Саптық адым, қозғалыс кезінде бұрылу.

Конспект – жоспары

11 сынып оқушыларымен

Алғашқы әскери дайындық сабағы бойынша: Саптық дайындығы

Сабақтың тақырыбы: Саптық адым, қозғалыс кезінде бұрылу.

Сабақтың мақсаты: Оқушыларды орнында тұрғандағы бұрылыстар тәсіліне, саптық және жорықтық адыммен қозғалысқа, қозғалыс кезінде бұрылыс жасауға үйрету.

Уақыты: 45 минут.

Өткізілетін орны: Саптық алаң.

Көрнекілік құралдар: Саптық жарғы, АӘД оқулығы.

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі – 3 минут.

Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады, оқытушыға рапорт береді, амандасу, түгендеу, оқушылардың сырт көрінісін тексеру.

ә) Өтілген тақырыпты сұрау кезеңі – 7 минут.

саптық тұрыс қалай және қай уақытта орындалады?

саптық тұрысты орындау үшін қандай пәрмендер беріледі?

б) Негізгі бөлім – 25 мин.

Орнында тұрғандағы бұрылыстар. Саптық және жорықтық адыммен қозғалыс. Қозғалыстағы бұрылыстыр.

в) Қорытынды бөлім – 10 мин.

Сұрақтар мен тапсырмалар:

Орнында тұрғандағы және қозғалыстағы бұрылыстар қалай орындалады?

Саптық және жорықтық адым қай кезде қолданылады?

Жорықтық адымнан саптық адымға көшу үшін қандай пәрмендер беріледі?

Қозғалыстың жылдамдығы немесе қозғалысты тоқтату қандай пәрмендер бойынша өзгереді?

Жекелеген әскери қызметшілер қатарындағы бірнеше адым жерге орын ауыстыруы үшін қандай пәрмендер беріледі?

Қозғалыстағы бұрылыстар қандай пәрмендер бойынша орындалады?

САПТЫҚ ЖӘНЕ ЖОРЫҚТЫҚ АДЫММЕН ҚОЗҒАЛЫС. ҚОЗҒАЛЫСТАҒЫ БҰРЫЛЫСТАР.

Адым саптық және жорықтық болады.

Саптық адым бөлімшелердің салтанатты шерумен жүріп өту кезінде; олардың қозғалыс кезінде әскери сәлемдесуді орындау кзінде; әскери қызметші саптан шыққанда және қайтып келгенде; саптық даярлық жөніндегі сабақтарда қолданылады.

Басқа жағдайларда жорықтық адым қолданылады.

Саптық адыммен қозғалыс жасау: «Саппен адым бас!» (қозғалыс кезінде: «Саппен – адымда!» пәрменімен, ал жорықтық адыммен қозғалыс жасау: «Адым бас!» пәрмені бойынша басталады.

Алдын ала пәрмен бойынша дене біршама алға ұмсындырылады, оның салмағы орнықтылығын сақтай отырып, оң аяққа салынады; орындалатын пәрмен бойынша қозғалыс сол аяқтан толық адыммен басталады.

Саптық адыммен қозғалыс кезінде аяқтың ұшын жерден 15–20см жоғары көтеріп, аяқ алға созылады және табанға нық қойылады. Иықтан бастап, қолдармен дененің айналасында қозғалыс жасау керек; алға – оларды шынтақта денеден алақанның еніндей ұстап, белдіктен жоғары көтерілетіндей бүгіп, ал шынтақ қолдың білегінің деңгейінде болу керек; артқа – иық буынының шегіне жеткенше. Қолдың саусақтарын жартылай бүгіп, басты тік ұстап, өзінің алдына қарау керек.

Жорықтық адыммен қозғалыс жасау кезінде аяқтың ұшын созбай, еркін қозғау керек және оны жерге әдеттегі жүрістегідей қою керек; қолмен дененің айналасында еркін қозғалыс жасау керек.

Жорықтық адыммен қозғалыс жасау кезінде: «Тік тұр!» пәрмені бойынша саптық адымға көшу керек. Саптық адыммен қозғалыс жасау кезінде: «Еркін тұр!» пәрмені бойынша жорықтық адыммен жүру керек.

Орнындатұрыпадымжасау«Орныңдаадым – бас!» (қозғалыста:«Орныңда!») пәрменібойыншажүргізіледі.

Осы пәрменбойыншааяқтыжерден 15-20см көтерукерекжәне оны ұшынанбастаптабанғатолыққоюкерек, солаяқтыжергеқоюменбірмезгілдеберілетін: «Тура!» пәрменібойыншаоңаяқтанорнындатағыбірадымжасапқозғалыстысолаяқтантолықадымменбастаукерек.

Қозғалыстытоқтатуүшіноңнемесесолаяқтыжергеқоюменберілгенорындалатынпәрменбойыншатағы да бірадымжасапсаптықтұрыстықабылдаукерек. Мысалы: «Взвод – тоқта!»

Қозғалыстың жылдамдығын өзгерту үшін: «Қарышта!», «Қысқаадымда!», «Жиіадымда!», «Жарты адымда!»дегенпәрмендерберіледі.

Жекелегенәскериқызметшілердіңорнынбірнешеадымғаөзгертуүшінпәрменберіледі. Мысалы«Қатардағыжауынгер…., оңға (солға) екіадым - бас!». Осы пәрменбойыншаәрадымнанкейінаяқтыыңғайлапқояотырып, оңға (солға) екіадымжасаукерек.

Алғанемесеартқабірнешеадыморынауыстыруүшінпәрменберіледі. Мысалы: «Екіадымалға (артқа) – бас!». Осы пәрменбойыншаәрадымнанкейінаяқтыыңғайлапқояотырып, оңға (солға) екіадымжасаукерек.

Қозғалыскезіндегібұрылыстар«Оң-ға!», «Сол-ға!», «Артқа – бұ-рыл!»,пәрмендерібойыншаорындалады.

Оңға (солға) бұрылысжасауүшінорындалатынпәрменжергеоң (сол) аяқтықоюменқатарбірмезгілдеберіледі. Осы пәрменбойыншасол (оң) аяқпенбірадымжасап, сол (оң) аяқтыңұшыменбұрылукерек, бұрылуменбірмезгілдеоң (сол) аяқтыалғасозужәнеқозғалыстыжаңабағыттажалғастырукерек.

Артқабұрылуүшінорындалатынпәрменоңаяқтыжергеқоюменбірмезгілдеберіледі. Осы пәрменбойыншасолаяқпентағы да бірадымжасап, оңаяқтыалғақарай жарты адымсозукерекжәнебіршамасолғажәнесолқолжаққақарайекіаяқтыңұшыменшұғылбұрылып, қозғалыстысолаяқпенжаңабағыттажалғастырукерек.

Бұрылыскезіндеқолменқозғалысжасауадымныңырғағыменжүргізіледі.