АҒЫЛШЫН ТІЛІН ОҚЫТУДАҒЫ БЕЛСЕНДІ ӘДІСТЕР АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ БІЛІМ САПАСЫН АРТТЫРУ

Ө.Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университет

Сман Ақмаржан Кайратқызы

Шетел тілі мұғалімдерін даярлау: екі шетел тілі

Қазіргі таңда шетел тілін оқыту үдерісі жаңаша сипат алып келеді. Әсіресе ағылшын тілін меңгертуде белсенді әдістерді қолдану оқушылардың қызығушылығын арттырып, тілді қарым-қатынас құралы ретінде пайдалануына мүмкіндік береді. Белсенді оқыту әдістері білім алушыны оқу процесінің белсенді қатысушысына айналдырады және олардың тілдік, әлеуметтік, мәдени құзыреттілігін дамытады.

Мақсаты

Ағылшын тілін оқытудағы белсенді әдістердің негізгі мақсаты:
- оқушылардың тілдік құзыреттілігін арттыру;
- қарым-қатынас дағдыларын дамыту;
- шығармашылық және сыни ойлау қабілеттерін жетілдіру;
- оқыту процесінде ынтымақтастық пен бірлескен еңбекті қалыптастыру;
- алған білімді өмірлік жағдаяттарда қолдануға үйрету.

Белсенді әдіс-тәсілдер тізімі мынадай:

Белсенді әдістер оқыту процесін жандандырып, оқушылардың оқу әрекетіне белсенді қатысуына жағдай жасайды. Ағылшын тілін оқытуда жиі қолданылатын әдіс-тәсілдер:

• Коммуникативтік әдіс – оқушының тілдік ортада еркін сөйлесуіне бағытталған. Диалог, пікірталас, сұхбат, рөлдік ойындар арқылы жүзеге асады.

• Жобалық әдіс (Project-Based Learning) – оқушылардың зерттеу жүргізіп, нәтижесін қорғауына негізделген. Мысалы: белгілі бір елдің мәдениеті туралы жоба жасау.

• Ойын технологиялары – сабақта түрлі ойын түрлерін қолдану (викторина, сөздік ойындар, квест, Kahoot) арқылы оқушыны белсенді әрекетке тарту.

• Тапсырмаға негізделген оқыту (Task-Based Learning) – нақты өмірлік жағдаяттарды шешу арқылы тілді қолдану. Мысалы: саяхат жоспарын құру, дүкенде сатып алу диалогын жүргізу.

• «Флиппед классрум» (Flipped Classroom) – теориялық материалды үйде меңгеріп, сыныпта практикалық тапсырмалар орындау.

• АКТ және цифрлық құралдарды пайдалану – Quizlet, Duolingo, LearningApps, Padlet сияқты онлайн платформалар арқылы сөздік қорды молайту, жаттығулар орындау.

Әдіс-тәсіл түрлері

• Жеке жұмыс – оқушының өзіндік ойлауын, дербес қабілетін дамыту.

• Жұптық жұмыс – диалог құру, сұрақ-жауап арқылы тілдік қарым-қатынас қалыптастыру.

• Топтық жұмыс – бірлескен тапсырма орындау арқылы ынтымақтастық пен көшбасшылық дағдыларын дамыту.

• Жаппай жұмыс – сыныппен пікірталас, ортақ тапсырма талдау, пікір алмасу.

Қорытындылай келе, ағылшын тілін оқытудағы белсенді әдістер оқушылардың тілдік дағдыларын дамытып қана қоймай, олардың әлеуметтік қарым-қатынас, шығармашылық ойлау және сыни тұрғыдан талдау қабілеттерін жетілдіреді. Белсенді әдістерді жүйелі қолдану оқушыны еркін сөйлейтін, өз ойын ашық жеткізетін, топпен жұмыс істей алатын тұлға етіп қалыптастырады. Мұндай тәсілдер білім беру сапасын арттырып қана қоймай, оқушыларды болашақта кәсіби ортада ағылшын тілін тиімді қолдануға дайындайды.