400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Шолпан жұлдызы (5-сынып)

Материал туралы қысқаша түсінік
Қазақ тілі пәнінен 5-сыныпқа арналған қысқа мерзімді жоспар
Материалдың қысқаша нұсқасы

САБАҚ: 9-бөлім Аспан әлемінің құпиялары

Мектеп: Х.А.Яссауи атындағы ЖОМ

Күні:

Мұғалімнің есімі: Дина Дузбаева

СЫНЫП: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Шолпан жұлдызы (5-сабақ)

Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

Лексиканың ауызекі сөйлеу және жазба стильдік айырмашылықтарын мәтіндер арқылы тану (05.О2)

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

«Менің арманым» және «Шолпан жұлдызы» мәтіндерін оқып, ауызекі және жазба стильдік айырмашылықтарын анықтай алады

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Тақырыпқа байланысты айтылған стильде мәтін құрай алады

Кейбір оқушылар орындай алады:

Ауызекі сөйлеу стилін жазба стильге айналдырып жаза алады

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады:

Ауызекі және жазба стильдік айырмашылықтарын анықтай отырып, айтылған стильде мәтін құрайды

Пəнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Радиобақылау, астрономия, сидерлік айналу периоды, бұрыштық қашықтық

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Талқылауға арналған сұрақтар:

Ауызекі жіне жазба стиль дегенде нені түсінесің?

Не себепті …. деп ойлайсыз?

Жұлдыздар түнде көрінеді?

ишара:

Алдыңғы оқу:

Бастауыш сыныптарда дүниетану пәнінен жұлдыздар туралы мәліметке ие болған

Жоспар

Жоспарлан

ған уақыт

Жоспарланғанжаттығу түрлері


Ресурстар

Басталуы

(5 минут)

2 минут


3 минут


Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Ризашылық білдіру» әдісі арқылы оқушылар бүгінгі күнге ризашылық білдіреді

Түстер арқылы топқа бөлу

1-топ «Сары жұлдыз»

2-топ «Көк жұлдыз»

3-топ «Қызыл жұлдыз»

Shape1

Shape2

Shape3

Ортасы


(25 минут)



2 минут



3 минут








10 минут














































5 минут





7 минут







Оқылымалды тапсырма:

«Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі

Ауызекі және жазба стиль дегенде нені түсінесің?

«Ауызекі және жазба тілде сөйлеу» тақырыбында бейнетаспа қойып көрсету

«Интервью алу» әдісі

Әр топтан бір оқушы басқа топқа сұрақ қояды. (Ауызша сөйлету арқылы ауызекі және жазба стильді қалай түсінгенін анықтау)

Оқылым кезеңі

«Түртіп алу» әдісі Оқушылар мәтінні оқып, «Инсерт» парақшасына белгілі боған және жаңа білген мәліметтерін түртіп алады.

Екі стильдегі мәтінді оқушыларға оқу үшін тарату

«Менің арманым»

- Сенің арманың қандай?

- Менің арманым – ғарышкер болу.

- Арманыңа жету үшін не істеу керек?

- Мектепті жақсы бітіріп, Алматыдағы қаласындағы Азаматтық авиация академиясына оқуға түсу керек.

- Иә, арманың жақсы.-

- Неге ғарышкер болғын келеді?

- Ғарышқа ұшып, Шолпан жұлдызының құпияларын ашқым келеді.


Шолпан (ғаламшар)

Шолпан — Күн жүйесіндегі оған жақын екінші ғаламшар.Көлемі мен массасы жағынан Жерге жуық болғандықтан, ерте кезден-ақ ғалымдардың назарын өзіне аударған. Алайда, оны тұтасқан ақ бұлт қабаты қоршап жатқандықтан, бұл ғаламшардың табиғаты мен қозғалысын оптикалық бақылаулар арқылы анықтау қиындық келтіруде. Дегенмен, радиобақылаулар нәтижесі күтпеген мәліметке қол жеткізді. Шолпан (Уранды есептемегенде) барлық ғаламшарлар айналатын жаққа кері бағытта, яғни өзінің Күнді айнала қозғалатын бағытына өз осі төңірегіндегі қарсы айналатын болып шықты. Ондағы күндік тәулік шамамен Жердегі 118 тәулікке тең. Оның Күннен орташа арақашықтығы 108 млн. км (0,723 астрономиялық бірлігі). Сидерлік айналу периоды 224 тәулік 16 сағат 49 мин 8 с. Жерден қараған бақылаушыға Шолпанның Күннен бұрыштық қашықтығы 480-тан аспайды. Сондықтан ол Күн батқаннан кейін (кешкі жұлдыз) не Күн шығардың алдында (таңертеңгі жұлдыз) ғана аз уақыт көрініп тұрады. Шолпан – аспандағы ең жарық шырақ (Күн мен Aйдан кейінгі). Жалтырауының максимумы 4,4-жұлдыздық шамаға дейін жетеді.


Оқылымнан кейінгі тапсырма

Топтық жұмыс

«Салыстыру кестесі» Мәтіннен ауызекі және жазба стильді тауып, мысалдармен дәлел келтіру

Жеке жұмыс

«Түрлі түсті тапсырмалар» әдісі арқылы оқушыларға төмендегідей саралау тапсырмаларын беру (қызыл түс –А деңгей, сары түс – Б деңгей, жасыл түс – С деңгей)

А: Шолпан (ғаламшар) мәтіні қай стильде жазылғанын анықтап, негізгі ақпаратты көшіріп жазыңыз

- мәтін қай стильде жазылғанын анықтайды;

- негізгі ақпаратты көшіріп жазады;

Б. Радиобақылау, астрономия, сидерлік айналу периоды, бұрыштық қашықтық сөздерін қатыстырып, жазба стильде сөйлемдер құраңыз

- тірек сөздердің барлығы қатысқан;

- 6 сөйлем;

С. Ауызекі сөйлеу стилінде берілген мәтінді жазба стильге айналдырып жазыңыз

- ауызекі стильдегі мәтінді жазба стильга айналдырып жазады;

- сөйлем жазба стиль нормаларына сай құрылған;

Интерактивті тақта, слайд

https://www.youtube.com/watch?v=XvCa3hUXzhw







https://kk.wikipedia.org/wiki/Шолпан_(ғаламшар)






Мәтіндер жазылған парақша

































Қызыл, сары және жасыл түстегі парақшаларға жазылған тапсырма-лар















Соңы

8 минут

Кері байланыс: «Ағаш» әдісі арқылы сабақ соңында оқушылар өз ойларын жапырақ тәріздес қағаздарға жазып, ағаш сүретіне жапсырады.

Уйге тапсырма: Жұлдыздарды үйрену Еліміздің экономика сына қандай ықпалы бар деп ойлайсыз?


Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түсіндіресіз


«Ауызекі және жазба тілде сөйлеу» тақырыбында бейнетаспа қойып көрсету арқылы оқушыларға қолдау көрсетемін

Мен саралау тапсырмасын оқушылардың жеке-дара қабілеттеріне қарай бердім

Бағалау –оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз

Критерий арқылы бағалау парақшасына өзін өзі бағалайды

Критерий:

Ауызекі және жазба стильді ажыратады

  • ауызекі және жазба стиль туралы өз ойын айтады;

  • тақырыпқа байланысты сұрақ қояды, сұраққа жауап береді;

  • мәтіннен ауызекі және жазба стильді тауып, мысалдармен дәлелдейді;

  • ауызекі стильдегі мәтінді жазба стильге ауыстырып жазады;

  • сөйлем жазба стиль нормаларына сай құрылған;

Пəнаралық байланыс

Денсаулық және қауіпсіздік,

АКТ-мен байланыс,

Құндылықтармен байланыс (тәрбие элементі).

Ортақ тақырыптар пәндері

АКТ дан Шолпан жұлдызы туралы бейнетаспа қойып көрсету

4-құндылық Индустрияландыру мен инновациялар-ға негізделген экономикалық өсу құндылығы «Шолпан (ғаламшар)» мәтіні арқылы жүзеге асырылады







Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
20 ұстаз жүктеп алған
14 қаңтар
2865
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі