«Scaffold құралын қолдана отырып, оқу сабақтарын жобалау»

әдістемесі бойынша курстан кейінгі тәжірибе алмасу семинары

Дайындаған: Алматова Г.М.

Кусбаева А.Н.

Алматы, 2025 ж

? СЕМИНАР ЖОСПАРЫ

Тақырыбы:
«Scaffold құралын қолдана отырып, оқу сабақтарын жобалау» әдістемесі бойынша курстан кейінгі тәжірибе алмасу семинары

Мақсаты:
Біліктілікті арттыру курсы барысында меңгерілген теориялық және практикалық біліммен әріптестермен бөлісу; Scaffold құралын қолданудың тиімділігін көрсету; құзыреттілікке бағытталған сабақтарды жобалауда педагогикалық жаңашылдық пен кәсіби тәжірибе алмасуға жағдай жасау.

1. Ұйымдастыру кезеңі (5–7 минут)

Мақсаты: Қатысушылардың назарын аудару және жағымды атмосфера қалыптастыру.

Жоспар:

• Қатысушыларды тіркеу, амандасу.

• Семинар тақырыбын, мақсатын және бағдарламасын таныстыру.

• Семинар ұранын жариялау (мысалы: «Білімді бөліскен сайын артады!»).

• «Көңіл-күй шкаласы» немесе «Ассоциация» әдісі арқылы топтың көңіл-күйін анықтау.

2. Кіріспе бөлім (10 минут)

Тақырыбы: Scaffold технологиясының өзектілігі және курстың мазмұны

Мазмұны:

• Біліктілікті арттыру курсының жалпы сипаттамасы мен мақсаты;

• Курстан алған негізгі білім мен түсініктер:

  • Құзыреттілікке бағытталған оқыту принциптері;

  • Scaffold құралының құрылымы және 5 модулі (102 карточка жүйесі);

  • Метадағды, EQF (Еуропалық құзыреттер шеңбері), Икигай моделі ұғымдарының рөлі;

• Курстың кәсіби тұрғыда берген артықшылықтары (өз тәжірибеңізден қысқаша мысал келтіру).

Формат: презентация, бейнеролик немесе фотоесеп түрінде.

3. Негізгі бөлім (50 минут)

3.1 Теориялық бөлім (20 минут)

Тақырыбы: Scaffold құралын қолдану арқылы сабақ құрылымын жобалау ерекшеліктері

Мазмұны:

• Scaffold құралындағы сабақ кезеңдері:

  1. Engage — қызығушылықты ояту (мотивация құру);

  2. Explore — зерттеу, белсенді оқу процесі;

  3. Explain — түсіндіру және талқылау;

  4. Elaborate — білімді тереңдету және қолдану;

  5. Evaluate — бағалау және рефлексия.

• Сабақты жобалау кезінде құзыреттіліктерді (кәсіби, әлеуметтік, цифрлық, метадағдылық) дамыту жолдары;

• Еуропалық құзыреттер шеңберін (EQF) оқу процесіне интеграциялау үлгілері;

• Кәсіпкерлік және тұрақты даму дағдыларын сабақта дамыту әдістері;

• Бағалау мен кері байланысты ұйымдастыру тәсілдері.

Әдістер: дәріс, визуалды түсіндіру, сұрақ-жауап, тәжірибелік мысалдармен талдау.

3.2 Практикалық бөлім (30 минут)

Тақырыбы: Scaffold құралын қолдана отырып, құзыреттілікке бағытталған сабақ жобалау

Мақсаты: Қатысушыларды белсенді тәжірибе алмасуға тарту және әдісті нақты қолдану жолын көрсету.

Жұмыс барысы:

1. Қатысушылар 3–4 топқа бөлінеді.

2. Әр топқа Scaffold карточкаларының жиынтығы беріледі.

3. Тапсырма: берілген тақырып бойынша (мысалы, «Инклюзивті ортада бала әрекетін дамыту») сабақ фрагментін Scaffold кезеңдері негізінде жобалау.

4. Әр топ өз жобасын таныстырады, қолданылған әдістерін, құзыреттіліктер мен бағалау тәсілдерін түсіндіреді.

5. Басқа топтар талдау жасап, кері байланыс береді.

Қолданылатын әдістер: топтық жұмыс, кейс-стади, «Gallery walk» (топтардың жұмыстарын шолып шығу), «Екі жұлдыз, бір тілек».
Құралдар: флипчарт, маркерлер, интерактивті тақта, ноутбук, Scaffold карточкалары.

4. Тәжірибе алмасу және талқылау (20 минут)

Мақсаты: Курстан кейінгі тәжірибе мен жетістіктермен бөлісу.

Мазмұны:

• Курстан кейінгі жеке тәжірибелермен бөлісу:

  • Қандай сабақтарда Scaffold қолдандыңыз?

  • Қандай нәтижелер мен өзгерістер байқадыңыз?

  • Қиындықтар мен шешу жолдары.

• Қатысушылар арасындағы еркін пікір алмасу.

• Топтық постер немесе Padlet-та «Scaffold – менің тәжірибемде» тақырыбында ой бөлісу.

Әдістер: «Бір идея – бір парақ», «Дөңгелек үстел», «Мозайка» әдісі.

5. Рефлексия және қорытынды (15 минут)

Мақсаты: Семинардың нәтижесін бағалау және өзіндік ой түю.

Мазмұны:

• «Икигай моделі» бойынша жеке рефлексия (Мен не істей аламын? Не ұнайды? Не пайдалы? Не табыс әкеледі?);

• «Бүгін мен білдім, мен үйрендім, мен қолданамын» әдісі арқылы кері байланыс;

• Қатысушылар рефлексиялық сауалнама толтырады;

• Семинар қорытындысы мен ұсыныстар.

Қорытынды сөз:

• Курстың педагогикалық тәжірибеге әкелген жаңашылдығы мен маңыздылығын атап өту;

• Әріптестерді әдісті өз тәжірибесінде қолдануға шақыру;

• Сертификат немесе алғыс хаттар табыстау (егер қарастырылса).

6. Қолданылған әдебиеттер мен ресурстар:

1. «Scaffold құралын қолдана отырып, оқу сабақтарын жобалау» оқу-әдістемелік материалы.

2. ҚР ТжКБ білім беру стандарттары.

3. Еуропалық құзыреттер шеңбері (EQF).

4. Икигай моделі мен метадағды жөніндегі педагогикалық зерттеулер.

5. Заманауи педагогикалық технологиялар бойынша әдістемелік нұсқаулықтар.

7. Күтілетін нәтижелер:

Семинар соңында қатысушылар:

• Scaffold құралын оқу процесінде қолданудың нақты алгоритмін түсінеді;

• Құзыреттілікке бағытталған сабақ үлгісін өз пәнінде жобалай алады;

• Метадағдылар мен рефлексияның маңызын кәсіби тұрғыда бағалай алады;

• Оқыту сапасын арттыру мақсатында инновациялық тәсілдерді біріктіреді;

• Өз әріптестерімен кәсіби тәжірибе алмасудың тиімділігін сезінеді.

? СЕМИНАР СЦЕНАРИЙІ

Тақырыбы: «Scaffold құралын қолдана отырып, оқу сабақтарын жобалау» әдістемесі бойынша тәжірибе алмасу семинары
Мақсаты: Курстан алған білім мен тәжірибемен әріптестермен бөлісу, Scaffold құралын қолданудың тиімділігін көрсету және құзыреттілікке бағытталған сабақтарды жобалауда жаңашыл көзқарас қалыптастыру.

? 1-БӨЛІМ. ҰЙЫМДАСТЫРУ КЕЗЕҢІ (5–7 минут)

Жүргізуші:
– Қайырлы күн, құрметті әріптестер! ?
Бүгін біз колледж оқытушыларының кәсіби дамуына бағытталған «Scaffold құралын қолдана отырып, оқу сабақтарын жобалау» тақырыбындағы семинарда бас қосып отырмыз.
Бұл семинар — жақында өткен біліктілікті арттыру курсының нәтижесінде алған білімімізді өзара бөлісіп, тәжірибе алмасуға арналған орта.

– Бүгінгі семинар ұранымыз:
«Білімді бөліскен сайын артады!»

– Алдымен бір-бірімізге жылы лебіз білдірейік.
(«Жылы тілек шеңбері» әдісі: әр қатысушы көршісіне бір жылы сөз айтады.)

– Керемет! Ендеше, семинарымызды бастайық!

? 2-БӨЛІМ. КІРІСПЕ (10 минут)

Жүргізуші:
– Қазіргі таңда педагогикалық қоғамдастықтың басты мақсаты — білім алушыны жай ғана ақпарат алушы емес, белсенді, өз бетінше ойлай алатын тұлға ретінде қалыптастыру.
Осы бағытта біз қатысқан курс «Scaffold құралын қолдана отырып, оқу сабақтарын жобалау» тақырыбында өтті.

– Курстың негізгі мазмұны:

• Құзыреттілікке бағытталған оқытудың принциптері;

• Оқыту процесін құрылымдауға көмектесетін Scaffold құралымен жұмыс істеу;

• Еуропалық құзыреттер шеңбері (EQF) элементтерін сабаққа енгізу;

• Метадағды, кәсіпкерлік және цифрлық құзыреттерді дамыту жолдары.

– Осы курстан біз тек жаңа әдістерді ғана емес, оқыту процесін құрылымдаудың жаңа философиясын үйрендік.
– Ендеше, бүгін біз осы тәжірибемізбен бөлісіп, бір-бірімізге шабыт сыйлайық!

? 3-БӨЛІМ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ (50 минут)

3.1 Теориялық бөлік (20 минут)

Жүргізуші:
– Алдымен Scaffold технологиясының мәнін қысқаша еске түсірейік.

(Экранда слайд көрсетіледі.)

– Scaffold сөзі ағылшын тілінен «құрылым», «тірек» дегенді білдіреді.
Яғни бұл құрал — сабақтың әр кезеңін нақты құрылымға келтіретін әдістемелік жүйе.

– Scaffold бес кезеңнен тұрады:

1. Engage – қызығушылықты ояту, мотивация;

2. Explore – зерттеу, іздену, тәжірибе арқылы үйрену;

3. Explain – түсіндіру және талдау;

4. Elaborate – білімді тереңдету және қолдану;

5. Evaluate – бағалау және рефлексия.

– Курста біз осы құрылым негізінде сабақтың әр элементін жүйелеуді, әр кезеңде қандай әдіс тиімді екенін жоспарлауды үйрендік.

(Мысал келтіріледі — курстан алынған бір нақты сабақ фрагменті көрсетіледі.)

3.2 Практикалық бөлім (30 минут)

Жүргізуші:
– Ал енді тәжірибеге көшейік.
Сіздерге қазір Scaffold карточкаларының қысқаша нұсқасы мен тапсырма беріледі.

Тапсырма:
Топқа бөлініп, берілген тақырып бойынша Scaffold технологиясын пайдалана отырып сабақтың бір фрагментін жобалау.

Мысал тақырыптар:

• «Инклюзивті білім беру ортасында тұлғалық даму»

• «Балалардың шығармашылық әлеуетін дамыту»

• «Цифрлық сауаттылық дағдысын қалыптастыру»

Жүргізуші:
– Әр топ өз жобасын постер түрінде немесе қысқаша таныстыру ретінде ұсынады.
– Уақытыңыздар – 15 минут. Іске сәт!

(Топтық жұмыс жүреді — жүргізуші бақылап, көмектесіп жүреді.)

Жүргізуші:
– Енді, әр топ өз жұмыстарымен бөліседі.
(Әр топ 3–5 минуттан таныстырады.)

– Керемет жұмыстар! Барлықтарыңыздың сабақ жобаларыңыз заманауи талаптарға сай, құзыреттілікке бағытталған.

– Қазір бір-бірімізге «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы кері байланыс берейік:
екі жақсы тұсын және бір ұсынысын айтамыз.

(Қатысушылар пікір білдіреді.)

? 4-БӨЛІМ. ТӘЖІРИБЕ АЛМАСУ (15–20 минут)

Жүргізуші:
– Енді курстан кейінгі өз тәжірибелеріңізбен бөліссек.
Мына сұрақтарға жауап беріп көрейік:

1. Scaffold әдісін қай сабақтарда қолдандыңыз?

2. Қандай нәтижелерге қол жеткіздіңіз?

3. Қиындықтар болды ма?

(Пікірталас формасында, еркін ортада өтеді.)

– Көп рақмет! Әріптестердің нақты мысалдары Scaffold технологиясының тиімділігін дәлелдеп отыр.

– Осы тәжірибе арқылы біз оқыту сапасын арттырудың нақты жолдарын көріп отырмыз.

? 5-БӨЛІМ. РЕФЛЕКСИЯ ЖӘНЕ ҚОРЫТЫНДЫ (10–15 минут)

Жүргізуші:
– Енді шағын рефлексия жасап көрейік.

(Экранда слайд: «Мен білдім – Мен үйрендім – Мен қолданамын» әдісі.)

– Әрқайсыңыз өз парақшаларыңызға үш сөйлем жазып көріңіз:

1. Мен білдім...

2. Мен үйрендім...

3. Мен қолданамын...

(2–3 минут уақыт беріледі, қатысушылар ой бөліседі.)

– Ал енді «Икигай моделі» бойынша ойланайық:
Мен не істегенді ұнатамын?
Мен не істей аламын?
Бұл әлемге не қажет?
Бұл маған қандай табыс әкеледі?

– Осы төрт сұраққа жауап іздеу — біздің педагог ретіндегі өмірлік миссиямызды табудың кілті.

– Қорытындылай келе, Scaffold құралын қолдану – тек әдіс емес, бұл педагогикалық мәдениетті жаңаша түсіну тәсілі.
Бұл құрал бізге сабақты құрылымдауды, білім алушыға бағытталған оқытуды және рефлексияны жүйелеуді үйретеді.

? ҚОРЫТЫНДЫ СӨЗ

Жүргізуші:
– Құрметті әріптестер!
Бүгінгі семинарда сіздермен тәжірибе алмасып, жаңа идеялармен толықтық.
Білім жолында ізденіс пен даму тоқтамауы керек.

– Ендеше, әрқайсымыз өз сабақтарымызда Scaffold құралын тиімді қолдана отырып,
заманауи, белсенді және құзыретті тұлға тәрбиелеуге үлес қосайық.

– Бүгінгі семинарға қатысқандарыңыз үшін үлкен рақмет! ?
Баршаңызға шығармашылық шабыт, кәсіби табыс және жаңа жетістіктер тілеймін!

(Қатысушылармен бірге фотоға түсу, рефлексиялық парақтарды жинау, сертификат табыстау.)

? Қажетті материалдар:

• Презентация (PowerPoint)

• Scaffold карточкалары (қысқаша үлгі)

• Флипчарт, маркерлер, стикерлер

• Рефлексия парақтары

• Кері байланыс сауалнамасы