|
Сөйлеуді
дамыту
Кім
ақылды?
Міндеті:
- Шығармашылықпен әңгімелеп беруді
жетілдіру
Күтілетін
нәтиже:
Жасайды:сөздерді буынға бөледі,
сұрақтарға тиянақты жауап
береді;
Түсінеді:әңгіме мазмұнын түсінеді,
достарымен бірігіп ойнаған кезде оларды ренжітіп
алмауды;
Қолданады: буынға буын жалғап сөз
құрайды
–Сендер М.Төрежановтың
өлеңдерін, әңгімелерін білесіңдер. Ол кісінің әңгімесімен,
өлеңдерімен танысқанбыз. Ал қазір мен сендерге осы кісінің «Кім
ақылды?» әңгімесін оқып, мазмұнын
түсіндіремін.
Кім
ақылды?
Ерден мен Еркебұлан жұптарын
жазбай, жап-жақсы ойнап жүр еді. Бір кезде қолдан жасалған көпірдің
үстінде біріне-бірі қарсы келіп, түйісіп қалды.
Ерден:
–Мен саған жол бермеймін! – деп,
қасқайып, безеріп тұрып алды. Ал
Еркебұлан:
–Мен саған бола ерегескім де,
ойынды да бұзғым келмейді, сен өте бер, – деді де, оған жол
берді.
Педагог әңгіме мазмұнын
балалардан сұрақ қою арқылы
сұрайды.
–Балалар, сендерге әңгіме
ұнадыма?
–Әңгіме кімдер
туралы?
–Екі бала не істеп жүр
еді?
–Олар неге
таласты?
–Екі балаланың қайсысы ақылды
екен?
–Неге ақылды, қай іс әрекетіне
қарап ақылды екенін білдің
дер?
әңгімедегі «ойнап», «көпір»,
«балалар» деген әр сөздерді буынға
бөліңдерші
|
Сауат ашу
негіздері
Біз
не білеміз?
Міндеті :-
Дауысты, дауыссыз дыбыстарды ажыратуға жаттықтыру,
сөздік қорларын жаңа сөздермен
толықтыру
Күтілетін
нəтиже:
Жасайды: сөйлем құрайды, сөйлемді мазмұнына қарай
аяқтайды.
Түсінеді: дауысты, дауыссыз дыбыстардың сөздегі орнын, тиым
сөздердің мағынасын
түсінеді.
Қолданады:
дыбыстарды ажыратады, тиым сөздерді
қолданады
Ойын: «Сөз тізбегі» Педагог балаларға допты беріп
сөз айтады, бала сөз аяталған дыбыстан басталатын сөз бір сөз айтып
допты келесі балаға береді. Ойынға барлық бала қатысыды. Сөздің
басындағы және соңындағы дыбыстарды мұқият тыңдау, дұрыс айту
ескертіледі. Мысалы:
алша-алмұрт-тарақ-қант-тау-уық-қалам-мал-лақ-қазан-нағашы-ыдыс-
сағыззәкір-рауғаш-шар-радио-ожау-уыс-сәбіз, Зарина-алқа-аю.
«Дыбысты тап» дидактикалық ойыны 1. Қоңыз сөзінде дауысты «о»
дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 2. Қозы сөзінде дауысты «ы»
дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 3. Қораз сөзінде «а» дауысты
дыбысы нешінші буында естіліп тұр. 4. Тауық сөзінд» ы» дыбысы
нешінші буында естіліп тұр. «Сөздің бірінші дыбысын айт»
дидактикалық ойыны (Педагог суреттер көрсетеді). – Мен сендерге
сурет көрсетем, сендер суретті атап, бірінші дыбысын анықтап
айтасыңдар. Педагог балаларды екі командаға бөледі, бірінші бір
командамен содан кейін екінші командамен ойнайды. Мысалы: ыдыс (ы),
уық (у), әткеншек(ә), өрмекші(ө), ешкі(е), элеватор(э), ірімшік(і),
ине(и), үтік(ү), арыстан(а), оймақ(о), ұлу(ұ), апельсин (а), оқтау
(о), ұя (ұ), әтеш(ә), өшіргіш(ө(, етік(е), экскаватор(э), ілгіш(і),
ит(и), үкі(ү) т.б. – Балалар, сендер қандай дыбыстардан басталатын
сөздер айттыңдар? – Дауысты дыбыстардан басталатын сөздер. –
Дауысты дыбыс екенін қайдан білдіңдер? – Дыбысты айтқанда кедергіге
ұшырамайды.
|
Сауат ашу
негіздері
Үйренгендерімізді қайталаймыз
Міндеті:- - Дыбыстық сызба бойынша жұмыс жасату арқылы
дыбыстық талдау дағдыларын дамыту
Күтілетін
нəтиже:
Жасайды: суретті дыбыстық талдауымен сəйкестендіреді,
сызбаға байланысты сөйлем
құрайды, сөздерді буынға
бөледі.
Түсінеді: сөйлемнің сөздерден
құралатынын.
Қолданады:
дыбыс, буын , сөз, сөйлем сызбаларын
ажыратады.
«Кәне, тауып көр» дидактикалық
ойыны – Балалар, мен сендерге сөз, буын, дыбыстарды айтамын, сендер
алдарыңдағы сызбадан мен не айтсам, соны дыбыс па, сөз ба, буын ба
анықтап, сызбасын көтересіңдер. Педагог алдын ала балаларға дыбыс,
сөз, буын сызбаларының үлгілері сызылған карточкалар таратып
береді. Мысалы: [р], -ба-, аққала, ар-, ор-, қа-, [е], [т], [к],
та-, ен-, ар-, алма, сабақ, жаңа, дә-, мы-, мон-, [г], [ш], сөз,
көз, бала, жа-, үс-, ші-, то-, ки-, [з], [и], са-, ша-, ет, елік,
білезік, күнбағыс, ұр-, ын-, лек-, діз-, тик-, қыш-, дол, қол, бол,
сал, мал, тау, қы-, тық-, ем-, ек-,іс-, -діз. «Дұрыс санды таңда»
дидактикалық ойыны Педагог балаларға ойыншықтарды немесе суреттерді
көрсетеді, ал олар суретте неше буын болса, сонша сан жазылған
карточкаларды көрсетеді. Мысалы: доп – доп сөзінде 1 буын,1 саны
жазылған карточканы көрсету керек . Тапсырманы өзгертуге болады.
«Сөйлем құрай аламын» дидактикалық ойыны Көрнекілігі:
«Балабақшада», «Мектеп», «Жазғы орманда»,«Дүкенде» тақырыптарындағы
мазмұнды суреттер. Педагог балаларға суретті көрсетіп, жай сөйлемді
құрап айтады, мысалы: Әсем келе жатыр. Балалар сөйлемді қайталап,
бір-екі сөзді қосып айтады, мысалы: Әсем балабақшаға келе жатыр.
Келесі бала тағы бір-екі сөйлемді қосады. Әсем балабақшаға анасымен
келе жатыр. Кім ең үлкен сөйлемді құрап айтса, жеңімпаз
болады
|
Сауат ашу
негіздері
Біз
нені үйрендік, нені білдік?
Міндеті:-
Дыбыстық сызбаны өз суретімен сәйкестендіруге
арналған тапсырма арқылы дыбыс туралы білімдерін
бекіту.
Күтілетін
нəтиже:
Жасайды: дыбыстарды анықтайды, дыбыстын орнын табады,
берілген дыбысқа сөздер
айтады.
Түсінеді: дыбыстың сөздің басында, ортасында жəне соңында
да кездесетінін.
Қолданады:
дыбыс, буын , сөз, сөйлем сызбаларын
ажыратады
Педагог балаларға әртүрлі
суреттер, ойыншықтар көрсетеді. Егер сол суреттің басындағы дыбыс
дауысты болса, балалар қызыл текшені, дауыссыз болса, көк текшені
көтереді. «Сөздің бірінші дыбысын айт» дидактикалық ойыны (Педагог
суреттер көрсетеді) – Мен сендерге сурет көрсетем, сендер суретті
атап бірінші дыбысын анықтап айтасыңдар. Педагог балаларды екі
командаға бөледі, бірінші бір командамен содан кейін екінші
командамен ойнайды. Мысалы: өшіргіш(ө), әтеш(ә), апельсин (а),
оқтау (о), ұя (ұ), ыдыс (ы), уық (у), әткеншек(ә), өрмекші(ө),
ешк(е)і, элеватор(э), ірімшік(і), ине(и), үтік(ү),)т.б. «Дыбыстың
сөз ішіндегі орнын тап» дидактикалық жаттығуы Педагог сағат, асық,
қас сөздерінің сызбасын тақтаға іліп, с дыбысының орнын табуды
тапсырады.Тақтаға бір баланы шығарады. Балалар орнында жұмыс
жасайды, егер дыбыс сөздің басында болса, басында тұрған
төртбұрышты, егер ортасында болса, ортасындағы төртбұрышты, ал
соңында болса, соңында тұрған төртбұрышты бояйды. «Орамал тастамақ»
дидактикалық ойыны Ойын шарты: педагог дыбысты айтып, балаға орамал
лақтырады. Бала сөз ойлап тауып, қайта педагогке лақтыруы керек.
Педагог балалардың іс-әрекетін мұқият бақылап, қателеспеген, ойынға
белсене қатысқан балаларға жалауша, жұлдызша немесе асықтар
үлестіріп отырады. Сабақтың соңында берілген заттар саналып, жеңімпаз
белгіленеді
|
Көркем
әдебиет
Көктемнің
сәні
Міндеті: -
Таныс кейіпкердің бейнесін сомдауға ынталандыру.
Сурет бойынша ертегі құрастыруға жетелеу. Табиғатты қорғай білуге
тәрбиелеу.
Күтілетін
нәтиже:
Жасайды:
Таныс кейіпкердің бейнесін сомдауға
ынталанады
Түсінеді:Сурет бойынша ертегі құрастыруға
жетелеу.
Қолданады:Табиғатты қорғай білуге
тәрбиеленеді
Ғажайып жағдаят – Балалар,
қараңдаршы, бүгін біздің сиқырлы қоржынымыз үлкейіп кетіпті. – Оның
ішінде не бар екен? Қоржыннан ертегі кейіпкерлерінің ойыншықтарын
алып, көрсетеді. Оларды атап, қимылын, дауысын, жүрісін салуды
ұсынады. – Осы аңдардың ішіндегі ең батылы, үлкені қай аң?
(Арыстан) – Арыстан бір күні барлық аңдарды жинапты. Не үшін
жинағанын біз «Көктемнің сәні» ертегісінен білеміз. Ертегіні толық
оқып беріп, мазмұнын түсіндіреді (соңындағы қосымшадан қараңыз).
Сөздік жұмысы: нөсер – қатты жауатын жаңбыр жасыл желек – жасыл
өсімдіктер Ертегінің мазмұны бойынша сұрақ-жауап: – Ертегі қалай
аталады? Ертегі не туралы? – Арыстан аңдарды не үшін жинады? Қандай
аңдар жиналды? – Арыстан қандай сұрақ қойды? Аңдар не деп жауап
берді? Елік дұрыс айтты ма? «Көктемнің сәні – гүл, көбелек, құстар,
Күннің жылуы, мөлдір су, көкмайса шөп» сөздерін педагог жоғары,
орта, төмен дауыспен
қайталатады.
|