Шығарма Жазушы болғым келеді 2 сынып

ДНҚ молекуласы - бұл жасушаның қызметі туралы ақпаратты қамтитын кітапхана. Белгілі болғандай, ДНҚ құрылымы белоктық кешендерден тұратын репарация жүйелері арқылы зақымданудан қорғалған. Хроматинде болатын динамикалық қалпына келтіру процестері реттеуші ферменттердің қатысуын талап етеді. Бүгінгі таңда ең өзекті іргелі зерттеулер ДНҚ репликациясын, транскрипциясын және репарациясын қоса алғанда, көптеген процестерді реттейтін жасушаішілік реакция АДФ-рибозилденуге қатысты. Поли(АДФ-рибоза)-полимераза ферменттерімен жүзеге асырылатын бұл реакция нәтижесінде поли(АДФ-рибоза) – ең маңызды қызмет атқаратын ерекше полимер,атап айтқанда, қалпына келтіру үшін ДНҚ молекулаларындағы үзілістерге жөндеу ферменттерінің «жөндеу бригадаларын» тартады.

PARP1 және PARP2 18 ақуыздан тұратын поли(АДФ-рибоза)полимераза (PARPs) отбасының мүшелері болып табылады. Олардың көпшілігінің функциялары әлі де түсініксіз және белсенді зерттеу нысаны болып табылады. Осы отбасының бірінші табылған ақуызы, PARP1, генотоксикалық стресс кезінде пайда болатын ДНҚ үзілістерін анықтауға жауап береді.ДНҚ-дағы үзілістермен байланыса отырып, фермент тармақталған теріс зарядталған полимерді - поли (АДФ-рибоза), ең «үшінші нуклеин қышқылын» синтездеу үшін NAD+ (адам ағзасындағы әрбір жасуша үшін өмірлік маңызы бар витамин B3 коферменті) пайдаланады.Поли(ADP-рибоза) синтезі кезінде PARP1 теріс зарядталған ДНҚ-да үзілістерді оңай қалдыру үшін осы теріс зарядталған полимерді өзіне ковалентті түрде бекітеді, ол да теріс зарядты,сондай-ақ PARP1 бұл полимерді басқа ақуыздарға қосып, олардың ДНҚ-мен әрекеттесуін реттей алады.Сонымен қатар поли(АДФ-рибоза) ақуыздарды ДНҚ зақымдануының жанында шоғырландыра отырып, функционалды кешендерге жинай алады.Поли(ADP-рибоза) синтезі маңызды сигналдық функцияға ие,атап айтқанда, ол түтін бағанасы өрттің басталғаны туралы сигнал болатындай ДНҚ зақымдануы туралы жасушалық жүйелерді хабарлайды. Осылайша, PARP1 ДНҚ құрамындағы генетикалық ақпараттың тұтастығын бақылай отырып, барлық жасушалық процестердің операторы ретінде әрекет етеді.