Түркістан облысы Келес ауданы

«№8 Т.Бегманова атындағы жббм»КММ

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Аленова Гулимхан Шакизадаевна

«Мұқағали әлемі» шығармашылық байқауының сценарийі

Мақсаты: Оқушыларды Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығымен тереңірек таныстыру, поэзияға, өнерге деген құштарлықтарын ояту, сахналық мәдениетін қалыптастыру.

Қатысушылар: 8-11 сынып оқушылары.

Көрнекілігі: М. Мақатаевтың портреті, нақыл сөздері жазылған плакаттар, кітап көрмесі, бейнероликтер, музыкалық аппаратура.

Байқау кезеңдері:

1. «Жырлайды жүрек» (Мұқағали өлеңдерін мәнерлеп жатқа оқу).

2. «Есіңе мені алғайсың...» (Ақын сөзіне жазылған әндерді орындау).

3. «Мұқағали – мәңгілік ғұмыр» (Ақын өмірінен немесе шығармаларынан сахналық көрініс).

І. Кіріспе бөлім

(Сахнада жаймен М.Мақатаевтың сөзіне жазылған «Саржайлау» әнінің әуені ойнап тұрады. Ортаға екі жүргізуші шығады).

1-жүргізуші: Поэзия! Менімен егіз бе едің? Сен мені сезесің бе, неге іздедім? Алыстау кетіп едім сағындырып, Шөліркеп саған қарай қайта келдім! – деп жырлап өткен мұзбалақ ақын, қазақ поэзиясының Хантәңірі – Мұқағали Мақатаевтың шығармашылығына арналған «Мұқағали әлемі» атты байқауымызға қош келдіңіздер!

2-жүргізуші: Армысыздар, қадірлі ұстаздар, оқушылар және жыр сүйер қауым! Мұқағали – ғасыр жыршысы. Оның өлеңдері – тұнған сезім, мөлдір махаббат, асқақ рух. Бүгін біз 8-11 сынып оқушыларының орындауында ақынның жырларын тыңдап, әндерімен сусындап, сахналық шеберліктеріне куә боламыз.

1-жүргізуші: Өнер сайысын бастамас бұрын, қатысушыларымыздың өнеріне әділ бағасын беретін әділқазылар алқасымен таныс болыңыздар:

1. Мустафаева К-директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары;

2. Талапова Н - бастауыш сынып мұғалімі

ІІ. Негізгі бөлім

1-кезең: «Жырлайды жүрек» (Өлең оқу)

2-жүргізуші: Өлең деген – тумайды жайшылықта, Өлең деген – туады қайшылықта. Ақын болмай несіне ақын болдым, Фарабидей болмасам хандық ұлтқа! – деген екен Мұқағали атамыз. Байқауымыздың алғашқы кезеңі – ақын жырларын мәнерлеп жатқа оқуға кезек береміз.

1-жүргізуші: Ортаға 8 «А» сынып оқушысын шақырамыз! (Осылайша барлық сыныптардың оқырмандары кезекпен шығып, өлең оқиды. Әділқазылар бағалайды).

2-кезең: «Есіңе мені алғайсың...» (Ән байқауы)

1-жүргізуші: Мұқағали жырларының ерекшелігі – оның әуезділігінде. Ақынның сөзіне жазылған әндер әр қазақтың жүрегінен орын алған. «Есіңе мені алғайсың», «Саржайлау», «Кел, еркем, Алатауыма» сынды әндері бүгінде халық әніне айналып кеткендей.

2-жүргізуші: Кезекті әнге берейік. Байқауымыздың екінші кезеңі – ақын өлеңдеріне жазылған әндерді орындау. Сахнаға 9 сынып оқушыларын шақырамыз! (Қатысушылар кезекпен ән орындайды: жеке дауыста немесе хормен/дуэтпен).

3-кезең: «Мұқағали – мәңгілік ғұмыр» (Сахналық көрініс)

1-жүргізуші: Бүгін біз Мұқағалиды тек ақын ретінде ғана емес, нәзік жанды азамат, мейірімді әке, ұлтын сүйген патриот ретінде де танимыз. Оның өмірі мен шығармалары тұнып тұрған драма.

2-жүргізуші: Байқаудың ең жауапты әрі күрделі кезеңі – сахналық көрініс. Бұл кезеңде оқушылар ақын өмірінен эпизодтар немесе оның поэмаларынан (мысалы, «Аққулар ұйықтағанда», «Райымбек! Райымбек!», «Дариға жүрек») үзінділер қояды.

1-жүргізуші: Сахнада 10 сынып оқушылары. Қарсы алыңыздар! (Әр сынып өздері дайындаған 3-5 минуттық сахналық көріністерін ұсынады).

ІІІ. Қорытынды бөлім

2-жүргізуші: Сайыскерлеріміз өз өнерлерін ортаға салды. Ендігі сөз кезегі – әділқазылар алқасында. Әділқазылар шешім шығарғанша, мектебіміздің бишілер тобының орындауындағы әсем биді тамашалаңыздар! (Би немесе мектеп өнерпаздарының әні орындалады).

1-жүргізуші: Құрметті қауым, бүгінгі «Мұқағали әлемі» байқауының қорытындысын жариялау және жеңімпаздарды марапаттау үшін ортаға әділқазылар алқасын шақырамыз!

(Әділқазылар сөз сөйлеп, оқушылардың өнеріне баға береді. Бас жүлде, І, ІІ, ІІІ орындар және «Ең үздік оқырман», «Күміс көмей әнші», «Үздік актер» номинациялары бойынша дипломдар табысталады).

2-жүргізуші: Ақын өмірден өтсе де, оның қалдырған бай мұрасы ешқашан өлмейді. «Мен таулықпын, таудан мен жаратылғам» деп асқақтай жырлаған ақын рухы бізбен мәңгі бірге!

1-жүргізуші: Уақыт бөліп келгендеріңізге, өнер көрсеткен жас таланттарға алғысымыз шексіз! Келесі кездескенше күн нұрлы болсын!

(Қорытынды ретінде сахнадағы барлық қатысушылар бірігіп Мұқағалидың «Есіңе мені алғайсың» әнін шырқайды. Шымылдық жабылады.