

Жеке жұмыс.

Мысалдарды баған түрінде орында.

4134 / 39=106

129668 / 421=308

489780 / 907=540

1625 / 325=5

5824 / 28=208

46690 / 805=58

23030 / 49=470

11690 / 14=835

14756 / 68=217

5-тапсырма.

Қосындыны тап.

5000+200+40+1=5241

8000+600+5=8605

20000+4000+600+30+4=24634

900000+3000+200+70=903270

10000000+50000+6000+800+20+2=

=10 056822

Кері байланыс.

Сабаққа дайындық жасап, жақсы тілектер тілейді.

Өткенді пысықтайды

Жаңа тақырыпты түсініп алады

Сандарды рим цифрына аударады.

Тапсырманы орындайды.

Жаттығу жасайды

Жұптастыра ды.

Жеке жұмыс жасайды.

Тапсырмалар ды орындайды.

Қосындыны табады.

Кері байланыс береді

Мақтап, мадақтап отыру

«Бәйге» әдісі

Дескриптор:

Өткенді пысықтайды.

Сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор:

Жаңа сабақты түсініп алады.Сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор:

Рим цифрларын таниды. Дұрыс ажыратады. Сандарды дұрыс аударады.

Кереметсің!

Дескриптор:

Рим цифрларын дұрыс ажыратады. Қосу және азайту амалдарын дұрыс есептейді.

Дескриптор:

Рим цифрларын дұрыс ажыратады.

Берілген сандарды рим санымен дұрыс сәйкестендіреді.

Дескриптор:

Берілген сандарды баған түрінде дұрыс жазады. Санның разрядтық құрамын ескере отырып, есептеуді орындайды. Нәтижені дұрыс есептеп, жауабын жазады.

Дескриптор:

Берілген сандарды дұрыс анықтайды. Сандарды қосу амалын қолданады. Қосындының дұрыс мәнін есептеп жазады.

Кері байланыс

«Смайликтер» әдісі

Суреттер

Рим цифрлары

Қосу кестелері

Презентация

Суреттер

суреттер

сызбалар

Суреттер

Жұмыс дәптері

Қима қағаздар

стикерлер

Кері байланыс тақтасы