Серпімділік күші деген не?

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Серпімділік күші деген не?

Материал туралы қысқаша түсінік
Мекетеп мұғалімдеріне арналған
Материалдың қысқаша нұсқасы



Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Күш және қозғалыс

Педагогтің аты-жөні:


Күні:


Сынып:

3 А


Сабақтың тақырыбы:

23 сабақ. Серпімділік күші деген не?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

3.5.1.1 серпімділік күшін зерттеу және оның білінуіне мысал келтіру;

3.5.1.4 күштің әсер ету бағытын анықтау

Сабақтың мақсаты

Серпімділік күшін зерттейді және оның білінуіне мысал келтіреді

Күштің әсер ету бағытын анықтайды

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

3 мин


















Өткенді пысықтау 7 мин











Сабақ

тың ортасы

23 минут




























Сергіту сәті

2 минут


















































Сабақты қорыту

8минут











Рефлексия

2 мин








































Психологиялық ахуал қалыптастыру

Мақсаты: Оқушыларды сабаққа эмоционалды түрде дайындау.

Күннен, жерден нәр алған,
Біз өмірдің гүліміз
Күлімдеумен басталған,
Сәтті болсын күніміз.
Терең ғылым сананың,
шындығы ой саланың.
Зейін қойып оқимыз,
жаратылыстану сабағын.
Сәлеметсіз бе, ұстаздар,
Қош келдіңіздер біздерге!
Бүгінгі ашық сабақта,
Қуаныш сыйлаймыз сіздерге!


Өткенді пысықтау

ЖИ Сұраққа жауап береді

1.Жер осі дегеніміз не және ол қалай қозғалады?

(Жер осі-жер шарының полюстерін ойша қосатын сызық. Жер осы ойша сызылған осін айнала қозғалады).

2. Тәулік дегеніміз не?

(Тәулік –жердің өз осінен бір айналып шығуға кететін уақыт. Тәулікте 24 сағат бар)


Жаңа сабаққа кіріспе

«Серпімділік күші қайда?» ойыны (интерактивті тапсырма)

Өту барысы:

Мұғалім экранға 4 сурет шығарады (мысалы: серіппе, доп, резеңке).

Оқушылар суреттерді қарап, олардың не ортақ қасиеті барын айтады.

Мұғалім сұрақ қояды: «Неге резеңке созылады? Доп неге серпіледі?»

Осылайша оқушылар өздері серпімділік күші деген түсінікке келеді.


Оқулықпен жұмыс

1-тапсырма

-Ермексаздың пішіні қай кезде өзгереді?

-Резеңкені қатты тартып, қайта босатқанда не болады?

-Жас шыбықты игенде не болады?


Серпімділік күшіне байланысты бейнеролик көрсету.


2-тапсырма

Жұптық жұмыс:

Резіңке мен түтікшені пайдаланып серпімділік күшін көрсету.



Сергіту сәті



3-тапсырма

Кітаппен жұмыс

Өзгерісті бақыла

Суға секіру –спорттың бір түрі. Спортшылар суға трамплинмен секіреді. Сырықпен секіру –жеңіл атлетика спортының бір түрі.

-Ал саған қандай спорт түрі ұнайды?


4-тапсырма

Дәптермен жұмыс

Ұяшықтағы серпімді дене атауының тұсына «+», серпімсіз дене атауының тұсына «-» таңбасын қой.

Суреттердегі серпімділік күшінің бағытын бағыттамамен көрсет.







5-тапсырма

Т. Ж

1-топ Постер құрастырады (Серпімділік күші өмірде қайда кездеседі?)

2-топ серпілетін және серпілмейтін заттарды екі бағанға бөліп жазады.

3-топ Берілген заттарды (жіп, серіппе,полителин кесіндісі ) бірдей ұзындықта қиып алып тәжірибе көрсетеді.



ЕБҚ

Мақсаты:Серпімділік күшіне қатысты заттарды анықтау.

«Суретті сәйкестендір»тапсырмасы
Өту барысы:

Оқушы серпімділік күші бар заттарды суреттермен сәйкестендіреді.Дайын қима қағаздарды жабыстыру арқылы жұмыс жасайды.Мұғалім жеке көмек береді.



6-тапсырма

Жеке жұмыс:

«Білім қақпасы» әдісі

Оқушыларға семантикалық карта тарату арқылы серпімді және серпімді емес заттарды анықтату.


Кері байланыс

«Асық» әдісі

Үш түсті асық беріледі,

жасыл асық-маған бәрі түсінікті

Сары асық- сабақта түсінбеген жерлерім бар.

Қызыл- сабақты түсінбедім

деген асықтың бірін таңдайды.








Оқушылардың зейіні артады, сабаққа белсенді қатысуға дайындалады.












Өткен тақырып бойынша сұраққа жауап береді.
























Сұрақтарға жауап береді.







Бейнероликті көреді.









Сергіту жаттығуын жасайды






Сұраққа жауап береді.






Дәптердегі тапсырмаларды орындайды






















Суреттерді пайдаланып серпімді және серпілмейтін заттарды екі топқа бөліп желімдейді.






Семантикалық картадағы серпімді заттардың атауына + белгісін, серпілмейтін заттардың атауына – белгісін қойып толтырады.




Кері байланыс жасайды














Мақтап, мадақтап отыру














Дескриптор:

Күн мен түннің ауысуын есіне түсіреді, сұраққа жауап береді.

ҚБ:Мақтап мадақтап отыру.







Дескриптор:
Суреттегі заттардың ортақ қасиетін анықтайды

ҚБ:Күлегештер арқылы мақтап-мадақтау.






Дескриптор: Серпімділік күшіне жататын заттардың қасиетін анықтайды-1б

Сұраққа жауап береді.-1б

ҚБ Күлегештер арқылы мақтап-мадақтау.


Дескриптор:

Резіңке мен түтікшені пайдаланып серпімділік күшін көрсетеді -1б







Дескриптор:

Өзіне ұнайтын спорт түрін сипаттайды. 1б

ҚБ Күлегештер арқылы мақтап-мадақтау.



Дескриптор:

Ұяшықтағы серпімді дене атауының тұсына «+», серпімсіз дене атауының тұсына «-» таңбасын қояды 1 б

Суреттердегі серпімділік күшінің бағытын бағыттамамен көрсетеді.-1б


Дескриптор:
Серпімділік күші бар заттарды анықтайды. 1б
Топпен бірлесіп жұмыс істейді.
Өз ойларын постер арқылы дәлелдейді
.

ҚБ: «Отшашу»

Оқушылар қарсылас топтың жауабын бағалайды.

Дескриптор:
Серпімді және серпімсіз денелерді ажыратады
Зерттеу арқылы серпімділік күшінің әсерін түсінеді-1б

ҚБ Күлегештер арқылы мақтап-мадақтау.



Дескриптор:
Серпімді және серпімсіз заттарды ажыратады.
Жауаптарын негіздейді.

«+», «-» таңбасын қояды-1б















Интерактивті тақта












ЖИ

«Оқымысты робот» әдісі










Интерактивті тақта

Серпімді заттардың суреттері













оқулық





Интерактивті тақта


Резіңке, қағаз, түтікше.







Интерактивті тақта.





оқулық








жаратылыстану

дәптері












Постер

Серпімді және серпімді емес заттардың суреттері.

Жіп,серіппе, полителин кесіндісі.




суреттер










интерактивті тақта












Интерактивті тақта.

Асықтың суреттері































Қосымша №1

23 сабақ. Серпімділік күші деген не?

Тест. Сұрақтар және дұрыс жауаптар:

  1. Серпімділік күші дегеніміз не?

    • А) Негізгі күш

    • Б) Заттың қайта қалпына келу қабілеті

    • В) Қозғалыс күші

    • Г) Жылу энергиясы

  2. Қай зат серпімділік күшін көрсетеді?

    • А) Ағаш

    • Б) Серіппе

    • В) Пластик

    • Г) Тас

  3. Қай жағдайда серпімділік күші байқалады?

    • А) Зат қысылған кезде

    • Б) Зат бұзылған кезде

    • В) Зат ұзын болғанда

    • Г) Зат ауаның әсерінен өзгергенде

  4. Резеңке созылған кезде не болады?

    • А) Қайта қалпына келеді

    • Б) Ұзарады

    • В) Үзіліп кетеді

    • Г) Пішінін өзгертеді

  5. Серпімділік күшінің мысалын таңдаңыз:

    • А) Суық жел

    • Б) Доптың жерге түсіп, қайта серпіліп көтерілуі

    • В) Өсімдік өсуі

    • Г) Мұздың еруі

  6. Серпімділік күшін қайда байқауға болады?

    • А) Су ағысында

    • Б) Жер шарында

    • В) Суға батқан заттарда

    • Г) Резеңке баумен, серіппеде, допта

  7. Доп неге қайта серпіледі?

    • А) Қысымның әсерінен

    • Б) Суыту себебінен

    • В) Электрлік зарядпен

    • Г) Жарықтың әсерінен

  8. Серпімділік күшінің әсерінен қандай заттардың пішіні өзгермейді?

    • А) Серіппе

    • Б) Резеңке

    • В) Ағаш

    • Г) Мата

  9. Серпімділік күшінің әсерінен заттар қандай күйге келеді?

    • А) Қайта бастапқы күйіне келеді

    • Б) Қозғалмайды

    • В) Жылдам қозғалады

    • Г) Ұзақ уақыт өзгеріссіз қалады

  10. Қай заттар серпімді емес?

    • А) Резеңке

    • Б) Пластик бөтелке

    • В) Серіппе

    • Г) Шыны

Қосымша №2

23 сабақ. Серпімділік күші деген не?



Үй тапсырмасы

1-тапсырма: "Серпімділік күшін анықта"

Зат атауы

Серпімді ме? (иә/жоқ)

Неліктен?

Серіппе

Иә

Қысқанда қайта орнына келеді

Кітап

Жоқ

Қысқанда пішіні өзгермейді



























































Қосымша №2

25 сабақ. Үйкеліс күші деген не?

? Викторина: «Үйкеліс күші» (3-сынып)

? Нұсқаулық: Әр сұрақтың дұрыс жауап нұсқасын таңдаңыз.

Бұл викторинаны Kahoot, Quizizz немесе Wordwall платформаларына енгізіп, онлайн ойнауға болады! ?


? Бағалау критерийі:

10 дұрыс жауап: ? Жарайсың! Сен үйкеліс күшін өте жақсы түсіндің!

7-9 дұрыс жауап: ? Өте жақсы! Аздап қайталау керек.

4-6 дұрыс жауап: ? Жақсы, бірақ әлі де үйренетін нәрсе бар.

0-3 дұрыс жауап: ? Қайталап оқуға кеңес беремін!


1. Үйкеліс күші деген не?

A) Дененің жылдамдығын арттыратын күш

B) Дененің қозғалысына кедергі жасайтын күш

C) Денені жоғары көтеретін күш

D) Денені магнит сияқты тартатын күш


Дұрыс жауап: B) Дененің қозғалысына кедергі жасайтын күш


2. Үйкелістің қандай түрлері бар?

A) Ауырлық, серпімділік, үйкеліс

B) Сырғанау, домалау, тыныштық

C) Тарту, итеру, қозғау

D) Магниттік, электрлік, механикалық


Дұрыс жауап: B) Сырғанау, домалау, тыныштық


3. Үйкеліс күші қай кезде пайда болады?

A) Денелер бір-бірімен жанаспаса

B) Денелер бір-біріне тиіп, қозғалғанда

C) Денелер суда болғанда

D) Денелер ауада қалқып тұрғанда


Дұрыс жауап: B) Денелер бір-біріне тиіп, қозғалғанда


4. Қайсысы сырғанау үйкелісіне жатады?

A) Шаңғышының қар бетімен қозғалысы

B) Көліктің дөңгелегінің айналуы

C) Үстелдің үстінде тұрған кітап

D) Желдің соғуы


Дұрыс жауап: A) Шаңғышының қар бетімен қозғалысы


5. Домалау үйкелісі дегеніміз не?

A) Дененің айнала қозғалғандағы үйкелісі

B) Дененің ауада еркін қозғалысы

C) Дененің судың түбіне батуы

D) Дененің тыныштық күйде болуы


Дұрыс жауап: A) Дененің айнала қозғалғандағы үйкелісі


6. Үйкеліс күшін азайту үшін не істеуге болады?

A) Майлау немесе беттерді тегістеу

B) Ауыр зат қою

C) Беттерді кедір-бұдыр ету

D) Қосымша жүк салу


Дұрыс жауап: A) Майлау немесе беттерді тегістеу


7. Тыныштық үйкелісі дегеніміз не?

A) Дененің қозғалмай, бір орында тұруы

B) Дененің жоғары көтеріліп кетуі

C) Дененің сырғанап түсуі

D) Дененің ауада ұшуы


Дұрыс жауап: A) Дененің қозғалмай, бір орында тұруы


8. Қай жағдайда үйкеліс күші пайдалы?

A) Машинаның тежегіші жұмыс істегенде

B) Шаңғышы мұзда сырғанағанда

C) Жаңбыр суы жерге сіңгенде

D) Доп суда жүзгенде


Дұрыс жауап: A) Машинаның тежегіші жұмыс істегенде


9. Мұзда жүру қиын, өйткені...

A) Үйкеліс күші өте аз

B) Ауырлық күші жоқ

C) Тыныштық үйкелісі күшейеді

D) Ауа кедергі жасайды


Дұрыс жауап: A) Үйкеліс күші өте аз


10. Үйкелістің шамадан тыс көп болуы қандай жағдайларда зиянды?

A) Тетіктердің тез тозуы

B) Жүгіру кезінде аяқтың тайғанауынан

C) Машина дөңгелегінің айналуы

D) Кітаптың үстелде қозғалмауы


Дұрыс жауап: A) Тетіктердің тез тозуы





Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
03.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі