Синтаксис-тіл білімінің саласы

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Синтаксис-тіл білімінің саласы

Материал туралы қысқаша түсінік
Синтаксис-тіл білімінің саласы
Материалдың қысқаша нұсқасы

Білім беру ұйымының атауы



Пәні:

Тіл мәдениеті


Бөлім:



Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сынып:

4 сынып



Сабақтың тақырыбы:

23сабақ Синтаксис-тіл білімінің саласы


Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

Сөйлеу, тіл мәдениеті машықтарын меңгерген, коммуникативтік біліктілігі артқан, логикалық ойлауы өз деңгейіне сәйкес дамыған, мәдениетті сөйлеуге бейімделген оқушыны тәрбиелеу және қазақ тілі сабақтарында ақпараттық,тілдік қарым – қатынасты дамытып, өзінің ана тілі-қазақ тілін сапалы меңгерген тұлға қалыптастыру


Сабақтың мақсаты

Сөздер туралы оқушылардың бұрын алған білім дағдыларын пысықтыу. Сөз мағынасын терең ұғындырып, кейбір сөздерді бірінің орнына бірін қолдануға болса, екіншісін қолдануға болмайтынына оқушылардың көзін жеткізу.


Құндылық: (Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

"АДАЛ АЗАМАТ" ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Астана, 2025 БАҒДАРЛАМАСЫ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ


Ақпан айы: ЖАСАМПАЗДЫҚ ЖӘНЕ ЖАҢАШЫЛДЫҚ

Апта дәйексөзі: «Шығармашыл бала - ойлы бала»



Сабақтың барысы


Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

5 минут







Өткенді пысықтау

5 минут







Сабақ

тың ортасы

20 минут

























Сергіту сәті

2 минут





Сабақты қорыту

6мину



















Қосымша тапсырма

2минут
































Кері байланыс

5 минут




Психологиялық ахуалды жақсарту


«Досыңа жақсы көңіл күй сыйла» деп аталатын тренинг жүргізіледі.

Шарты: Әр оқушы қасында отырған көршісінің көңілін көтеру үшін стикерге бір сөз жазады немесе бір сурет салады. Көршісіне сыйлайды.


Өткенді пысықтау

Қарлы кесек ойыны

Сұрақтарға жауап береді



Жаңа тақырып

Синтаксис дегеніміз — сөздердің сөйлем ішінде дұрыс орналасуын, сөйлемнің құрамы мен құрылымын зерттейтін тіл білімі саласы.

Сөйлем – тілдің негізгі бірлігі, ойды жеткізудің негізгі тәсілі.

Сөйлемнің құрамы мен мүшелері туралы түсіндіру:

Сөйлемнің негізгі мүшелері: бастауыш, баяндауыш.


Толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сияқты қосымша мүшелер.


Мысалы:

1. Мен мектепке барамын.

Бастауыш: «Мен»

Баяндауыш: «барамын»

Бұл сөйлемде басқа мүшелер жоқ.


2. Ағаштар көктемде бүршік атты.

Бастауыш: «Ағаштар»

Баяндауыш: «бүршік атты»

Пысықтауыш: «көктемде»


Сөйлемдердің түрлері

Анықтауыш, толықтауыш, пысықтауыш мүшелерінің анықтамалары мен мысалдары:

Толықтауыш: кім? не? деген сұрақтарға жауап береді.

Анықтауыш: қандай? қай? қанша? деген сұрақтарға жауап береді.

Пысықтауыш: қашан? қайда? қалай? деген сұрақтарға жауап береді.

Оқушыларға мысалдар келтіру, сөйлемдер құрастыру.


Практикалық тапсырма

Оқушыларға жазылған сөйлемдер беріледі. Олар осы сөйлемдерді талдап, мүшелерін анықтауы тиіс.

Мысалы:

1. Қыздар ашық аспан астында ойнап жүрді.

2. Анам мені ерте оятты.


Берілген мәтіннен отбасы атауларын теріп жаз.

Менің атым-Айдар. Бұл- біздің отбасымыз.Біздің отбасымызда төрт адам бар.Олар: әке-шешем,қарындасым, және мен. Менің әкемнің аты –Қайрат. Ол 40 жаста. Менің әкем күшті және ақылды. Менің анамның аты-Раушан.Ол 35 жаста.Менің анам әдемі және мейірімді.Менің қарындасымның аты- Маржан. Ол үш жаста.Менің қарындасым ақылды және сүйкімді.Мен отбасымды жақсы көремін.




 «Дастарқан» сөзіне фонетикалық талдау жасау.

Дастарқан - ------------------------------------------------------.

Д- ----------------------------------------------------

А- ---------------------------------------------------

С- ----------------------------------------------------

Т- ----------------------------------------------------

А- ---------------------------------------------------

Р- ----------------------------------------------------


-ып,-іп,-п толықтырып жаз.

Мен кітап оқы.... отырмын.Мен хат жаз..... отырмын.Біз ашықхат жаса.... отырмыз.Ол теледидар көр.... отыр. Сен үй жұмысын істе......... отырсың. Олар мұғалімді тыңда......... отыр. Сендер сыйлық жаса..... отырсыңдар.






Сабаққа дайындық жасап, жақсы тілектер тілейді.







Сұрақтарға жауап береді














Жеке жұмыс жасайды







Сұрақтарға жауап береді






Тапсырманы орындайды
















Саралау тапсырмасын орындайды











Сұрақтарға құастырады

































Кері байланыс жасайды









Мақтап, мадақтап отыру




ҚБ:

«Домбыра» әдісі




Сұрақтарға жауап береді


Тамаша жауап!



Дескриптор:

Морфологиялық бірліктердің негізгі түрлерімен танысады

Талдау қадамдарымен таныстырады












Дескриптор:

Кешенді талдау жасау жолдарымен танысады
















Дескриптор:

Мәтінмен жұмыс жасайды










Дескриптор:

Фонеткалық талдау жасай алады
















«Тик Ток» әдісі





Суреттер








оқулық











Жұмыс дәптері




Оқулық






Суреттер







Жұмыс дәптері



Суреттер






оқулық





Суреттер

















































Кері байланыс тақтасы













Білім беру ұйымының атауы



Пәні:

Тіл мәдениеті


Бөлім:



Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сынып:

4 сынып



Сабақтың тақырыбы:

24 сабақ Сөйлем және сөз тіркесі


Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

Сөйлеу, тіл мәдениеті машықтарын меңгерген, коммуникативтік біліктілігі артқан, логикалық ойлауы өз деңгейіне сәйкес дамыған, мәдениетті сөйлеуге бейімделген оқушыны тәрбиелеу және қазақ тілі сабақтарында ақпараттық,тілдік қарым – қатынасты дамытып, өзінің ана тілі-қазақ тілін сапалы меңгерген тұлға қалыптастыру


Сабақтың мақсаты

Сөздер туралы оқушылардың бұрын алған білім дағдыларын пысықтыу. Сөз мағынасын терең ұғындырып, кейбір сөздерді бірінің орнына бірін қолдануға болса, екіншісін қолдануға болмайтынына оқушылардың көзін жеткізу.


Құндылық: (Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

"АДАЛ АЗАМАТ" ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Астана, 2025 БАҒДАРЛАМАСЫ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ


Ақпан айы: ЖАСАМПАЗДЫҚ ЖӘНЕ ЖАҢАШЫЛДЫҚ

Апта дәйексөзі: «Шығармашыл бала - ойлы бала»



Сабақтың барысы


Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

5 минут







Өткенді пысықтау

5 минут







Сабақ

тың ортасы

20 минут

























Сергіту сәті

2 минут





Сабақты қорыту

6мину





Қосымша тапсырма

2минут




















Кері байланыс

5 минут




Психологиялық ахуалды жақсарту

«5»болсын алар бағамыз.
Біліммен бақыт табамыз
Өнерменен өрістеп
Өсе берсін санамыз
Мақсатымыз білім алу,
Міндетіміз еңбек ету.


Өткенді пысықтау

Қарлы кесек ойыны

Сұрақтарға жауап береді


Жаңа тақырып

Тест жұмысы.

1)    Алдыңғы сөз соңғы сөзге бағына байланысқан екі не одан көп сөздер тобын .................. дейміз.

а) сөйлем мүшесі

ә) сөз тіркесі

б) күрделі сөз

2) Сөйлемдегі сөз тіркесінің байланысын сызба түрінде көрсет

а) сыныптың тазалығы жақсы

ә) жетінші пәтерде тұрады

3) Берілген сөз тіркесін толыққанды етуге жетпей тұрған граматтикалық тәсілді тауып, сөз тіркесін толықтыр.

Жақсы.... сөзі, ғалым... хаты, жүн.... тоқу.


 Сөз тіркестерін оқып, мағынасын түсіндір.

Жібек орамал, өзеннің жағасы, жуас ат, сөздің мағынасы, қалың қарағай, кең сарай, оқушының құралы, Жәнияның әжесі, ауыр жүк.

Өзеннің жағасы,сөздің мағынасы,оқушының құралы,Жәнияның әжесі

Жібек орамал, жуас ат, қалың қарағай, кең сарай, ауыр жүк.

Кубизм әдісі.

(Суреттегі жемістерге байланысты суретін салу, пайдасы мен құрамындағы витаминдер туралы жазу),

«Бес жолды өлең» стратегиясы.

1-топқа :алма

2- топқа : жүзім

3- топқа : қарбыз-деген сөздер беріледі.

(Ішінде зат есім+зат есім, сын есім+зат есім, сөз тіркестері болу керек )

Құс – бақтың досы.
Егіндіктің қасында үлкен бақ бар. Бақтың шетінде биік теректер, аппақ қайыңдар өсіп тұр. Бақта алма, алмұрт, өрік, шие ағаштары бар. Күзде жемістер пісіп, адамдар жинауға келеді. Жаздыгүні біздің жерімізде құстар көп болды. Бақ ішіндегі құстар зиянды құрт – құмырсқаларды, көбелектерді жейді. Құстар бақтарды зиянды жәндіктерден сақтайды. Құстарға тимеу керек. Оларға ұя жасап, қамқорлыққа алған жөн. Олар қыстыгүні ашығады. Балалар қыста жем беріп, оларды аштықтан құтқарады.

Тапсырма:
1. Мәтінде қанша сөйлем бар? Жай сөйлемдерді тап. Қанша екенін жазып қой.
2. Алғашқы екі сөйлемдегі зат есімдерді тап. Астын сыз.






Сабаққа дайындық жасап, жақсы тілектер тілейді.







Сұрақтарға жауап береді














Жеке жұмыс жасайды







Сұрақтарға жауап береді






Тапсырманы орындайды









Саралау тапсырмасын орындайды





Сұрақтарға құастырады


















Кері байланыс жасайды









Мақтап, мадақтап отыру




ҚБ:

«Домбыра» әдісі




Сұрақтарға жауап береді


Тамаша жауап!



Дескриптор:

Морфологиялық бірліктердің негізгі түрлерімен танысады

Талдау қадамдарымен таныстырады





Дескриптор:

Кешенді талдау жасау жолдарымен танысады





Дескриптор:

Мәтінмен жұмыс жасайды




Дескриптор:

Фонеткалық талдау жасай алады
















«Тик Ток» әдісі





Суреттер








оқулық











Жұмыс дәптері




Оқулық






Суреттер







Жұмыс дәптері



Суреттер






оқулық





Суреттер























Кері байланыс тақтасы

















Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
09.02.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі