«Түркістан» көпсалалы жоғары медицина колледжі

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың 20 жылдығы

Түркістан 2018

«Түркістан» көпсалалы жоғары медицина колледжінің

«ағылшын тілі» пәнінің оқытушысы Султанмурадов Б.А.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың

20 жылдығы

Мақсаты:

1. Қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру;

2. Өзкөзқарастарынбілдіріп, дүниетанымдарынкеңейту. Өзойларынеркінжеткізебілуқабілеттеріндамыту

3. Өзмемлекетінежауапкершілікпенқараужәнеәділдіккетәрбиелеу.

Көрнекілігі: слайдтар, плакат, кітаптар, видео

Өткізудіңформасы:  Тәрбиесағаты

Өткізудіңтехнологиясы мен әдістер:Пікірталас, сұрақ-жауап, видеоролик

Барысы:
1.Ұйымдастыру

Көрмеұйымдастыру:

• «Жемқорлық – ғасырдерті» аттықабырға газеті

• Студенттердің салғансуреттері

2.Кіріспе сөз

• Сыбайласжемқорлыққа қарсы заңнаманың қабылданғанына 20 жыл толғандығытуралытүсінік беру.

3.Тәрбие сағаты:

• Видео

• Викторина

• Слайдпенжемқорлыққабайланыстымысалдаркелтіру:

• Студенттергетапсырма  

• 
  1-жүргізуші: Сәлеметсіздермеқұрметтістуденттер!Бүгінгібіздің «Сыбайласжемқорлыққақарсыкүрес» аттыашықтәрбие  сағатымыздыбастауғарұқсатетіңіздер!!! (Слайд №1)

2-жүргізуші: Бүгінгібіздіңбірыңғай тәрбиесағатымыздыңмақсатыстуденттердіадалжолменжүруге, адалдыққаүйрету. Сыбайласжемқорлықтуралықысқашамағұлматтар беру. Өзмемлекетінежауапкершілікпенқараужәнеәділдіккетәрбиелеу. (Слайд №2)

1-жүргізуші: Сыбайлас жемқорлықпен күресу Қазақстанның бүгінгі күнгі күрделі мәселесі болып отыр. Үлкен әлеуметтік қасірет болып табылатын ол саяси даму тұрғысынан бір-біріне ұқсамайтын  әлемдегі  барлық  елдердің  қай-қайсысын  да  қатты  алаңдататыны  анық.

 2-жүргізуші: Сыбайлас жемқорлық - бұл ғаламдық мәселе, одан әлемнің бірде-бір мемлекеті, бірде-бір саяси жүйе, бірде-бір саяси тәртіп қорғалған емес. Сондықтан, бұл індетке    бірлесе қарсы тұруымыз керек.    Н.Ә.Назарбаев. (Слайд №3)

1-жүргізуші:  «Сыбайласжемқорлық» деген не? (Слайд №4)

“Сыбайлас-жемқорлық” дегентүсінікмағынасынаэтимологиялыққараумұны “парағасатыпалу”, “пара” ретінде, "corruptio" дегенлатынсөзіналып, анықтауғамүмкіндікбереді. Рим құқығындасондай-ақ "corrumpire" түсінікболған, олжалпысөзбенайтқанда “сындыру, бүлдіру, бұзу, зақымдау, жалғандау, парағасатыпалу” дегентүсінікберген де, құқыққақарсыіс-әрекеттібілдірген. 

Орыстілініңтүсіндірмесөздігісыбайлас-жемқорлықты пара беріпсатыпалу, лауазымдыадамдардың, саясиқайраткерлердіңсатқындығыретіндесипаттайды.

2- жүргізуші.Келесікезектебейнероликкеберсек(Слайд №5,6)

Осы бейнероликтікөргенкездеқандайсезімдеболдыңдар?

Роликтегіадамдардыңәрекетідұрыс па?

//видео

 2-жүргізуші: ҚР “Сыбайлас-жемқорлықпенкүрестуралы” Заңысыбайлас-жемқорлыққакелесідейанықтамабереді. Ол: “...мемлекеттікміндеттердіорындайтынадамдар, сондай-ақсоларғатеңелгенадамдар, тікелейөзінемеседелдаларқылыөздерініңлауазымдықұзыреттерінжәнеоныменбайланыстымүмкіншіліктінемесеөзқұзыреттерінбасқашапайдаланыпмүліктікпайдаалуүшінзаңменқарастырылмағанмүліктікжайлылықтыжәнеартықшылықтықабылдау, сондай-ақжекежәнезаңдытұлғаларменаталмышжайлылықтыжәнеартықшылықтыоларғазаңсызберуге осы адамдардыпараменсатыпалу”. 

1-жүргізуші:

Сыбайласжемқорлықтыңзардаптары:

- қоғамныңбақыттыболашағынтежейді;

- елдіңхалықаралықбеделінекөлеңкетүсіреді;

- жұртшылықтыңзаң мен әділдікке, биліккедегенсенімінесызаттүсіреді. 

 2-жүргізуші:   СЫБАЙЛАС  ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ЗАҢДАР: (Слайд №7, 8)

1.  ҚР  37мемлекетқабылдағанконвенцияғақосылаотырып, 1998 жылы 2 шілдеде «Сыбайласжемқорлыққақарсыкүрестуралы» заңқабылдады. Қазақстандасондай-ақсыбайласжемқорлықүшін  қылмыстық, тәртіптік, әкімшілікжауапкершілікті  реттейтінарнайынормативтік –құқықтықактілердеқабылданды

Оларға «Мемлекетқызметтуралы» (1995) және «Сыбайласжемқорлыққақарсыкүрестуралы» (1998) ҚР заңдарыжатады.

•      ҚР Қылмыстықкодексініңөкілеттіктердітеріспайдалану

•      Коммерциялықсатыпалу

•      Қызметөкілеттілігінтеріспайдалану

•      Биліктінемесеқызметтікөкілеттіліктіасырапайдалану

•      Пара алу

•      Қылмыстықжалғандықжасау

2001 жылыМексикада БҰҰ - ныңСыбайласжемқорлыққақарсыконвенциясынақолқоюғаарналған. Дүниежүзілік конференция ашылды  БҰҰ. 2003 ж 9 желтоқсанкүнінхалықаралықсыбайласжемқорлыққақарсыкүндепжариялады.

// ВИКТОРИНА  (Слайд №9-19)

1.  «Сыбайласжемқорлыққақарсыкүрестуралы» заңқашанқабылданды? 2.07.1998 жыл

2. “Сыбайлас-жемқорлық” деген не? (“Сыбайлас - жемқорлық” деген “парағасатыпалу”, “пара” ретінде, "corruptio" дегенлатынсөзіналып, анықтауғамүмкіндікбереді.)

3. ҚҰҚЫҚ дегенне ? (мемлекеторнатқанжәнеоныңкүшiменқорғалатын, жалпығабiрдейқоғамдыққатынастардыреттейтiнтәртiпережелерiнiң (нормалардың) жиынтығы.)

4. Заңдеген не?  (мемлекеттiңеңжоғарғыбасқарушыорганыныңшығарған, қабылдағанеңжоғарыкүшi бар нормативтiккесiм. БарлықзаңдаржәнезаңғатәуелдiнормативтiккесiмдердiңКонституцияғасәйкесболуынЗаңныңүстемдiгiдейдi.)

5. ҚылмыстықКодекстің 366-бабының біріншібөлігіндекөрсетілген  адамғабұрынжасағанзаңдыәрекеттері (әрекетсіздігі) үшінсомасы   немесеқұнынешеайлықесептіккөрсеткіштенаспайтынболсақылмыстықжауапкершіліккежатпайды? (2 айлықесеп)

6. Пара беру дегеніміз не? (қандай да біркоммерциялықкелісімгекелуүшіннемесежекепайдасыүшінжасалғанынталандырунемесемарапаттау.)

7. Сыбайласжемқорлыққылмыстардыжасағаныүшінқандайжауапкершіліккөзделген?  (Сыбайласжемқорлыққылмыстаржасағаныүшінжазаныңтүрі мен мөлшеріжасалғанқылмыстықәрекеттіңқауіптілікдеңгейі мен келтірілгензалалынабайланыстыболады. Мәселен, ҚазақстанРеспубликасыҚылмыстықкодексі)

8. Халықаралықсыбайласжемқорлыққақарсыкүнқашанжарияланды? (2003 ж 9 желтоқсан)

9.  “Сыбайласжемқорлыққақарсыісқимылтуралы”   заңқашанқабылданды? (18 .11. 2015 жыл)

10. БҰҰ СыбайласжемқорлыққақарсыкүресКонвенциясықашанқабылданды? (31.10.2003ж.)

2- жүргізуші.  Слайдпенжемқорлыққабайланыстымысалдаркелтіру: (Слайд №20)

1. Мұғалімге мерекелерде гүл шоқтарын сыйлау жемқорлыққа жатады ма?

2. Емделіп болған науқас дәрігерге өзінің алғысын белгілі - бір сыйлықты ( гүл, сағат,

портрет.....) сыйласажемқорлыққажатадыма?

3. Жоғарғыоқуорындарындабілімалушылар, емтихануақытындаоқытушыларынаүстелжасаса, бағалысыйлықәперсе, жемқорлыққажатадыма?

4. Қалаішіндегіавтобустардыңкейбіреулері тендер ұтыпалады да, қалаішіндежолаушылардытасымалдаубарысындакөптегенқателіктержасапжатады. Мысалғаавтобусқаадамдардысанынанартықотырғызу, аялдамасыжоқжерлердетоқтап, адамдардыүсті - үстінеалужемқорлыққа жата ма? (шофер, басқарушы директор, инженер арасындағысыбайластықжемқорлықтыкөрсету) «Шелектіңбетінжалағандартұтылады, түбінжалағантұтылады» дегенмақалдыңосығанқатыстыекеніндәлелдеу.

5. Нашақорлықдамып бара жатыр, себебішетелдерденәкеледі, кейбіркедендерөзжұмыстарынжауаптыорындамай, заңбұзушылыққабарады. Бұлжемқорлыққа жата ма?

 Тренинг    

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі барлық алынған білімдері бойынша, әр топқа жеке тапсырма беріледі, тапсырманы сахналау керек.

1 жағдай: Колледж оқытушысы емтиханда сізді  үшінші рет құлатты. Өзінің барлық келбетімен, пара беруіңізді сұрайды. Сіздің әрекетіңіз.

2 жағдай: Сізге, қызмет жетекшісіне, заңнамаға сәйкес емес арнайы қызмет үшін ақшалай көмек ұсынады. Сіздің әрекетіңіз.

3 жағдай: Ыстық жақта демалу үшін, сізге жедел түрінде шетелдік құжат қажет. Брақ оны бір айдан кейін алаласыз. Сіздің әрекетіңіз.

//Литмонтаж
1-студент
1989 жылы әлемнің дамыған 37 мемлекеті халықаралық бизнестегі жемқорлыққа қарсы күресу туралы конвенцияға қол қойды.

2- студент
Қазақстан осы конвенцияға қосыла отырып 1998 жылы 2 шілдеде «Сыбайлас жемқорлыққы қарсы күрес» туралы заң қабылдады.

3- студент
Жемқорлықлатыншасатыпалу. Мемлекеттікбасқаруқұрылымындағылауазымдықызметкерлердіңөздерінетапсырылғанқызметмүмкіндіктерініңжекебастарыныңпайдасы мен мүдессіүшінпайдаланумақсатындажасағанқоғамғақауіптіқылмыстықіс-әрекеттері.
4- студент
Жамандыққатосқауылдықояйық, Пара алғанныңжолыжабыққойанық, «Қазақстан-2050»-айқын жол, Күресейік,жемқорлықтыжояйық.

5- студент
Әрата-анаөнегеберсінбалаға,

Тәрбиесіз шоқ жұлдыздың жанама,
Адалдыққа,даналыққа үйретсең,
Жолдаң таймас ар болған соң санада.
6- студент
Пара алғандар темір тордан әрі асар,
Алса да оны мойындамай санасар,
Беделі кетіп,қайыры қашып ортадан,
Мәнді өмірі енді қайтіп жарасар.
7- студент
Қазақ елі байтақ болсын десеңіз,
Жемқорлықтың жолын бірге кесеміз,
Сонда ғана жер гүлденер,ел байып,
Сонда ғана шарықтаймыз,өсеміз.
8- студент
Егеменді өсер елде тұрам Мен,
Білдіремін сезімімді жыр-әнмен.
Жолыменен Елбасының жүрейік,
«Жемқорлыққа жол жоқ»-деген ұранмен.
 

Сабақты қортындылау:

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру: болашаққа бағдар» мақаласының жүзеге асуы үшін біз, ең алдымен, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруымыз қажет. Сонымен қатар биылғы жарияланған Жолдаудағы негізігі басымдық та осы жемқорлықтың алдын алу болып саналады.

Ел болып еңсемізді көтеріп, тәуелсіздігімізді алып, шаршы әлемге танылдық, Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың көреген саясатының арқасында мемлекетіміздің тамыры тереңге тартып, нығая түсуіне бағытталған құқықтық заңнамалар қабылданып, ел экономиясы мен әлеуметтік жағдайы түзеліп, әлем мемлекеттерінің ортасынан өз орнын айқындады. Бүкіл әлемге өзінің біртұтастығыменен, ажырамас бірлігімен танылды. Қоғам дамуының жаңа жолын таңдап, уақыттан туындаған әр түрлі кеселдерден айығуды міндет етіп қойды. Ол жол – Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастауымен алға қойылған сыбайлас жемқорлықпен күрес жолы.

Құрметті студенттер, әрқашанда адамдық жақсы қасиеттерді сақтап,мақсаты нәтижелерге жету үшін,өз мүмкіншіліктеріңмен жетуге тырысыңдар .