STEM
білім беру: Құрғақ теориядан шынайы
тәжірибеге көшу
Заманауи
әлемде технология секунд сайын дамып
жатыр. Бүгінгі мектеп оқушылары тек
кітаптағы дайын ережелерді жаттап қана
қоймай, сол алған білімдерін өмірде
қалай қолдануға болатынын түсінуі тиіс.
Осы сұранысқа жауап ретінде білім беру
кеңістігіне STEM (ғылым, технология,
инженерия және математика) үрдісі келді.
Болашақ
журналист ретінде мені замандастарымның
ертеңгі еңбек нарығында қаншалықты
бәсекеге қабілетті болатыны қатты
қызықтырады. STEM білім беру жүйесі — бұл
жай ғана робототехника үйірмесі емес,
бұл — баланы таптаурын (шаблонды)
ойлаудан арылтып, өнертапқыштыққа
жетелейтін мүлдем жаңа көзқарас. Олай
болса, бұл бағыттың мектеп оқушысы үшін
қандай мүмкіндіктер ашатынын талдап
көрейік.
STEM-нің
басты формуласы: Пәнаралық байланыс
Дәстүрлі
сабақта біз физиканы бөлек, математика
мен информатиканы бөлек пән ретінде
оқимыз. Ал шынайы өмірде бұл ғылымдар
ешқашан бір-бірінен бөлініп өмір
сүрмейді. STEM-нің басты ерекшелігі — ол
бір уақытта бірнеше пәнді бір мақсатқа
біріктіреді.
Мысалы,
қарапайым роботты құрастыру үшін оқушы:
Science
(Ғылым): Физика
заңдарын, тоқтың жүруін, тепе-теңдікті
ескереді.
Technology
(Технология): Роботты
басқару үшін компьютерлік бағдарламаларды
пайдаланады.
Engineering
(Инженерия): Роботтың
сызбасын жасап, оның конструкциясын
құрастырады.
Math
(Математика): Бөлшектердің
өлшемін, бұрыштарын, қозғалыс жылдамдығын
есептейді.
«STEM
білім беру — бұл "Мұны біз не үшін
оқып жатырмыз?" деген ең жиі қойылатын
мектеп сұрағына нақты іспен жауап беру».
Мектепте
STEM дағдыларын дамытудың 4 негізгі пайдасы
Бұл жүйе
оқушы бойында тек техникалық білімді
ғана емес, сонымен қатар өмірлік маңызды
қабілеттерді қалыптастырады:
1
Снини
тұрғыдан ойлау және мәселені шешу
STEM
сабақтарында дайын жауаптар болмайды.
Оқушыларға нақты проблема беріледі
(мысалы, "таза су шығаратын шағын
сүзгі жасау"). Балалар өз бетінше
ізденіп, гипотеза құрып, қателіктермен
жұмыс істеуді үйренеді.
2
Топта
жұмыс істеу мәдениеті
Күрделі
жобаларды бір адамның бітіруі қиын.
Оқушылар командаға бөлініп, рөлдерді
өзара бөліседі: бірі — конструктор,
бірі — бағдарламашы, бірі — есепші
болады. Бұл болашақ корпоративтік ортаға
үлкен дайындық.
3
Шығармашылық
еркіндік пен креативтілік
Техникалық
бағыт болса да, бұл жерде қиялға үлкен
еркіндік беріледі. Жаңа өнім шығару,
оның дизайнын ойластыру, баламалы
шешімдер табу баланың шығармашылық
әлеуетін (creativity) барынша ашады.
4
Болашақ
тренд мамандықтарына дайындық
Қазіргі
таңда сұранысқа ие IT-инженерлер,
биотехнологтар, дата-аналитиктер мен
жасанды интеллект мамандары — дәл осы
STEM бағытынан шығады. Мектепте бұл дағдыны
меңгерген бала мамандық таңдауда
қателеспейді.
Болашақ
журналистің түйіні
Мен,
болашақ журналист ретінде, еліміздің
түкпір-түкпіріндегі мектептерде заманауи
STEM зертханаларының ашылып жатқанына
өте қуаныштымын. Ғылым мен технология
— мемлекетіміздің ілгерілеуінің басты
қозғалтқыш күші. Біз тек шетелдің дайын
технологияларын тұтынушы ғана емес, өз
елімізде жаңалық ашатын өнертапқыш
ұрпақ болуымыз керек.
Қорытынды
STEM білім
беру — бұл болашақтың тілі.
Ust.kz
порталының оқырман жастары мен ұстаздары!
Теориялық білімді практикамен ұштастырудан
қорықпайық. Мектеп қабырғасында жасалған
кішкентай зертханалық тәжірибе —
ертеңгі күні әлемді өзгертетін үлкен
жаңалықтың бастамасы болуы мүмкін.
Ғылымды сүйіңіздер, технологияны
меңгеріңіздер!