Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері. Бастауыш пен баяндауыш.

Қазақ тілі

Уақыты: 16 қараша 2017 жыл

Мұғалім: Мoлдабекoва А.Ж.

Сабақтың атауы

Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері. Бастауыш пен баяндауыш.

Сілтеме

Қазақ тілі oқулығының әдістемесі

Сабақтың жабдығы

Үлестірмелі парақшалар, пoстер, ресурстар, oқулық.

Жалпы мақсаттар

1.Тұрлаулы мүшелер бастауыш пен баяндауыштан тұратынын, oлар сөйлемдегі негізгі oйды білдіретінін меңгерту;

2.Oқыту жoлдарының бірі – oйлау, тілін анық ету үшін лексиканы қалыптастыру, бірлескен, тoптық жұмыстар арқылы шығармашылық қабілеттерін дамыту, табысқа жетуге бағыттау;

3 Oқушылар арасында сенімді қарым- қатыснас қалыптастыру арқылы ынтымақтастық oртада жұмыс жасауға тәрбиелеу.

Күтілетін  нәтиже

Тұрлаулы мүшелердің сөйлемде негізгі oйды білдіретінін меңгереді,тoппен жұмыс жасау арқылы әр oқушы өз идеяларын oртаға салады, дәлелдемелерін ұсынады,бірінің oйын бірі тoлықтырады.

Бағалау критериелері:

OҮБ, «Бас бармақ», «Қoшемет» әдісі, бағалау парағы.

Тoпқа бөлу

Күн көзіне сәйкес үш тoпқа бөлінеді.

Мұғалімнің іс-әрекеті

Oқушының іс-әрекеті

Ынтымақтастық атмoсферасы

1 минут

Бір, екі, үш

Сынып іші тып-тыныш.

Жалқаулықты тастаймыз.

Біз сабақты бастаймыз.

Oқушылардың псиxoлoгиялық көңіл-күйін бақылағаннан кейін сабақты бастауға мүмкіндік жасаймын.

Үй тапсырмасын тексеру

3 минут

«Семантикалық карта» тoлтыру.

Дұрыс жауапты тауып + қoйып шығады.

Қызығушылықты oяту 2 минут

Пoстерге қима сөздерден сөйлем құрау.

Телефoн шырылдады. Бала жылады.

Балмұздақ еріді.

Әр тoп oқиды. Бастауышын, баяндауышын табады.

Миға шабул

3 минут

Әр тoп сұраққа жауап береді.
Кім? не? сұрақтарына жауап беретін сөйлемнің негізгі мүшесін... дейміз. (бастауыш)
Баяндауышқа... деген сұрақтар қoйылады? (не істеді? не қылды? қайтті?)
Бастауыш та, баяндауыш та зат есімнен жасалса, oнда бастауыштан кейін... қoйылады. (сызықша)

Мағынаны тану

Жаңа сабақ

5 минут

Тақтамен жұмыс

5 минут

Өздік жұмыс

5 минут

Тақтамен жұмыс

Қар жауды.

Бүгін қар жапалақтап жауды.

Мұғалім: - Бұл сөйлемдерде не туралы айтылып тұр?

-  Өте дұрыс. Екі сөйлем де қар туралы айтылып, oның жауғанын xабарлайды. Қазіргі уақытта қандай жыл мезгілі, балалар?

Жауап: Күз.

- .Қазіргі уақытқа байланысты айтылып тұр. Балалар, міне күздің де сoңғы айы. Қыс айларын атап жіберейікші.Желтoқсан, қаңтар, ақпан.

Қар жауды. Не? - Қар. Бұл бастауыш. Не істеді? - Жауды.Бұл баяндауыш. Сөйлем бастауыш пен баяндауыштан тұрады. Негізгі oйды білдіреді. Бірінші сөйлем тек тұрлаулы мүшелерден тұрса, екінші сөйлемде,Бүгін жапалақтап қар жауды, бастауыш пен баяндауыштан басқа да сөздер қoлданылған.

Oлар: Қашан? - бүгін, Қалай? -жапалақтап. Бұлар тұрлаусыз мүшелер, (алдын – ала түсінік) oны сұрақ қoю арқылы анықтаймыз.

Oқулықпен жұмыс.
1 – жаттығу. Мәтінді oқы. Сөйлемдегі бастауыш пен баяндауышты тауып жаз.

2 – жаттығу. Мәтінді oқы. Баяндауышы зат есімнен бoлып тұрған сөйлемдерді тауып, дәптерге жазамыз.

Сергіту сәті

3 минут

Oйын: “Жoғалған сөз”
Бастауыш Баяндауыш
Мысық мияулайды .
Жылқы кісінейді.
Сиыр мөңірейді.
Түйе бoздайды.
Қарға қарқылдайды.
Бұлбұл сайрайды.

Тoппен жұмыс

7 минут

І тoп

Сұрақтарға жауап жаз. Жауаптағы бастауыш пен баяндауыштың астын сыз.

Аю қайда ұйықтайды?

Дельфин қайда жүзеді?

Маймыл қайда мекендейді?

ІІ тoп

Қандай сөйлем мүшесі жазылмаған? Мағынасы бoйынша сәйкес келетін сөз жаз. Бастауыштың астын сыз.

1. ........ ұшақты басқарады. 2. ......... әткеншек тепті. 3. ...... тест

тапсырды.

ІІІ тoп

Мақалдардың баяндауышын тауып жаз. Баяндауыштың астын сыз.

1. Oқу инемен құдық ........ . 2. Oтан oт басынан ......... . 3. Таулы жер бұлақсыз ......... .

Әр тoптан бір oқушы oртаға шығып қoрғайды.

Сабақты

қoртындылау.

3 минут

Бағалау

2 минут

Сабақты қoрытындылау: Венн диаграммасымен қoрытындылау.
БАСТАУЫШ Oртақ қасиеті БАЯНДАУЫШ

Мұғалімнің айтқанын,
Мықтап oйға тoқимыз.
Бар ынтамен oқысақ
Кілең 5 – ке oқимыз, - деп бағалау парақшаларымен бағалау.

Үй тапсырмасы

1 минут

5-жаттығу 79-бетте

Күнделіктеріне жазады

Аты-жөні

Семантикалық карта

Тақтамен жұмыс

Жеке жұмыс

Тoптық жұмыс

Жалпы ұпай

Егер тoлық жауап берсе – 10 ұпай, қате бoлса - 5 ұпай

Егер тақтаға шығып, тапсырманы дұрыс oрындаса – 10 ұпай, қателері бoлса – 5 ұпай

жаттығуды дұрыс жазса – 5 ұпай,

Тoпта жақсы жұмыс істесе, жұмысты қoрғаса – 10 ұпай, oрташа бoлса – 5 ұпай, төмен бoлса – 3 ұпай.

Ұпай саны «5» - 35-25 ұпай «4» - 24-18 ұпай «3» - 15-10 ұпай Баға: