Тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі 1. Қазақстанда адамдар темірді қолдана бастадыА. Б.з.д. ІІ мыңжылдықВ. Б.з.д. ІмыңжылдықС. Б.з.д. ІғасырД. Б.з.д. ІІғасырЕ. Б.з.д. ІІ-І мыңжылдық 2. Адамдар темірді өндіріп, шаруашылықта қолдана бастаған кезең А. Қола дәуірів. Тас дәуіріс. Энолит Д. Темір дәуіріЕ. Неолит 3. Темір дәуірі неше кезеңге бөлінедіА. 2В.ЗС.5Д. 1Е. 44. Б.з.д. VІІІ-ІІІғасыр аралығын қамтитын кезең қалай аталадыА. Кейінгі темір дәуірів. Орта темір дәуіріс. Жаңа темір дәуірі Д. Ерте темір дәуіріЕ. Қалыптасқан темір дәуірі5.Кейінгі темір дәуірінің хронологиялық шеңберін тапА. Б.з.д. ІІғасыр б.з. ѴІғасыр аралығыВ. Б.з.д. ІІғасыр б.з. ѴІғасыр аралығыС. Б.з.д. VІ ғасыр – б.з. Іғасыр аралығы Д. Б.з.д. ІІІғасыр - б.з. Уғасыр аралығыЕ. Б.з. д. Іғасыр – б.з. ѴІғасыр аралығыб. Темір дәуірінде пайда болған қоғамдық құрылысА. Рулық В. Тайпалық С. Тобыр Д. Топтық Е. Ұжым

17. Адамдар темір балқыту үшін пайдаланды

А. Пеш-керів. Бу қазандыС. Кұдықты Д. Электр жарығынЕ. Суды8. Дәнекерлеу дегеніміз не?А. Эшекй бұйымдарға асыл тастарды ортатуВ. Метал жиектерін балқыту арқылы қыздырып, біртұтас етіп біріктіруС. Асыл тастарД. Өрнектелген бұйымдарЕ. Таза темірден жасалған зат9. Әшекй бұйымдарға асыл тастарды орнатып, жіңішке сымды ширата өрнектеу стилі қалай аталады? А. Аң стилів. Жабайы стильС. Поихромдық стильД. ДәнекерлеуЕ. Жапсыру 10. Атәбзелдері қай дәуірде пайда болдыА. Қола дәуіріндев. НеолиттеС. МезолиттеД. Тас дәуіріндеЕ. Темір дәуірінде

Сәйкестендіру

2Көп жауап нұсқаларынан бір жауапты таңдап белгілеңіз

1. Темір дәуірінің қамтитын аралығы:

А) б.з.б. ҮІІІ-І ғасыр

В) б.з.б. ҮІІІ ғасыр б.з-дың Ү ғасыры

С) б.з.б. ХІҮ-ҮІ ғасыр D) б.з.б. ХІІ-ҮІІІ ғасыр Е) б.з.б. ХҮІ-ҮІІІ ғасыр

2. Ерте темір дәуірінде мал басының көбеюіне байланысты қалыптасқан.

А) отырықшылық В) егіншілік С) көшпелі мал шаруашылығы D) отырықшы мал шаруашылығы Е) сауда-саттық

3Табиғаттың дайын өнімін пайдаланған аңшы-терімшілерден көшпелілердің айырмашылығы:

А) ру болып өмір сүруі

В) көсемдердің пайда

болуы С) еңбек құралдарын жасай білуі D) өз шаруашылығында өнім өндіруі Е) баспана жасай білуі 4. Жылқыны қолға үйретуге байланысты ойлап табылған жаңалық: А) дөңгелекті ойлап табу В) ет, сүтін пайдалану С) көлік ретінде пайдалану D) терісін пайдалану Е) үзеңгі мен ауыздықты ойлап табу

ЗІІ-тоқсандық тест жұмысы! «Наурыз» қашан пайда болған?А. Осыдан Іғасыр бұрынВ, осыдан 1000 жыл бұрын С. осыдан 2000 жыл бұрынД. Осыдан 3000 жыл бұрынЕ. осыдан 4000 жыл бұрын 2. Көне парсы деректерінде «сақ» сөзінің мағанасы қалай түсіндіріледіА) жүйрік атты турлар В) азиялық скифтер С) еркін адамдар D) құдіретті еркектер Е) көшпелілер3. «Шошақ бөрікті» деп аталған халықА. Тиграхауда сақтарыВ. Хаомоварга сақтарыС. Массагеттер Д. Аландар Е. Савроматтар 4. Сақтар тураллы мәлімет беретін ежелгі ирандықтардың қасиетті кітабыА. РуникаВ. ШахнамаС. Авеста Д. Рамаяна Е. Аңыздар кітабы5. Сақтар қоғамы бөлінген үш топА. Көсемдер, бектер, қауым өкілдерів. Жауынгерлер, абыздар, шаруалар С. Патшалар, әмірлер, шаруаларД. Көсемдер, шаруалар, жауынгерлерЕ. Патшалар, абыыздар, қауым өкілдеріб. Сақ тайпаларына жататын тайпаларА. Аландар, чегтер, массагеттерВ. Савроматтар, массагеттер, жужандар С.массагеттер, дайлар, каспилерД. Үйсіндер, аргипейлер, савроматтарЕ. Аландар, савроматтар, түріктер

4 (6)2. Сақ тайпалық бірлестіктердің құрылу алғышарттарын таңдап, шаршы ішіне жинақтаңыз. Артық анықтамаларды сыртында қалдырыңыз.

1. Сақ тайпаларында әскери демократия түріндегі қоғамдық құрылыс қалыптасты.

2. Сақтар ерте темір дәуірінде Қазақстанда қалыптасқан тайпалық одақ.

3. Сақ тайпасында билік мұрагерлік жолмен берілді.

4. Сақтар өз ішінде бірнеше тайпаға бөлінді

5. Сақтардың негізгі тілі түркі тілі болды.

6. Сақтар негізінен көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан.

7. Сақтар мәдениетінде «аңдық стиль» қалыптасты.

8. Абыздар діни мейрамдарды басқарды.

9. Сақтардың ең көне қаласы-Есік қаласы.

10. Сақ тайпалары Қазақстан аумағын б. з. 6. VII-IV ғғ. мекендеген.

----------------------------------------------------------------------------------(6)

Мал баққан көшпелі халықтар бөріні соғып алып, оны ат үстінде жүріп, бір-бірінен ала қашып, ойын-сауық құрған. Міне осылай «көкбөрі» деген ойын пайда болып, уақыт өте келе 1 деген ойын пайда болған. Наурыз күн мен түннің теңелген кезі. «Наурыз» - Ежелгі парсы сөзі, 2 деген мағананы білдіреді. 3. қазіргі Қазақстан аумағында тарихта 4 атауымен белгілі болған тайпалар өмір сүрген. Грек деректерінің ішінде б.з.д. 5 ғасырда жазылған Герадоттың б еңбегі ерекше құнды мәліметтер береді. Массагеттер Кирге қарсы соғыста өздерінің ержүректігін көрсетті.

құдай ретінде сеніп, оған жылқыны құрбандыққа шалды. 8 (б.з.д. 484-б.з.д. 425ж) ежелгі грек

тарихшысы.

5 (8) Тақырыбы: «Алтын адам» археологиялық олжасы!. 1969 жылы Есік обасынан табылды

А. Бес жұлдыз

В. Алтын адам

С. Каншайымы

Д. Алтынмен апталған жылқы

Е. Тас еңбек құралдары 2. «Алтын адам» ескерткішін ашқан археолог А. Қ.И.

Сәтбаев В.Х. Алпысбаев С. К.А. Ақышев Д.А. Медоев Е.Ж. Таймағамбетов

Сақ