Су ресурстарының экологиялық проблемалары

Маканова Мадина Руслановна – география және тарих рәнінің мұғалімі

«Қаспан орта мектебі мектепке дейінгі шағын орталығымен» КММ

Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Бөлім	3.3 Гидросфера
Педагогтың тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда)
Күні	11.12.2024
Сынып 9 А	Қатысушылар саны	Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы	Су ресурстарының экологиялық проблемалары
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары	9.3.3.4 Жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде су ресурстарының экологиялық проблемаларын талдап, шешу жолдарын ұсынады.
Сабақтың мақсаты	1. Су ресурстарына анықтама береді, экологиялық мәселелер түсінігіне баға береді 2. Су ресурстарын ластаушы көздерді анықтайды. 3. Еліміздің су экологиясы мәселелерін анықтап, шешу жолдарын ұсынады.

Зерттеу сабағының тақырыбы: Су ресурстарының экологиялық проблемалары

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт	Педагогтың әрекеті	Оқушының әрекеті	Бағалау	Ресурстар
Кіріспе бөлім / 7 минут Негізгі бөлім / 31 минут	Сәлемдесу, сыныпты түгелдеу Психологиялық ахуал қалыптастыру – https://www.airpano.ru/360photo/kazakhstan-tuzkol/ - виртуалды саяхат жасау Топқа бөлу – ұшақ билеттері, тапсырмаларквест бөлмесі ретінде беріледі	Амандасады, сабаққа дайындық жасайды, Таратылған билеттерде көрсетілген орынына сәйкес топтарға бөлініп отырады	ҚБ	Постерлер, қима қағаздар, https://www.airpano.ru/360photo/kazakhstan-tuzkol/
	Үй тапсырмасын сұрау: https://learningapps.org/ сайтында құрастырылған тапсырма арқылы жүргізіледі. Топтарға тапсырма квест бөлме форматында ұйымдастырылып беріледі. Әр топқа тапсырманың жасырынған орнын анықтау үшін су туралы мақалды айту керек.	Үй тапсырмасына жауап береді, Тапсырманың орындалуы: Төменде берілген анықтамалар мен ұғымдарды анықтап, дұрыс реттілігімен орналастырыңыз.	Үй тапсырмасын бағалау: Дескриптор – Ұғымдарды анықтайды – 1 балл Реттілігімен орналастырады – 1 балл Жалпы 2 балл	https://learningapps.org/38145503
жаңа сабаққа түсіндірме	Жаңа сабаққа кіріспе ретінде қызығушылықты ояту мақсатында бейне материал көрсетіледі. Бейнематериал бойынша сұрақтар қойылып, - Су ресурсы дегеніміз не? - Экологиялық мәселелер дегенді қалай түсінесіз? - Ластанудың қандай түрлерін білесіз? сабақ тақырыбын ашамыз	Жаңа тақырып бойынша бейне материалды қарап, сұрақтарға жауап береді.	ҚБ	https://www.youtube.com/watch?v=ebQOnL8t2ds https://www.youtube.com/watch?v=ZOj1XoTmK2I
	2-тапсырма (жұптық жұмыс) Тапсырма: Суды ластаушылардың түрлерін дұрыс топтастырыңыз https://learningapps.org/create?new=86#preview Тапсырманы қағаз вариантта шығарып орындайды 3 тапсырма – Саралау тапсырмасы /жеке тапсырма/ 1.Ластану деңгейі орташа су нысандарын атап және картадан көрсетіңіз: Дұрыс жауап саны: 3 Аягөз Шу Арыс Нұра Қаратал өзені Қара Ертіс Лепсі Іле өзені 2.Аталған өзендердің ластануының 2 себебін анықта 3.Өзен суларының ластануының алдын алу, болдырмау бойынша 2-3 ұсыныс жаз Бекіту/пысықтау – сынып бөлмесінің ішінде өткен тақырыпқа байланысты сөздер жапсырылған. Тақырыптан таныс сөздерді жинақтау қажет	Тапсырманы орындау бойынша нұсқау: Жұппен суды ластаушылардың түрлерін 3 топқа бөліп жазады. /топтастырады/ Тапсырманы орындау жолы: Мәтінді оқып танысыңыздар Ластану деңгейі орташа су нысандарын атап және картадан көрсетіңіз; Аталған өзендердің ластануының 2 себебін анықта; Өзен суларының ластануының алдын алу, болдырмау бойынша 2-3 ұсыныс жазыңыз; Бекіту тапсырмасының талаптарына сай тақырыпқа қатысты сөздерді топпен жинақтайды.	Дескрипторлар: Дескриптор: 1.Химиялық ластаушыларды дұрыс топтастырады - 1 балл 2. Биологиялық ластаушыларды дұрыс топтастырады - 1 балл 3.Физикалық ластаушыларды дұрыс топтастырады - 1 балл Жалпы - 3 балл Дескрипторлар: Ластану деңгейі орташа су нысандарын атап және картадан көрсетеді – 1 балл Аталған өзендердің ластануының 2 себебін анықтайды – 2 балл Өзен суларының ластануының алдын алу, болдырмау бойынша 2-3 ұсыныс жазады – 2 балл Жалпы 5 балл ҚБ	Постерлер, қима қағаздар, карта
Қорытынды бөлім / 7 минут	Кері байланыс және рефлексия Кері байланыс ашық журнал «Борттық журнал» әдісі арқылы сабақ барысында ашық бағалаулар жазылып отырады. Сабақ соңында тапсырманы орындағанына сай алған баллдары айтылады.	«Борттық журнал» әдісі арқылы сабақ барысында ашық бағалаулар жазылып отырады.	Бағалау - ашық журнал «Борттық журнал» әдісі арқылы сабақ барысында ашық бағалаулар жазылып отырады.	Ашық журнал – «Борттық журнал» әдісі Ұшақ суреттері /стикерлер/

Үй тапсырмасын сұрау:
Төменде берілген анықтамалар мен ұғымдарды дұрыс ретімен орналастырыңыз.

Дескриптор:

1.Ұғымдарды анықтайды - 1 балл

2. Реттілігімен орналастырады - 1 балл

жалпы - 2 балл

Батпақтар мен батпақтанған жерлердің дербес атауы

Өзендердің атауы

Көлдердің, тоғандардың атауы

Теңіздер мен олардың бөліктерінің атауы

Толқын

Жасылкөл

Бұлақ

Саз

Айдын

Қақ, тақыр

Қарасу

Былқылдақ

Шығанақ

Бидайық

Дария

Батпақ

Пелагоним

Лимноним

Потамоним

Гелоним

Пелагоним

Лимноним

Потамоним

Гелоним

Тапсырма гүл құмырасында жасырылған

Тапсырма папкалардың арасында жасырылған

Сабаққа қатысушы мұғалімдер отырған парта астында жасырылған

Арық бар жерде ,,,,,,,,,
Су бар жерде ну бар

Судың терең, саязын
,,,,,,,,,,,,,,,, білерсің.

Аттың жақсы, жаманын
Шабысынан білерсің.

Өзен суға жарасқан
,,,,,,,,,,,,,, мен қоғасы.
Кәрияға жарасқан
Аузындағы тобасы.

Тапсырма: Суды ластаушылардың түрлерін дұрыс топтастырыңыз
Дескриптор: 1.Химиялық ластаушыларды дұрыс топтастырады - 1 балл
2. Биологиялық ластаушыларды дұрыс топтастырады - 1 балл
3.Физикалық ластаушыларды дұрыс топтастырады - 1 балл
Жалпы - 3 балл

1.Химиялық ластаушылар 2. Биологиялық ластаушылар 3.Физикалық ластаушылар

ауылшаруашылығының органикалық қалдықтары

өсімдіктер, микроорганизмдер

ауыр металдар /қорғасын, сынап, хром, мыс/

жылулық әсер

пайдаланылған жылы сулардың төгілуі

жануарлар

электромагниттік толқындар

улы заттар, жуғыш заттар

су түбіндегі шөгінділерде улы химикаттар шоғырлануы

бактериялар

радиоактивті заттар

коммуналдық-тұрмыстық қалдықтар

Батпақтар мен батпақтанған жерлердің дербес атауы

Өзендердің атауы

Көлдердің, тоғандардың атауы

Теңіздер мен олардың бөліктерінің атауы

Толқын Жасылкөл Саз

Бұлақ Айдын Қақ, тақыр Қарасу Былқылдақ

Шығанақ Бидайық Дария

Батпақ

3 тапсырма – жеке тапсырма

1.Ластану деңгейі орташа су нысандарын атап және картадан көрсетіңіз:

Дұрыс жауап саны: 3

Аягөз

Шу

Арыс

Нұра

Қаратал өзені

Қара Ертіс

Лепсі

Іле өзені

2.Аталған өзендердің ластануының 2 себебін анықта

3.Өзен суларының ластануының алдын алу,

болдырмау бойынша 2-3 ұсыныс жаз