Сауат ашу

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Сауат ашу

Материал туралы қысқаша түсінік
дыбыстарды ажыратады, тиым сөздерді қолданады Ойын: «Сөз тізбегі» Педагог балаларға допты беріп сөз айтады, бала сөз аяталған дыбыстан басталатын сөз бір сөз айтып допты келесі балаға береді. Ойынға барлық бала қатысыды. Сөздің басындағы және соңындағы дыбыстарды мұқият тыңдау, дұрыс айту ескертіледі. Мысалы: алша-алмұрт-тарақ-қант-тау-уық-қалам-мал-лақ-қазан-нағашы-ыдыс- сағыззәкір-рауғаш-шар-радио-ожау-уыс-сәбіз, Зарина-алқа-аю. «Дыбысты тап» дидактикалық ойыны 1. Қоңыз сөзінде дауысты «о» дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 2. Қозы сөзінде дауысты «ы» дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 3. Қораз сөзінде «а» дауысты дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 4. Тауық сөзінд» ы» дыбысы нешінші буында естіліп тұр. «Сөздің бірінші дыбысын айт» дидактикалық ойыны (Педагог суреттер көрсетеді). – Мен сендерге сурет көрсетем, сендер суретті атап, бірінші дыбысын анықтап айтасыңдар. Педагог балаларды екі командаға бөледі, бірінші бір командамен содан кейін екінші командамен ойнайды. Мысалы: ыдыс (ы),
Материалдың қысқаша нұсқасы

Тәрбиелеу-білім беру процесінің циклограммасы

Білім беру ұйымы С.Әшімбаев атындағы торта мектебі

Мектепалды О «а» сыныбы

Балалардың жасы 5 жас

Жоспардың құрылу кезеңі 1-апта 02 - 06 наурыз 2025-2026 оқу жылы

Адал азамат біртұтас тәрбие Тәуелсіздік және отаншылдық айы «Апта дәйексөздері»- «Патриотизм - ата-анаңды құрметтей білуің...»


Күн тәртібі

Дүйсенбі 02.03

Сейсенбі 03.03

Сәрсенбі 04.03


Бейсенбі 05.03

Жұма 06.03

Балаларды қабылдау

Мұғалімнің балалармен қарым-қатынасы: отбасы туралы жеке әңгімелесу, қарым-қатынас және көтеріңкі көңіл-күй орнатуға ойындар ұйымдастыру. Жағымды жағдай орнату

Адалдық әліппесі

Адал – адал емес” ойыны

Мақсаты: Адалдық пен өтірікті ажырату.

Қажетті құрал:

Суретті карточкалар

Мысал жағдайлар:

Бала тапқан ойыншықты иесіне қайтарды

Бала біреудің қаламын жасырды

Бала шындықты айтты

Бала өтірік айтты

Ойын барысы:

Тәрбиеші суретті көрсетеді.

Балалар:

? алақан көтереді – адал

? алақан төмен – адал емес

Адал сөзді тап” ойыны

Мақсаты: Адалдыққа байланысты сөздерді үйрету.

Сөздер:

Шындық

Әділдік

Сенім

Достық

Жауапкершілік

Ойын:

Тәрбиеші сөздерді оқиды.

Балалар “адал сөз” болса, шапалақтайды

Ата-аналармен немесе басқа заңды өкілдермен әңгімелесу, кеңес беру

Өнегелі 15 минут Ата-анаға кеңес

Мақсаты: Ата-аналарға баланың мінез-құлқын, құндылықтарын дамыту жолдарын көрсету.

1️Баламен сөйлесу – тәрбиенің негізі

Күн сайын балаңызбен кемінде 10–15 минут сөйлесіңіз.

Сұрақ қойыңыз:

«Бүгін не үйрендің?»

«Сені не қуантты?»

Кеңес:

Баланы тыңдаңыз, сөзін бөлмеңіз — бұл оның өзіне сенімділігін арттырады.

2️Үлгі көрсету – ең тиімді тәрбие

Балалар ата-ананың іс-әрекетін қайталайды.

«Рахмет», «Кешір», «Сәлеметсіз бе» сөздерін өзіңіз қолданыңыз.

Үлкенді құрметтеуді іс-әрекетпен көрсетіңіз.

Өнеге:

Ата-ана қандай болса — бала да сондай болады.

3️ Жауапкершілікке үйрет

5 жастағы балаға шағын міндеттер беруге болады:

Ойыншық жинау

Үстелді дайындауға көмектесу

Киімін реттеу

Кеңес:

«Сенің қолыңнан келеді!» деп сенім білдіріңіз.


Балалардың дербес іс- әрекеті (қимылдық,ұлттық,сюжетті рөлдік,үстел үсті-баспа және басқа ойындар,бейнелеу іс-әрекеті,кітаптарды қарау және басқалар )

Ұлттық ойын -ұлт қазынасы

«Ұлттық ойын- ұлт қазынасы»

Айдапсал.
Ойынаушылар екі топқа бөлінеді. Бірінші топ үйдің сыртына шығып , ал екінші топ үйдің ішінде қалады.Ойынды басқарушы сыртта тұрғандардың есімдерін үйде отырғандарға қойып, өзі белгілеп алады.Содан кейін сырттағы ойыншыларды бір-бірлеп шақыра бастайды.
Ойынның шарты бойынша , сырттан кірген ойыншы отырғандардың ішінен иөз есімі есімі берілген ойыншыны табуы керек.Таба алмаған ойыншылар айыптылар қатарына барып отырады.Ал өз есімі берілген ойыншыны тапқандар соның қасына барып отырады, айып тартады.Айыптартушылар көпшіліктің ұйғаруымен өлең айтады,би билейді, ,т.б. өнер көрсетеді

Ұлттық ойын -ұлт қазынасы

Шертпек.
Ойнаушыларды орындыққа отырғызып болғаннан кейін, ойын жүргізушісі орамалды иығына салып алып ойнаушылардың артында жүреді де, кез-келген ойыншының екі көзін екі қолмен баса қояды.Сол кезде білдірмей келіп, жолдастарының бірі маңдайынан шертіп кетеді.Ойын жүргізуші көзін қоя бере салып, иығындағы орамалмен «шертпегімді тап» - деп, арқасынан тартып қалады.Таба алмай қалса, көпшіліктің ұйғаруы мен ортаға шығып өнер көрсетеді, ал егер тауып алса, жаңағы шерткен адам айыбын тартады.Осындай тәртіппен ойын жалғаса береді.

Ертеңгілік жаттығу

Таңғы жаттығу кешені 12

Ұйымдастырылған іс-әрекетті өткізуге дайындық

Менің Қазақстаным

ҚР гимні

Психомоторлық жаттығу:

Тәулiк бойы тынбайтын,

Болайықшы ақ жаңбыр. (Ақырын жауған жауын тырсылын жасайды)

Астан-кестен жауатын,

Өткiншi ендi бiз жаңбыр.

(Тез-тез жауған жаңбыр тырсылын келтiред)

Психомоторлық жаттығу:

Әппақ болып таң атты,

Түтiн тiке шығады.

Қарлығаштар қанатын

Самғап биiк ұшады.

Психомоторлық жаттығу:

Күндей жадырап,

Айдай арайлап,

Жұлдыздай жадырап,

Судай таза көңілмен,

Бүгінгі күнімізді бастайық

Психомоторлық жаттығу:

Сылдырлайды мөлдір су,
Мөлдір суға қолыңды жу.
Жуынсаңсаң сен әрдайым,
Таза бетің, маңдайың.

Психомоторлық жаттығу:

Күндей жадырап,

Айдай арайлап,

Жұлдыздай жадырап,

Судай таза көңілмен,

Бүгінгі күнімізді бастайық

Кестеге сәйкес ҰІӘ


1 - ұйымдастырылған іс-әрекет

Сөйлеуді дамыту

Кім ақылды?

Міндеті: - Шығармашылықпен әңгімелеп беруді жетілдіру

Күтілетін нәтиже:

Жасайды:сөздерді буынға бөледі, сұрақтарға тиянақты жауап береді;

Түсінеді:әңгіме мазмұнын түсінеді, достарымен бірігіп ойнаған кезде оларды ренжітіп алмауды;

Қолданады: буынға буын жалғап сөз құрайды

Сендер М.Төрежановтың өлеңдерін, әңгімелерін білесіңдер. Ол кісінің әңгімесімен, өлеңдерімен танысқанбыз. Ал қазір мен сендерге осы кісінің «Кім ақылды?» әңгімесін оқып, мазмұнын түсіндіремін.


Кім ақылды?

Ерден мен Еркебұлан жұптарын жазбай, жап-жақсы ойнап жүр еді. Бір кезде қолдан жасалған көпірдің үстінде біріне-бірі қарсы келіп, түйісіп қалды. Ерден:

Мен саған жол бермеймін! – деп, қасқайып, безеріп тұрып алды. Ал Еркебұлан:

Мен саған бола ерегескім де, ойынды да бұзғым келмейді, сен өте бер, – деді де, оған жол берді.

Педагог әңгіме мазмұнын балалардан сұрақ қою арқылы сұрайды.

Балалар, сендерге әңгіме ұнадыма?

Әңгіме кімдер туралы?

Екі бала не істеп жүр еді?

Олар неге таласты?

Екі балаланың қайсысы ақылды екен?

Неге ақылды, қай іс әрекетіне қарап ақылды екенін білдің дер?

әңгімедегі «ойнап», «көпір», «балалар» деген әр сөздерді буынға бөліңдерші


Сауат ашу негіздері

Біз не білеміз?

Міндеті :- Дауысты, дауыссыз дыбыстарды ажыратуға жаттықтыру, сөздік қорларын жаңа сөздермен толықтыру

Күтілетін нəтиже:

Жасайды: сөйлем құрайды, сөйлемді мазмұнына қарай аяқтайды.

Түсінеді: дауысты, дауыссыз дыбыстардың сөздегі орнын, тиым сөздердің мағынасын

түсінеді.

Қолданады: дыбыстарды ажыратады, тиым сөздерді қолданады

Ойын: «Сөз тізбегі» Педагог балаларға допты беріп сөз айтады, бала сөз аяталған дыбыстан басталатын сөз бір сөз айтып допты келесі балаға береді. Ойынға барлық бала қатысыды. Сөздің басындағы және соңындағы дыбыстарды мұқият тыңдау, дұрыс айту ескертіледі. Мысалы: алша-алмұрт-тарақ-қант-тау-уық-қалам-мал-лақ-қазан-нағашы-ыдыс- сағыззәкір-рауғаш-шар-радио-ожау-уыс-сәбіз, Зарина-алқа-аю. «Дыбысты тап» дидактикалық ойыны 1. Қоңыз сөзінде дауысты «о» дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 2. Қозы сөзінде дауысты «ы» дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 3. Қораз сөзінде «а» дауысты дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 4. Тауық сөзінд» ы» дыбысы нешінші буында естіліп тұр. «Сөздің бірінші дыбысын айт» дидактикалық ойыны (Педагог суреттер көрсетеді). – Мен сендерге сурет көрсетем, сендер суретті атап, бірінші дыбысын анықтап айтасыңдар. Педагог балаларды екі командаға бөледі, бірінші бір командамен содан кейін екінші командамен ойнайды. Мысалы: ыдыс (ы), уық (у), әткеншек(ә), өрмекші(ө), ешкі(е), элеватор(э), ірімшік(і), ине(и), үтік(ү), арыстан(а), оймақ(о), ұлу(ұ), апельсин (а), оқтау (о), ұя (ұ), әтеш(ә), өшіргіш(ө(, етік(е), экскаватор(э), ілгіш(і), ит(и), үкі(ү) т.б. – Балалар, сендер қандай дыбыстардан басталатын сөздер айттыңдар? – Дауысты дыбыстардан басталатын сөздер. – Дауысты дыбыс екенін қайдан білдіңдер? – Дыбысты айтқанда кедергіге ұшырамайды.

Сауат ашу негіздері

Үйренгендерімізді қайталаймыз

Міндеті:- - Дыбыстық сызба бойынша жұмыс жасату арқылы дыбыстық талдау дағдыларын дамыту

Күтілетін нəтиже:

Жасайды: суретті дыбыстық талдауымен сəйкестендіреді, сызбаға байланысты сөйлем

құрайды, сөздерді буынға бөледі.

Түсінеді: сөйлемнің сөздерден құралатынын.

Қолданады: дыбыс, буын , сөз, сөйлем сызбаларын ажыратады.

«Кәне, тауып көр» дидактикалық ойыны – Балалар, мен сендерге сөз, буын, дыбыстарды айтамын, сендер алдарыңдағы сызбадан мен не айтсам, соны дыбыс па, сөз ба, буын ба анықтап, сызбасын көтересіңдер. Педагог алдын ала балаларға дыбыс, сөз, буын сызбаларының үлгілері сызылған карточкалар таратып береді. Мысалы: [р], -ба-, аққала, ар-, ор-, қа-, [е], [т], [к], та-, ен-, ар-, алма, сабақ, жаңа, дә-, мы-, мон-, [г], [ш], сөз, көз, бала, жа-, үс-, ші-, то-, ки-, [з], [и], са-, ша-, ет, елік, білезік, күнбағыс, ұр-, ын-, лек-, діз-, тик-, қыш-, дол, қол, бол, сал, мал, тау, қы-, тық-, ем-, ек-,іс-, -діз. «Дұрыс санды таңда» дидактикалық ойыны Педагог балаларға ойыншықтарды немесе суреттерді көрсетеді, ал олар суретте неше буын болса, сонша сан жазылған карточкаларды көрсетеді. Мысалы: доп – доп сөзінде 1 буын,1 саны жазылған карточканы көрсету керек . Тапсырманы өзгертуге болады. «Сөйлем құрай аламын» дидактикалық ойыны Көрнекілігі: «Балабақшада», «Мектеп», «Жазғы орманда»,«Дүкенде» тақырыптарындағы мазмұнды суреттер. Педагог балаларға суретті көрсетіп, жай сөйлемді құрап айтады, мысалы: Әсем келе жатыр. Балалар сөйлемді қайталап, бір-екі сөзді қосып айтады, мысалы: Әсем балабақшаға келе жатыр. Келесі бала тағы бір-екі сөйлемді қосады. Әсем балабақшаға анасымен келе жатыр. Кім ең үлкен сөйлемді құрап айтса, жеңімпаз болады

Сауат ашу негіздері

Біз нені үйрендік, нені білдік?

Міндеті:- Дыбыстық сызбаны өз суретімен сәйкестендіруге арналған тапсырма арқылы дыбыс туралы білімдерін бекіту.

Күтілетін нəтиже:

Жасайды: дыбыстарды анықтайды, дыбыстын орнын табады, берілген дыбысқа сөздер

айтады.

Түсінеді: дыбыстың сөздің басында, ортасында жəне соңында да кездесетінін.

Қолданады: дыбыс, буын , сөз, сөйлем сызбаларын ажыратады

Педагог балаларға әртүрлі суреттер, ойыншықтар көрсетеді. Егер сол суреттің басындағы дыбыс дауысты болса, балалар қызыл текшені, дауыссыз болса, көк текшені көтереді. «Сөздің бірінші дыбысын айт» дидактикалық ойыны (Педагог суреттер көрсетеді) – Мен сендерге сурет көрсетем, сендер суретті атап бірінші дыбысын анықтап айтасыңдар. Педагог балаларды екі командаға бөледі, бірінші бір командамен содан кейін екінші командамен ойнайды. Мысалы: өшіргіш(ө), әтеш(ә), апельсин (а), оқтау (о), ұя (ұ), ыдыс (ы), уық (у), әткеншек(ә), өрмекші(ө), ешк(е)і, элеватор(э), ірімшік(і), ине(и), үтік(ү),)т.б. «Дыбыстың сөз ішіндегі орнын тап» дидактикалық жаттығуы Педагог сағат, асық, қас сөздерінің сызбасын тақтаға іліп, с дыбысының орнын табуды тапсырады.Тақтаға бір баланы шығарады. Балалар орнында жұмыс жасайды, егер дыбыс сөздің басында болса, басында тұрған төртбұрышты, егер ортасында болса, ортасындағы төртбұрышты, ал соңында болса, соңында тұрған төртбұрышты бояйды. «Орамал тастамақ» дидактикалық ойыны Ойын шарты: педагог дыбысты айтып, балаға орамал лақтырады. Бала сөз ойлап тауып, қайта педагогке лақтыруы керек. Педагог балалардың іс-әрекетін мұқият бақылап, қателеспеген, ойынға белсене қатысқан балаларға жалауша, жұлдызша немесе асықтар үлестіріп отырады. Сабақтың соңында берілген заттар саналып, жеңімпаз белгіленеді

Көркем әдебиет

Көктемнің сәні

Міндеті: - Таныс кейіпкердің бейнесін сомдауға ынталандыру. Сурет бойынша ертегі құрастыруға жетелеу. Табиғатты қорғай білуге тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: Таныс кейіпкердің бейнесін сомдауға ынталанады

Түсінеді:Сурет бойынша ертегі құрастыруға жетелеу.

Қолданады:Табиғатты қорғай білуге тәрбиеленеді

Ғажайып жағдаят – Балалар, қараңдаршы, бүгін біздің сиқырлы қоржынымыз үлкейіп кетіпті. – Оның ішінде не бар екен? Қоржыннан ертегі кейіпкерлерінің ойыншықтарын алып, көрсетеді. Оларды атап, қимылын, дауысын, жүрісін салуды ұсынады. – Осы аңдардың ішіндегі ең батылы, үлкені қай аң? (Арыстан) – Арыстан бір күні барлық аңдарды жинапты. Не үшін жинағанын біз «Көктемнің сәні» ертегісінен білеміз. Ертегіні толық оқып беріп, мазмұнын түсіндіреді (соңындағы қосымшадан қараңыз). Сөздік жұмысы: нөсер – қатты жауатын жаңбыр жасыл желек – жасыл өсімдіктер Ертегінің мазмұны бойынша сұрақ-жауап: – Ертегі қалай аталады? Ертегі не туралы? – Арыстан аңдарды не үшін жинады? Қандай аңдар жиналды? – Арыстан қандай сұрақ қойды? Аңдар не деп жауап берді? Елік дұрыс айтты ма? «Көктемнің сәні – гүл, көбелек, құстар, Күннің жылуы, мөлдір су, көкмайса шөп» сөздерін педагог жоғары, орта, төмен дауыспен қайталатады.

«Үнемді тұтыну»- Мақсаты: Суды, тамақты, энергияны тұтыну бойынша күнделікті табиғи ресурстарға ұқыпты қарауды қалыптастыру

Үнемдей білуге ұқыптылыққа тәрбиелеу

     

Табиғат. Су. Суды үнемдеу жолдары.

Су – жер бетіндегі таңғажайып жаратылыс. Сусыз өмірімізді елестетудің өзі қорқынышты. Су - тіршілік көзі. Сусыз тіршілік ететін ағза кездеспейді.Тіршілік құбылыстарының бәрі судың қатысуымен жүреді. Су табиғаттағы ең көп тараған зат. Жер бетінің үштен екі бөлігін су қабаты алып жатыр.
.Күнделікті өмірде суды үнемдеу үшін төмендегідей ережелерді сақтауымыз керек: 
- қажетсіз суды босқа ағызбау;
- ыдысты жабық раквинада жуу; 
-кір жуған кезде кір жуғыш машинаны толық толтыру;
- ыдысты қолмен жуған кезде ыдыс жууға арналған құралды аз қолданғанымыз жөн. Осылайша таза суға салғанда су аз кетеді. Жуылған табақтарды шүмектің астында жинағаннан кейін таза сумен шайған суды үнемдейді.
Тұрмыста қолданылатын қарапайым үнемдеу әдістері арқылы судың қорғалуына көмектесуге болады. Суды қорғау өмірді қорғау деген сөз. Суды үнемдеуді өзімізден бастайық!

2 - ұйымдастырылған іс-әрекет



Қоршаған әлеммен таныстыру

Қазақстанның өзен көлдеріндегі жануарлар

Міндеті: - Қазақстан өзен-көлдерін мекендейтін жануарлармен және балықтың құрылысы, оның тіршілігі туралы түсіндіру

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: Қазақстан өзен-көлдерін мекендейтін жануарлармен және

балықтың құрылысы, оның тіршілігі туралы

Түсінеді: Балаларды туған жерінің құндылығымен таныстыруды

жалғастыру; балықтар туралы білімдерін

Қолданады: Табиғатты сүюге, қорғауға, судың адам өміріндегі

маңыздылығын түсіну


Сазан – қабыршағы ірі, тұщы суы бар өзен, көлде өсетін балық. Еділ, Жайық, Жем өзендерінде, Шалқар, Зайсан, Балқаш көлдерінде кездеседі. Сазанның еті дәмді болады. Қазіргі уақытта өзен-көлдердің суы тартылуына байланысты азайып, дене тұрқы кішірейіп кетті. Табан балық ағысы жай барлық су алаптарында тараған. Қолдан өсіруге де болады. Балықтардың дене бітіміне көз салыңдар, балықтардың денесі неше бөліктен тұрады? – Балықтардың денесі үш бөліктен тұрады: басы, денесі, құйрығы. Дене бөліктері немен жабылған? – Олардың денесі қабыршақтармен жабылған. Қабыршақтар балықтардың денесін жарақаттанудан сақтайды. – Суда қалай қозғалады, қозғалуға нелер себеп болады? – Суда жүзбеқанаттардың көмегімен жүзеді. – Балықтар қалай көбейеді? – Олар уылдырық шашады, олардан ұсақ шабақтар өсіп шығады. Уылдырық деген – балықтардың ұрығы. – Олар қалай тыныс алады? – Олар желбезегі арқылы судағы еріген ауамен тыныс алады. – Шортан балықтың дене пішіні қандай? – Ұзынша келген, қабыршықтары майда, көзге байқалмайды. – – Балалар, балықтар да аңдар сияқты жыртқыш болады. Шортан – жыртқыш балық, оның тістері үшкір, ұсақ шабақтармен қоректенеді. Ойын: «Қармаққа не түсті?» Сергіту сәті: Ойын: «Қанша балық ауладық?» (QR-код арқылы қосымшаны жүктеу). – Балықтар да қорғауды қажет етеді, сондықтан оларды бей-берекет аулауға болмайды.


Математика негіздері

Заттармен әрекет

Міндеті: -Жиындарды бөліктерге бөлу және оларды қайта біріктіру

Күтілетін нәтиже:

Жасайды. жиындарды бөліктерге бөлу және оларды қайта

Біріктіру

Түсінеді: жиынның бөліктерін санау және элементтердің

(заттардың) бір-біріне қатынасы негізінде салыстыру

дағдыларын жетілдіру

Қолданады: Талдау, салыстыру қабілетін бекіту, қарапайым тұжырымдарды құру

«Қай қорапта көбірек?» ойыны. Педагог ойынға көлемі жағынан ерекшеленетін бірнеше қорапты ұсынады. Бұл жағдайда үлкен қорапта кішігірім қораптан гөрі көп заттар болуы мүмкін. Алдымен қораптар толық болады. Балалар заттардың қай жерде көп, қай жерде аз екенін болжайды. Қайта санау арқылы тексереді. Содан кейін балалар топтарға бөлінеді және қазірдің өзінде заттарды қораптарға салып, басқа топқа қай қорапта көбірек заттар бар екенін анықтауды ұсынады. Бұл сонымен қатар заттар санын салыстыру қабілетін дамытуға көмектеседі. Қайта санағаннан кейін балалар сандары бар карточкаларды алып, оларды көрсетеді (жәшіктерге бекітіледі). Педагог заттарды бір қораптан екі қорапқа (банкалар, табақтар) бөліп салуды ұсынады. Әр қораптағы заттарды санап, сондай цифрлары бар карточкаларды табады – Қанша зат болды? Біз қандай бөліктерге бөлдік. «Оқиық»: 5 – бұл 1 және 4. 5 затты тағы қалай ыдыратуға болады? (2 және 3). Дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Қапта қанша дөңгелек бар? Қапта қанша шаршы бар. Оларды ата. Фигураларды үлкен қапқа салды. Қапта барлығы қанша фигура болды? Цифрды қоршап сыз. 2-тапсырма. Себетте қанша алма бар? Сана. Себетте қанша алмұрт бар? Жемістерді үлкен себетке салды. Себетте барлығы қанша жеміс болды? Цифрды қоршап сыз. 3-тапсырма. Шеңберлердегі нүктелерді тіктөртбұрышқа «сал». Олардың саны қанша болды? Суретін сал. Тіктөртбұрыштан нүктелерді екі шеңберге бөліп «сал». Екінші шеңберде қанша нүкте болды? Суретін сал.

Математика негіздері

Ұзынырақ – қысқа, биік – аласа

Міндеті: -Шартты өлшемнің көмегімен үлгіден ұзынырақ (қысқа), жоғары (төмен) және оған тең заттарды табуға үйрету

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: шартты өлшемнің көмегімен үлгіден ұзынырақ

(қысқа), жоғары (төмен) және оған тең заттарды табуға

Түсінеді: Заттарды салыстыруда қасына қою, беттестіру тәсілдерін

қолдану, қарама-қарсы сөздерді атау дағдыларын

Қолданады: Бақылау, талдау, зейін, есте сақтау, қолдың ұсақ моторикасын

Проблемалық-іздеу тапсырмасы. – Жолдың ұзындығын қалай салыстыруға болады? Балалар салыстыру тәсілдерін ұсынады. (Бір-біріне беттестіру, тұстастыру). – Жолдарды салыстыруға бола ма, оларды қабаттастыруға немесе қатар қоюға бола ма? – Заттың ұзындығын өлшеудің басқа қандай жолдары бар. Кез келген затты шартты өлшеуішпен өлшеуге болады. Шартты өлшеуіш кесінді, шілтер, қалам немесе кез келген зат болуы мүмкін. – Бүгін бізде шартты өлшеуіш қағаз кесіндісі болады. Қалай өлшейтінімді мұқият қараңдар. Мен шартты өлшеуішті өлшенетін заттың өлшем бұрышының басына сәйкес келетіндей етіп қоямын. Шартты өлшеуіштің шеті қайда? Мен сол жерді белгілеп кетемін. Келесі өлшем сол белгіленген жерден басталады. Балаларға жолдарды (арқандар немесе кесінділер) таратады. Педагог өлшеуіштің шеті жолдың (рельстің) шетіне сәйкес келетіндігін еске салады. Балалар өлшемдер санын есептейді, цифры бар карточканы көрсетеді. Олар қай жерде өлшемдер көп екенін айтады. Біз қай жолдың ұзын екенін білдік. Сондықтан Әлия мен Сырымның дауы шешілді. Сырымның темі жолы Әлияның салған темір жолына қарағанда ұзындау немесе басқаша айтқанда Әлияны салған темір жолы Сырымның салған темір жолынан қысқа. Дәптермен жұмыс 1-тапсырма. Пойызда қанша вагон бар? Қысқасын белгіле. Олардың ұзындығы бірдей болатындай етіп, суретін сал. Педагог әр пойыздағы вагондардың санын есептеуді ұсынады (вагон-шартты өлшеуіш ретінде) олардың санын атаңыз. – Қай пойыздың қысқа екенін белгіле. Ұзындықтары бірдей болу үшін тағы вагондар суретін сал. Балалар әр пойызға жалғанған вагондарды санайды, пойыздардың ұзындығы бірдей болатындай вагондардың суретін аяқтап салады.

Математика негіздері

Кең – тар, жуан – жіңішке, қалың – жұқа

Міндеті: -Шартты өлшемнің көмегімен үлгіден ұзынырақ (қысқа), жоғары (төмен) және оған тең заттарды табуға үйрету.

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: шартты өлшемнің көмегімен үлгіден ұзынырақ

(қысқа), жоғары (төмен) және оған тең заттарды табу

Түсінеді: Заттарды салыстыруда қасына қою, беттестіру тәсілдерін

қолдану, қарама-қарсы сөздерді атау, кеңістікте бағдарлау

Қолданады: Дербестікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу


«Не өзгерді?» дидактикалық ойыны. Педагогтің үстелінде бірнеше заттар бар. Педагог заттардың орналасуын есте сақтауды және көзді жұмуды сұрайды. 127 Балалар заттардың бір-біріне қатысты қалай орналасқанын есте сақтайды. Содан кейін олар көздерін жұмады, осы уақытта педагог бір, екі затты ауыстырады. Көздерін ашып, балалар болған өзгерістер туралы, заттар бұрын тұрған және қазір қайда болғандығы туралы айтады. Педагог балаларды заттардың бір-біріне орналасуын білдіретін сөздерді қолдануға шақырады, мысалы, қоян мысықтың сол жағында тұрды, ал қазір оның оң жағында тұр. Практикалық жұмыс. Педагог балаларға жүгінеді: сіздің табақтарыңызда көк және қызыл қағаз кесінділері бар. Жасыл кесінді-шартты өлшеуіш. Кесінділердің қайсысы жалпақ екенін тәжірибе жасап дәлелде. Балаларға шартты өлшеуіш ретінде Lego ойыншық бөлшектерін немесе қағаз кесінділерін таратады. Кесінділерде осындай өлшемдердің қаншасын бар екенін санауды сұрайды. Балалар шартты өлшеуішпен кесінділердің енін өлшейді. – Қай кесінді жалпақ? – Неліктен қызыл кесінді жалпақтау? – Қызыл кесінді қанша шартты өлшеуішке тең? – Көк кесінді қанша шартты өлшеуішке тең? Қорытынды жаса, қызыл кесінді көкке қарағанда жалпақтау немесе басқаша айтуға болады, көк кесінді қызылға қарағанда тар

Қоршаған әлеммен таныстыру

Жайлау. Киіз үйдің құрал-жабдығы

Міндеті: - Балаларға жайлау, киіз үйдің құрылысы және оның ішкі жиһаздары туралы мәлімет беру

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: Балаларға жайлау, киіз үйдің құрылысы және оның ішкі

жиһаздары туралы

Түсінеді: Киіз үй мен оның жиһаздарының пайдасы жайлы түсінеді

Қолданады: Киіз үй құрал-жабдықтарының қандай эстетикалық

талғаммен жасалғанын


Киіз үй қандай екен? – Киіз үй дөңгелек болады. –Киіз үйді көбінесе қай жерге тігеді? –Киіз үйді жайлауға шыққанда тігеді. «Жайлау» тақырыбында интербелсенді тақтадағы суретпен жұмыс. Қырағы балаларды жайлауға қонаққа шақырады. Жайлау – жазғы қоныс. Жайлауды суы мол, шөбі шүйгін, маса-сона, шыбын-шіркейі аз жерлерден таңдайды. Қазір де малшылар жазғы жайылымды жайлау ретінде пайдаланады, жайлауға көшеді. Қой, түйе, сиыр жайлауға шығарылады. Ата-бабаларымыз киіз үй көшіпқону үшін ыңғайлы болғандықтан, оны пайдаланған. Қазір де малшылар киіз үйді пайдаланады. Енді киіз үй және оның бөлшектерімен танысайық. Киіз үй – тарихымыздағы ең алғашқы сәулеттік құрылыс. Кереге, шаңырақ, уық, сықырлауық – киіз үйдің негізгі бөлшектері. Соның ішінде кереге – киіз үйдің негізгі қаңқасы. Ол талдан, жіңішке қайыңнан жасалады. Қазақ халқы ерте кезден бастап мал бағып, өсірумен шұғылданған, сондықтан көшіп-қонып өмір сүрген. Әр жылдың ерекшелігіне қарай малды көбейтіп ұстауға жағдай жасаған. Жайлауды да таңдап, шөбі мен суы мол жерге барып қонған. Қысқы қыстауды өзен жағасына қамыс өскен, таулы қыраттар және орманды, мал боран соқққан кезде ылғал таба алатын, қар астындағы шөпті тұяғымен аршып жеуге ыңғайлы жерге орналастыратын. (Қыстау – көшпенді халықтардың қыз мезгілінде мекенге қоныс аударуы). Қазақтар өздерінің көшіп-қонуына аса жауапкершілікпен қараған. Күзде күзеуге көшіп, бірінші суық түскенше сол жерде малды бағып отырған. (Күзеу – күзгі жайылым, малдарды әлі шөбі бар, күздік алаңқайға жаю үшін қоныстанатын жер). Педагог балаларға киіз үй макеті тұрған жерге жақындауын өтінеді.


Үлкен үзіліс: «Күй күмбірі» « Адай» күйі

« Адай» күйі

Мақсаты: Түрліше сипаттағы музыканы сүйсіне тыңдап, тани білуге ынтасын дамыту,


Наурыз


3 - ұйымдастырылған іс-әрекет



Қазақ тілі

Жеңіл көлік

Міндеті: Тілдік дамытушы орта.
-Ауызекі сөйлеуді қарым-қатынас құралы ретінде дамыту. Көлік түрлерімен таныстыру. .

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: көлік пайдаланғанда сақтау қажет қауіпсіздік шараларын меңгерді;

Түсінеді: көлік бөлігін ажыратады, суреттің қалай салынғанын болжады;

Қолданады: салыстыру, анықтауға қажетті дағдысын иеленді

Көлік туралы жұмбақтар:

Кеудесінде жаны жоқ,

Тамырында қаны жоқ:

Май жейді, Су ішеді.

Бұл не екен балалар?

(Мәшине)

Күндіз - түні жанамын,

Дабыл беріп бәріне

Үш түрлі түсім бар, Белгілі

жас пен кәріге. (Бағдаршам)

Тамақты еш жоқтамайды.

(Велосипед)

Балаларға көмектес. Лабиринттен өт.

Әр жол белгілері бойынша балалар қандай жол ережесін сақтау қажет деп ойлайсың?

Бағдаршам жасыл жанса....

Жаяу жүрушілер белгісі тұрса.....

Бағдаршам сары жанса......

Бағдаршам қызыл жанса......

Автобус суреті тұрған жол белгісі....

Қазақ тілі

Пойыз

Міндеті -Балалардың қоршаған ортаға өзінің қарым-қатынасын білдіруге, ауызекі сөйлеуде мақал-мәтелдерді, көркем сөздерді қолдануына қолдау көрсету, ынталандыру.

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: Пойыз – теміржол көлігі екенін білді, темір жол қауіпсіздігін сақтауды үйренді;

Түсінеді: Ойынға белсене қатысып, өлеңді бірге айтты;

Қолданады Өзін бағалай алады.


Қазір біз сіздермен қызықты ойын ойнаймыз.

- Ойынның аты «Паровоз» деп аталады.

Мақсаты: Балаларды бірінің артына бірі тіркеліп тұрып, паравоз сияқты жүруге, өлең

жолдарын қайталап айтуға үйрету.

Мазмұны: Қатар-қатар тұрайық,

Кәне-кәне, сұрайық.

Кімнің болса бойы ұзын

Паровозы пойыздың

Кімнің, апай, бойы ұзын

Паровозы ол пойыздың?!

Тәрбиеші бойы ұзын баланы көрсетеді. Сол бала

паровоз болып алда тұрады. Ал қалғандары соның

артынан ұстап тұра бастайды.

Ал, паровоз баста алға,

Бәрімізді басқар да!

Пш-пш, пш-пш!-біз кеттік

Жүрісті біз гулетіп

Жүрісті біз гулетіп

Гу-гу, гу-гу, гуілдеп

Қалып қойма біріңде

Пш-пш, пш-пш!-біз кеттік жүрісті біз үдеттік

Назар аударайық, пойыздың айналасында пойыз жүретін жерлер адам өміріне қауіпті

болуы мүмкін. Сол үшін адамдар теміржол айналасында қауіпсіздікті сақтау керек

Сөйлеуді дамыту

Мамандықтың бәрі жақсы

Міндеті: - Негізгі ойды дұрыс жеткізе білу, монологты байланыстырып құра білу, әңгімені бірізді айту

Күтілетін нәтиже:

Жасайды: бір-біріне жақсы тілектер айтып бойтұмар сыйлайды, келген қонаққа сұрақтар қояды, өлең жолдарындағы мамандықтарды санап айтады, өз ата-аналарының мамандықтары туралы айтып береді, шығармашылық әңгіме құрайды;

Түсінеді:әр алуан мамандақтар бар екенін, бәрі де қажет екенін; Қолданады:әр мамандық иесіне қажетті затты тауып, орнына қояды.

Өз ата-аналарың қандай жұмыс жасайды? Қандай мамандық иесі? Білесіңдер ме? Педагог балаларға М.Хакімжанованың «Кім немен ойнайды?» өлеңін мәнерлеп оқып береді


Теңізші болатын бала, Бұлақпен ойнайды.

Емші болатын бала, Сынаппен ойнайды. Батыр болатын бала, Қынаппен ойнайды. Жарықты жағатын бала, Шырақпен ойнайды.

Шопан болатын бала, Диқан болатын бала, Топырақпен ойнайды. Ғалым болатын бала, Кітаппен ойнайды.

Балаларға өлеңді екінші рет оқығанда, өлең жолдарында кездесетін мамандақтарды саусақтарымен санап отыруды тапсырады


Көркем әдебиет

Таңғажайып табиғат

Міндеті: - Табиғат сұлулығы туралы түсінігін кеңейту. Тапқырлыққа, жылдамдыққа баулу. Табиғатты аялай білуге тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже:

Жасайды:Табиғат сұлулығы туралы түсінігін кеңейеді

Түсінеді:Тапқырлыққа, жылдамдыққа баулиды

Қолданады:Табиғатты аялай білуге тәрбиеленеді.

Бүгін біз «Таңғажайып табиғат» атты интеллектуалды ойын ойнаймыз. Сұрақтарға, тапсырмаларға жауап беріп жарысамыз. Оң қанаттағылар «Алғырлар» тобы, сол қанаттағылар «Тапқырлар» тобы болады. Әр топтың дұрыс жауабы бір жұлдызбен бағаланады. Ойын бес бөлімнен тұрады. 1. Сәлемдесу. 2. Мен бастаймын, сен аяқта. 3. Ойланып, аяқта. 4. Ойлан, тап! 5. Кім байқағыш? Екі топ сәлемдесеміз. Бірінші: «Сәлемдесу» – екі топ бір-бірімен сәлемдеседі. Екінші: «Мен бастаймын, сен аяқта» – балалар суреттерді қимылмен көрсетеді. Үшінші: «Ойланып, аяқта» ойынында сәйкес сурет пен сөзді сызып қосады. Төртінші: «Ойлан, тап!» – жұмбақты шешеді. Бесінші: «Кім байқағыш?» – екі суреттің айырмашылығын табады. Сөздік жұмысы: алғыр – зерек, зерделі тапқыр – тез тауып айту 1. Екі топтың сәлемдесуі. «Алғырлар» тобы: Табиғат – біздің анамыз, Табиғатқа баламыз. «Тапқырлар» тобы: Табиғатты қорғайтын, Біз әдепті баламыз. Үлестірмелі материалмен жұмыс 2. Мен бастаймын, сен аяқта Әр топқа жануарлардың суреті беріледі. Балалар жануарды қимылмен көрсетеді. 3. Ойланып, аяқта Ат шабады, мысық ... . (мияулайды) Қарға ұшады, балық ... . (жүзеді) Қой маңырайды, қасқыр ... . (ұлиды) Ит үреді, сиыр ... . (мөңірейді)

Шығармашылық бейнелеу әрекеті

Қуыршақтың камзолы

Міндеті: - Қазақ оюларының элементтерімен қамзолды әшекейлеу

-Аталған заттардан қалауы бойынша мүсіндеу және оларды ою өрнектермен және қосымша заттармен (моншақ, дән және т.б.) безендіру,жұмыс барысында әртүрлі пішінді кескіштерді қолдану, олардың бетіне бедерлер жасау

-Қағаздан таныс немесе ойдан әртүрлі бейнелерді, қатпарланып бүктелген қағаздан бірдей бірнеше пішіндерді және екіге бүктелген қағаздан симметриялы пішіндегі заттарды қию

- Өзбетінше ойдан құрастыруға, құрдастарымен бірлесіп, шығармашылықпен құрастыруға баулу

Топтық жұмыстар


Қауіпсіздік сабағы : ««ҮЙДІҢ МЕКЕНЖАЙЫН, АТА-АНАЛАРДЫҢ НӨМІРЛЕРІН ЖАТҚА БІЛЕМІЗ»

Мақсаты: төтенше жағдайда ақпаратты бере алуы үшін балаларды үй мекенжайы мен ата-анасының телефон нөмірлерін есте сақтауды және дұрыс айтуды үйрету.


Дидактикалық ойындар Үйдің мекенжайын есте сақтауға үйрету: Тәрбиеші үй мекенжайының не екенін түсіндіреді (көше, үй нөмірі, пәтер). Мысалы: «Менің мекенжайым: «Қонаев көшесі, 10-үй, 5-пәтер». Тәрбиеші балалардан мекенжайын қайталауды сұрайды. Мекенжайын білмейтін балаларға есте сақтауға көмектеседі. Тәрбиеші түсінікті болу үшін мекенжайлары бар карталарды пайдаланады. Ата-аналарының (заңды өкілдердің) телефон нөмірлерін есте сақтауды үйрету: Тәрбиеші әр телефонда ата-анамызға қоңырау шалуға болатын нөмір бар екенін түсіндіреді. Мысалы: «Менің анамның телефон нөмірі: 8701 980 5665» Тәрбиеші балалардан ата-аналарының телефон нөмірлерін қайталауды сұрайды. Ата-анасының телефон нөмірін білмейтін балаларға есте сақтауға көмектесу. Педагог түсінікті болу үшін сандар берілген карточкаларды пайдаланады. «Хат жолда» ойыны Балалар шеңбер бойымен отырады. Педагог балалардың біріне «хат» (ойыншық немесе қағаз) береді. Балалар хатты ата-аналарының мекенжайын немесе телефон нөмірін айта отырып, шеңбер бойымен бір-біріне жібереді. «Телефон» ойыны Балалар сапқа тұрады. Тәрбиеші балалардың бірінің құлағына мекенжай немесе телефон нөмірін айтады. Балалар бұл ақпаратты соңғы балаға жеткенше тізбек бойынша сыбырлапайтады, ол естігенін дауыстап айтуы керек



Пайдалы сілтеме: https://orken-instituty.kz/ru/telefony-goryachih-linij


4 - ұйымдастырылған іс-әрекет



Дене тәрбиесі

Біз футболшымыз

Міндеті: Футбол элементтері. Берілген бағытқа допты оң және сол аяқпен тебу

Күтілетіннәтиже:

Жасайды: Футбол элементтері.

Тсінеді: Берілген бағытқа допты оң және сол аяқпен тебу

Қолданады: жаттығулар жасайды

Футбол ойын элементтері-допта бір-біріне теуіп домалатып беру.Допты кедергілер арасынан алып жүру


Допты қақпаға тебу-қақпаға бір баланы қойып тепкізу.


Музыка

Ақ әжем

Міндеті - Музыкалық дыбысталуының сипаттамасына сүйене отырып, бейненің мазмұны мен музыкалық мәнерлілік элементтерімен байланыстыру

Күтілетін нәтижелер:

Жасайды: ән орындайды, сөздерді анық және таза тыныс алып, бастап айтады, музыканың сипатына сәйкес қозғалады.

Түсінеді: сезіммен, ырғақтық бейнесін сақтау отырып айтуды.

Қолданады: аспаптарда ойнаудың қарапайым дағдыларын

Музыка тыңдау:

«Ақ әжем» (К. Қуатбаев)

Ән айту:

«Әже тілегі» (Т. Қоңыратбай)

«Екеуміз әйбат баламыз»

(И. Нүсіпбаев)

Музыкалық-ырғақтық қимылдар:

«Сағат» (Е. Андосов)

Билер:

«Полька» эстон халық биі

Ойындар, хороводтар:

«Қоянды ұстаңдар» (К. Қуатбаев)

Музыкалық аспапта ойнау:

«Янка» беларусь халық биі


Дене тәрбиесі

Тату бола білеміз

Міндеті: -Допты заттарды айналдыра жүргізу

Күтілетіннәтиже:

Жасайды: Допты заттарды айналдыра жүргізу

Тсінеді:допты айналдырады

Қолданады:доппен жаттығу


«Қаңбақтар» (3 рет)

Фитболды заттардың арасынан ирек жолмен алып жүру.

Белгі бойынша алғашқы ойыншы заттардың арасымен модульды айналып фитболды алып жүреді де, қажетті жерге жеткен соң дәл сол тәсілмен қайта қайтып, қолындағы фитболды келесі ойыншыға береді. Ойыншылар екі аяқпен бірдей екпіндеп сырғып жүруге тырысады.


Дене тәрбиесі

Тату бола білеміз

Міндеті: -Допты қақпаға тебу. Допты бірнеше рет аяқпен қабырғаға тебу.

Күтілетіннәтиже:

Жасайды: Допты қақпаға тебу.

Тсінеді: Допты бірнеше рет аяқпен қабырғаға тебу.

Қолданады: доппен жаттығу


Заттарды тік нысанаға лақтыруды үйрене түсу, иықтан жоғары алға қарай шұғыл шығарып, қолды айналдыра сермеп лақтыру дағдыларын дамыту


«Жігіттер» (3 рет)

Хоп-фитболмен текшелердің арасымен арқаны тік ұстап секіру, еденнен шұғыл итеріліп, жартылай бүгілген аяғымен жұмсақ секіріп қайта қону.


Музыка

Ана – өмір шырағы

Міндеті: - Әлемдегі ең асыл жан – анаға деген сүйіспеншіліктерін музыка арқылы жеткізебілуге үйрету



Күтілетін нәтижелер:

Жасайды: бір дыбыста құрылған әуеннің бөліктерін дәл ырғағымен дербес орындайды, музыканың сипатына сәйкес қозғалады.

Түсінеді: әннің мазмұнын түсінеді.

Қолданады: таныс әнді музыкалық сүйемелдеумен және сүйемелдеусіз орындайды

Музыка тыңдау:

«Аман болшы, анашым» (Б. Қабиева)

Ән айту:

«Анашым» (Е. Хасанғалиев)

«Әже тілегі» (Т. Қоңыратбай)

Музыкалық-ырғақтық қимылдар:

«Ленталармен жаттығу» (В. Моцарт)

Билер: «Киіз басу» («Келіншек»

халық күйі, өңдеген Б. Дәлденбай)

«Полька» (эстон халық биі)

Ойындар, хороводтар:

«Балақан да алақан» (Ө. Байділдаев)

Музыкалық аспапта ойнау:

«Күншуақ» (Е. Құсайынов)



Серуенге дайындық

Киімдерді реттілікті сақтап дұрыс киінуге үйрету.

Серуен

Наурыз

Серуен-Бақылау №1

Бақылау: Маусымдық өзгерістерді бақылау

Мақсаты:

  • Табиғаттағы көктемгі өзгерістер туралы түсініктерін қалыптастыру;

  • айнала қоршаған ортадан көктем өзгерістерін көре білуге үйрету;

  • табиғатты бақылауға деген қызығушылығын арттыру, қамқор болу

Тәрбиеші:

Балалар, мені тыңдаңдар, қазір мен сендерге өлең оқимын, сендер жасырынған сөздерді табыңдар.

Жеке жұмыс

Жауған қарымен,

... құнар береді. (қыс)

Үлкендер қарбалас,

... дән себеді. (көктемде)

Бақ пенен бақшаны,

... баптап өсіреді. (жазда)

Дихандар жемісін,

... жинап береді. (күзде)

Тәрбиеші сұрақтары:

*Өлеңде қандай жыл мезгілдері туралы айтылған?

Жеке жұмыс:

*Қазір жылдың қай мезгілі?

*Көктемнің алдында қай мезгіл болды?

*Көктемнің келуімен табиғатта қандай өзгерістер болады?

*Қазір айналадан қандай өзгерістерді көруге болады?

Зерттеу жұмысы: Балабақша ауласынан күннің жылуымен еріген қар суын (қар айналасындағы ылғалды жер) табу, оның неге ерігенін әңгімелеу. (көктемде күн шуағы молаяды, күн көзі көп түскен жердегі қар жібиді де, ылғал пайда болады)

Еңбек

Гүл егетін жерді тазалау.

Мақсаты: Еңбекке деген оң көзқарастарын тәрбиелеу.

Қимылды ойын: Шарды ұста

Тәрбиеші ортаға көп үрленген шарларды жайып тастайды. Ойын басталды деген кезде (тәрбиешінің көмегімен) балалар шарды ұстап тәрбиешіге береді. Кім көп шар жинаса сол бала жеңімпаз атанады, 10-15 сек. Ойын жалғасады.


Еркін ойындар балалардың қалауы бойынша

Наурыз

Серуен-Бақылау №2

Бақылау: Қайың ағашын бақылау

Мақсаты: қайың ағашы туралы, ағаштардың көктемгі өзгерістері туралы білімдерін молайту.

Бақылау барысы

Көркем сөз «Жас шыбық» А. Меңдібай

Көшетін әкеп қайыңның,

Отырғыздым аулаға.

Жіп-жіңішке жас шыбық,

Өспейді деп ойлама.

Жас шыбық өсіп толады,

Әсем қайың болады,

Суғарып, күтіп, баптасам.

Қайың көп ағаштардың ішіндегі сұлу ағаштардың бірі. Оның аппақ діңі жұқа қабықпен қапталған. Қайың қыс шыққан бойда бүр жарып шыға келеді. Халық әндері мен ертегілеріне қайыңды жиі қосқан. Оны сүйіспеншілікпен «ақ қайың» деп атаған. Ерте кезде жолаушы жүретін үлкен жолдардың бойына қайың еккен. Қайыңның жұмсақ қабығынан жеңіл шабата (аяқ киім), жолаушы жүргенде киімдері мен тамағын салатын себеттер тоқыған.

Жеке жұмыс

Тәрбиеші сұрақтары:

*Қандай ағаш түрлерін білесіңдер?

*Біздің ауламызда қандай ағаштар өседі?

*Ағаштар жылдың қай мезгілінде көктейді?

*Әуелі ағаш бұтақтарында не пайда болады?

*Қазір аулаға ағаш көшетін отырғызуға бола ма?

*Ағаштар жақсы өсуі үшін біз оларға не істеуіміз керек?

Зерттеу жұмысы

Қайың ағашы мен басқа ағаштарды салыстыру: оларды қандай айырмашылықтары арқылы ажыратуға болады?

Еңбек

Ауланы өткен күзден қалған қоқыстан тазалауға көмектесу

Мақсаты:өз еріктерімен топқа бөлінуге, өз еріктерімен еңбек етуге баулу.

Қимылды ойын: Кұстың қауырсыны кімге барады.

Балалар ойын алаңында еркін тұрады. Тәрбиеші құстың қауырсынын алып, үрлейді. Барлық бала жан — жаққа қаша жүгіреді, ойын жалғасады.

Еркін ойындар балалардың қалауы бойынша

Наурыз

Серуен-Бақылау №4

Бақылау: Итті бақылау

Мақсаты: жануарлардың көктемгі өмірі туралы түсініктерін жүйелендіру;

  • жануарлар тіршілігіндегі өзгерістер себебін іздей білуге үйрету, өздерінің үйіндегі жануарларына деген жауапкершілік сезімдерін дамыту.

Бақылау барысы

Көркем сөз «КҮШІГІМ» А. Меңдібай

Кіп-кішкентай күшігім,

Сүйкімдісін өзінің.

Еркелейді ойнақтап,

Жылтырын-ай көзінің.

Оратылып аяққа,

Бір сәт тыным таппайды.

Кел, достарым, жасқанба,

Күшігім менің қаппайды

Жеке жұмыс

Тәрбиеші сұрақтары.

  • Бұл күшік сендерге ұнай ма?

  • Күшікке қандай ат лайық деп ойлайсыңдар?

  • Күшіктің көңіл-күйі қандай?

Не себепті көңіл-күйі көтеріңкі деп ойлайсыңдар?

Сендерше күшіктеркөбіне немен айналысқанды жақсы көреді?

Үйде асырауға алған иттер өз иесін өте жақсы көреді. Ол онымен үнемі бірге болады, иесі үшін қандай да бір қиыншылыққа төтеп береді. Ол өз иесін ешуақытта сатпайды. Ит - адамның сенімді досы.

Бірақ, біздер де оны күту, дұрыс тамақтандыру керек екенін ұмытпауымыз керек. Яғни біз өз күшігімізді немесе мысығымызды, өзімізге тиесілі қандай да бір жануарымыз болса оған қамқор болуымыз керек екенін естен шығармағанымыз, оларды сүйе білгеніміз жөн.

Еңбек: Жер қазу жұмыстарына қатысу.

Мақсаты:

- ұжыммен жұмыс істей білулерін тиянақтау;

- еңбексүйгіштікке тәрбиелеу, бастаған істі аяқтауға деген құлшыныстарын арттыру

Қимылды ойын: Ұшақтар

Балаларды ойын алаңына еркін тұрғызып, тәрбиеші өзі ұшақ болып көрсетеді. Тәрбиеші «Ұшақтар ұшады!» деген кезде барлық бала ұшақ болып ұшады. «Ұшақтар қона бастады!» дегенде барлық бала өз орындарына келіп қона бастайды. Тәрбиешінің бастауымен ойын жалғасады.


Еркін ойындар балалардың қалауы бойынша


Наурыз

Серуен-Бақылау №5

Бақылау: Бұлттарды бақылау

Мақсаты: әлемді жалпы түсінудің негізі ретінде жер мен аспанды біртұтас деп ұғынуды қалыптастыруды жалғастыру

Бақылау барысы

Көркем сөз «Бұлт» Ә. Ақыпбекұлы

Бұлттың қайда тұрағы,

Біле алмадым мұны әлі.

Білерім көк аспанның

Бұлт көшпелі бұлағы.

Жеке ұмыс

Тәрбиеші балаларға сұрақ береді.

  • Аспанға қараңдар, не көріп тұрсыңдар?

  • Бүгінгі бұлттар қандай?

  • Қалай ойлайсыңдар, бүгін қар немесе жаңбыр жауады ма?

  • Бұлт қай бағытқа жүзіп барады?

Еңбек

Бүлдіршіндердің алаңындағы сырғанақ құрылысының орнын . тазалауға көмектесу

Мақсаты: бірлесіп жұмыс істеуді, жасалған жұмыстан рахат алуды үйрету. Кішкентайларға көмектесуге дайын болуға тәрбиелеу

Қимылды ойын: Өз үйіңді тап

Ойыншылар 3-4 кішкентай аласа ұзынша орындықтарда отырады. Барлық балаларда әдемі үлкен ойыншықтар: бірінші тұрған ұзынша орындықта қуыршақ, екіншісінде -ит, үшіншісінде-мысық, төртіншісінде-аю, қоян. Тәрбиешінің «Серуенге шығамыз» дегеннұсқауымен барлық балалар орындарынан тұрып тәрбиешінің соңынан жүреді.

Серуен барысында балалар түрлі қозғалыс қимылын орындайды (секіреді,жүгіреді, жүреді). Тәрбиешінің «Жаңбыр жауа бастады» деген нұсқауымен балалар өз үйлеріне қарай жүгіреді. Ойынды қайталау барысында, тәрбиеші балаларға білдірмей ойыншықтардың орынын ауыстырып қояды. Балалар өз үйлерін тез, адаспай табуы керек.


Еркін ойындар балалардың қалауы бойынша


Наурыз

Серуен-Бақылау №6

Бақылау: Бұлттарды бақылау

Мақсаты: әлемді жалпы түсінудің негізі ретінде жер мен аспанды біртұтас деп ұғынуды қалыптастыруды жалғастыру

Бақылау барысы

Көркем сөз «Бұлт» Ә. Ақыпбекұлы

Бұлттың қайда тұрағы,

Біле алмадым мұны әлі.

Білерім көк аспанның

Бұлт көшпелі бұлағы

Жеке жұмыс.

Тәрбиеші балаларға сұрақ береді.

  • Аспанға қараңдар, не көріп тұрсыңдар?

  • Бүгінгі бұлттар қандай?

  • Қалай ойлайсыңдар, бүгін қар немесе жаңбыр жауады ма?

  • Бұлт қай бағытқа жүзіп барады?

Еңбек

Бүлдіршіндердің алаңындағы сырғанақ құрылысының орнын . тазалауға көмектесу

Мақсаты: бірлесіп жұмыс істеуді, жасалған жұмыстан рахат алуды үйрету. Кішкентайларға көмектесуге дайын болуға тәрбиелеу

Қимылды ойын: Жүгіріп қағып ал.

Балалар ойын алаңында еркін тұрады. Тәрбиеші үлкен әдемі доппен балаларға қарама-қарсы тұрады.(қашықтығы1,5-2м) Тәрбиеші « Бір лақтырамын, екі лақтырамын, үш лақтырамын, кім жүйрік қағып алсын!» -деп допты лақтырады да өзі қағып алып: «Қаға алмадыңдар қайта жүгіріңдер» дейді. Балалар өз орындарына қайта барып тұрады. Ойын жалғасады. Ойын кезінде балалардың қағып алуына мүмкіндік жасап, қойып жүреді. Қалған балалар соңына еріп жүреді


Еркін ойындар балалардың қалауы бойынша


Серуеннен оралу

Балалардың киімін ретімен шешу өз-өздеріне қызмет ету

Балалармен жеке жұмыс


Жеке баламен жұмыс:

Раис Дастан Талғатұлы қаламды дұрыс қолдануға үйрету.

Сурет салу

Шығармашылық іс әрекет, бейнелеу іс-әрекеті


Жеке баламен жұмыс: Алтай Айзере түстерді ажырата білуге үйрету.

Сөйлеуді дамыту

Қарым- қатынас

іс –әрекеті

Жеке жұмыс Қанат Назерке

Жаңылтпаш айту:

«Ала бұлт ақ па,

Ақ бұлт ақ па?

Ала бұлт ақ емес,

Ақ бұлт ақ»

«Анау арал қай арал,

Қайыңды арал, талды арал»

Қайратұлы Ермұхаммед

Жұмбақ:

Етек-жеңі жиналмай,

Дауыл тұрса дым қалмай,

Түйдектеліп көшеді,

Тоз-тоз болып өшеді. (бұлт)

Жеке баламен жұмыс:

Берік Шахнұр Айдынұлы қайшыны дұрыс қолдануға үйрету.

Жапсыру

Шығармашылық іс әрекет, бейнелеу іс-әрекеті


Балалардың іс- әрекеті ( ойын,танымдық, коммуникативтік,шығармашылық,эксперименталдық,еңбек,қимыл,бейнелеу,дербес және басқалары)*

Қаржылық сауаттылық

«Кім дұрыс санайды?» ойыны

Мақсаты: Ақшаны санау.

Құралдар:

1–10 тг тиындар.

Ойын барысы:

Тәрбиеші: «5 теңге бер» дейді.

Балалар дұрыс тиынды таңдайды.

Дағды: математикалық түсінік.

«Керісінше айт» ойыны

Мақсаты:Логикалық ойлай алады,қарама-қарсы мағынасы бойынша айтады.


Қаржылық сауаттылық

«Ұлттық дүкен» ойыны

Мақсаты: Ұлттық құндылық пен қаржылық сауаттылықты байланыстыру.

Тауарлар:

бауырсақ, қымыз, орамал, қамшы (сурет түрінде)

Ойын барысы:

Балалар ұлттық заттарды сатып алады.

Ақшаны санайды.

Дағды: ұлттық құндылық + ақша.

Экологиялық мәдениет

«Экологиялық дүкен» ойыны

Мақсаты: Экология мен қаржылық сауаттылықты байланыстыру.

Тауарлар:

мата дорба

қағаз пакет

пластик пакет

Ойын барысы:

Балалар экологиялық таза затты таңдайды.

Дағды: саналы таңдау.

Дидактикалық ойын:

«Бұл қай мезгіл?»

Мақсаты:Төрт мезгілдің өзгерістерін ажыратады.Мезгілді рет-ретімен атайды.

Балалардың үйге қайтуы

Өнегелі 15 минут Ата-анаға кеңес

Мақсаты: Ата-аналарға баланың мінез-құлқын, құндылықтарын дамыту жолдарын көрсету.

Ұлттық құндылыққа баулу

Баланың бойына ұлттық тәрбие сіңіру:

Қазақ ертегілерін оқу

Үлкенге сәлем беру

Дәстүрлер туралы әңгімелеу

Мысал:

«Ас атасы – нан», «Үлкенді сыйла, кішіні құрметте».

Махаббат пен тәртіптің үйлесімі

Баланы жиі құшақтаңыз

Жақсы ісін мақтаңыз

Қателігін жұмсақ түсіндіріңіз

Ереже:

Қаталдық емес — түсіндіру,

Еркелету емес — дұрыс бағыт беру.

Қорытынды ой (1 минут)

«Бала — ата-ананың айнасы.

Бүгін берген тәрбие — ертеңгі мінез.»



Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
10.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі