Бөлім:

Статистика

Мектеп:

Әл – Фараби атындағы № 201 мектеп-лицейі

Педагогің аты-жөні:

Бекжанова Ж

Пән/Сынып:

Математика 6 «а » сыныбы Қатысқандар саны: 15 Қатыспағандар саны:

Күні:

02.04.2025жыл

Сабақтың тақырыбы:

Статистикалық деректер және олардың сипаттамалары: арифметикалық орта, мода, медиана, құлаш

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.4.3.1

бірнеше сандардың арифметикалық ортасы, санды деректердің құлашы, медианасы, модасының анықтамаларын білу;

6.4.3.2

статистикалық санды сипаттамаларды есептеу;

Сабақтың мақсаттары:

-бірнеше сандардың арифметикалық ортасы, санды деректердің құлашы, медианасы, модасының анықтамаларын біледі;

-статистикалық санды сипаттамаларды есептейді

Құндылықтарды дарыту

Тәуелсіздік және отаншылдық:

• Отан, ел, туған өлке туралы білу және пайымдау

• Туған елге деген сүйіспеншілігін білдіре алу

• Өз елінің тарихы, мәдениеті туралы алғашқы түсінікті қалыптастыру

Сабақ барысы:

Уақыты

Кезең дері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

5 мин

Сабақтың басы

Оқушылармен сәлемдесу, назарын сабаққа аудару.

«Қатесін тап» әдісі арқылы үй тапсырмасын тексеру

Бұл сұрақтар оқушыға арифметикалық ортаның күнделікті өмірде не үшін керек екенін түсінуге көмектеседі.

Сынып журналы: «Тоқсан соңында мұғалім сенің бағаларыңды қалай есептеп шығарады? Неліктен 5, 4, 5 деген бағалар алғанда қорытындысына 3 қойылмайды?»

Амандасады, сабаққа

дайындалады.

тақтадағы есептің қатесін табады

Сұрақтарға жауап береді

топ бағалаушысы бағалау парағын толтырады

Жалпы: 1 балл

Интерактивті тақта

10 мин

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақты түсіндіру

а) Статистика - қоғам мен шаруашылық салаларының дамуындағы өзгерістер туралы мәліметтерді жинақтау, зерттеу және жариялаумен айналысатын ғылым; сандық есептеулер әдісі.

. b) Бірнеше санның арифметикалық ортасы ( ) деп сол сандардың қосындысын қосылғыштар санына бөлгенде шығатын бөліндіні айтады.

=

Берілген сандар қатарындағы ең көп кездесетін сан сол қатардың модасы деп аталады.

Кейбір сандар қатарында біреуден артық мода болуы немесе модасы тіпті болмауы да мүмкін.

Реттелген сандар қатарындағы сандардың саны тақ болса – қақ ортасындағы саносы қатардың медианасыдеп аталады; ал реттелген сандар қатарындағы сандардың саны жұп болса – ортасында жазылған екі санның арифметикалық ортасы осы қатардың медианасыдеп аталады.

Берілген сандар қатарының медианасын табу үшін:

1. берілген сандарды өсу (кему) ретімен орналастыру керек;

2. Өсу (кему) ретімен орналастырылған сандарды нөмірлеу керек. Бірінші нөмірге ең кіші (ең үлкен) сан жазылады. Берілген нөмірлер санның қатардағы орнын көрсетеді.

3. а) Сандардың саны тақ болса – қақ ортасындағы сан осы қатардың медианасыболады;

ә) сандардың саны жұп болса – ортасында жазылған екі санның арифметикалық ортасын табамыз, шыққан сан медианасыболады

Топқа бөлу. «Конфеттер модасы» әдісі

Себетке түстері әртүрлі конфеттер салынады,түстері бойынша топтасады.

Конституцияның 30 жылдығын атай келе, топ ережесін түсіндіреді.

Оқушылар, тақырыпты оқып шығып. Анықтамалар мен тірек сөздерді, мысалдарды жазып алады.

1-мысал.

Таңертең температура 10 градус болды, күндіз 18 градусқа дейін көтерілді, кешке қарай 9 градусқа түсті, түнде 3 градусты көрсетті. Тәулік бойғы орташа температураны тап.

Шешуі.

Алдымен тәуліктегі температуралардың жалпы қосындысын табамыз:

10+18+9+3 = 40

Сосын алынған қосындыны қосылғыштар санына бөлеміз:

40 : 4 = 10

Яғни, (10+18+9+3) : 4 = 10

немесе = = 10

Жауабы: 10 градус

2-мысал.

Дүкенде килограмы 250 теңгеден 7 килограмм алма және килограмы 325 теңгеден 5 килограмм алмұрт сатылды. Жемістердің 1 килограмының орташа бағасы қандай?

Шешуі.

(250 7 + 325 5) : 12 = (1750 + 1625) : 12 = 281,25(тг)

Жауабы: 281,25 теңге

Сабаққа белсенді қатысып отырған оқушыларға

«Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Жарайсың! Жақсы! Өте жақсы! Талпын!»

Интерактивті тақта

GeoGebra (Статистика бөлімі)

3 мин

Ұжымдық жұмыс.

1-тапсырма «Кинопрокат менеджерлері» (Кейс –стади)

Сіздер – кинотеатр менеджерлерісіздер. Өткен аптадағы билет сатылымының статистикасы бойынша келесі аптаға қай жанрдағы фильмді қою керектігін шешуіңіз қажет.

Деректер (көрермен саны): Комедия: 120, 150, 110, 130, 120 (адам)

Қорқынышты фильм: 90, 80, 250, 70, 60 (адам)

Мультфильм: 100, 100, 105, 100, 110 (адам)

Сұрақ: әр жанрдың арифметикалық ортасын, модасынғ медианасын табыңыздар.

Ұжым болып сұрақтарға жауап береді, жиын құрады.

Мадақтау сөздер арқылы қалыптасты-рушы бағалау

Интерактивті тақта

Jamboard арқылы бірлескен жұмыс

7 мин

Топтық жұмыс. Оқулықтағы №790 есепті топтық тапсырма ретінде ұсынады

Топ болып тапсырманы орыдайды

 Қай сан ең көп қайталанатынын табады.

 Моданы анықтайды

 Сандарды өсу ретімен орналастырады.

 Ортадағы санды (медиананы) табады.

Топтар бірін бірі бағалайды.

Дескриптор: Сандардың қосындысын табады.

Қосындыны сандар санына бөледі.

Арифметикалық ортаны анықтайды.

Жалпы білім беретін мектептің 6–сыныбына арналған оқулық.

Топтық жұмыс постері

5 мин

Жұптық жұмыс. Арқан тартыс.

1.Алма егілген үш бақтын әрқайсысының ауданы 12 га. Бірінші бақтан 1029,6 ц, екінші бақтан – 918 ц, ал үшінші бақтан 1166,4 ц алма жиналды. Алма бақтарынан алынған орташа өнім неше центнер?

2. Үш санның арифметикалық ортасы 4,7 – ге тең. Бірінші саннан екінші сан 0,3 – ке кем, ал үшінші сан 1,2 есе артық. Бірінші санды табыңыз.

Деректерді талдап, мода, медиана, арифметикалық ортаны табу.

Дескриптор:Барлық сандардың қосындысын табады.

Қосындыны сандар санына бөледі.

Арифметикалық ортаны дұрыс анықтайды.

.

Жалпы: 2 балл

Жалпы білім беретін мектептің 6–сыныбына арналған оқулық.

Жұптық жұмыс парағы

5 мин

Жеке жұмыс. «Ғарышкер» (Байқоңыр ғарыш айлағының 70 жылдығы)

Бір тамшы судың орташа массасын білу үшін, әуелі бос ыдыстың

массасы өлшенеді. Содан кейін ыдысқа 50 тамшы су тамызылып, тағы да өлшенеді. Сонда бос ыдыстың массасы 45 г, ал суы бар ыдыстың массасы 48,5 г болды. Бір тамшы судың массасы неше грамм?

Сергіту сәті. «Мен кіммін?» ойыны

Тапсырманы орындайды

Оқушылар жасырылған сөзді табады

Дескриптор:

- Барлық сандардың қосындысын табады.

Қосындыны сандар санына бөледі.

Арифметикалық ортаны дұрыс анықтайды

Жалпы: 4 балл

Жалпы білім беретін мектептің 6–сыныбына арналған оқулық.

Жеке жұмыс парағы.

Ойын реквизиттері

Kahoot викторинасы

3 мин

Қосымша тапсырма. Сабақты қорытындылау тапсырмасы

Сұрақтарға жауап берген соң Абайдың 180 жылдығына орай, суреті шығады

Тапсырманы орындайды

Дескриптор:

- Барлық сандардың қосындысын табады.Қосындыны сандар санына бөледі.Арифметикалық ортаны дұрыс анықтайды Жалпы: 1 балл

Интерактивті тақта

https://view.genially.com/67ceceacebe3e151f6c10b78/interactive-content-orytyndylau

5 минут

Сабақтың аяғы

Бүгінгі сабақта:

Сабақ соңында мұғалім оқушылармен бірге арифметикалық орта, мода және медиана ұғымдарын қайтадан қысқаша қорытындылап, негізгі түсініктерді бекітеді. Оқушылар бүгінгі сабақта не үйренгендерін айтып, өз ойларымен бөліседі. Кері байланыс арқылы оқушылардың тақырыпты қаншалықты түсінгені анықталады. Мұғалім оқушылардың орындаған тапсырмаларын дескрипторлар негізінде бағалап, қорытынды жасайды. Соңында тақырыпты бекіту үшін үй тапсырмасы беріледі.

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

Рефлексия соңында биыл Ұлы Жеңістің 80 жылдығы екендігі айтылады.

Үйге тапсырма

Бағалау парағындағы жұлдыздар санымен оқушыларды бағалайды

«Маған ұнады», «Түсінбедім», «Қиын болды» смайликтерін таңдайды

Интерактивті тақта

Бағалау парақтары

https://classroomscreen.com/app/screen/w/5bf3ccaa-1d92-4456-85e4-8c39e24a4ad8/g/f58c2a91-f43e-4df1-b2df-84c9b87ea458/s/5d35911f-b965-424e-ab58-6287f744837e