Шығыстың ортағасырлық мәдениетінің ерекшеліктері

ҰМЖ бӛлімі: 1С - Ислам тарихы

Мектебі: Жеңістің 30 жылдығы ат. орта мектеп

Сынып: 6

Мұғалімнің аты-жӛні:

Күні:

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

Неліктен VIII-XII ғасырды ислам мәдениетінің «алтын ғасыры» деп атайды?

Оқу мақсаттары

6.2.2.1 -Тарихи оқиғалардың ӛзара байланысын орнату арқылы діндердің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтау

6.2.2.4 -Шығыстың ортағасырлық мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау

Сабақ мақсаттары

Барлығы: Ислам мәдениетінің ӛрлеу кезеңіндегі күнделікті ӛмірдегі ӛзгерістер мен жетістіктерді атайды;

Архитектура, философия, ғылым саласындағы жетістіктерді сипаттайды;

Көпшілігі: Арабтардың жаулап алуы нәтижесінде қалыптасқан халықаралық жағдайдағы ең негізгі және маңызды жетістіктерді анықтайды;

Кейбірі: «Алтын ғасыр» дәуірінің негізгі жетістіктерінің маңызын ӛздігінше тұжырымдайды

Ойлау дағдылары

Қолдану, Жоғары деңгей дағдылары

Бағалау критериі

Ислам дінінің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтайды

Тілдік мақсаттар

Оқушылар дәптерлеріне ӛз зерттеулерінен неліктен Кордовада Омейядтар билеген кезең ислам дәуірінде «алтын ғасыр» кезеңі деп аталғаны туралы мәліметтерді жазу тиіс.

Пәнге тән лексика мен терминология дұрыс қолдануын тексеріңіз: Бедуиндер Омейя , Аббасидтер әулеттерінің кезеңі, алтын ғасыр, құран, мешіт, пайғамбар, шариғат, халиф, халифат, халықаралық дін, ислам, джихад, обсерватория, минарет, арабески, медресе, каллиграфия

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Омейя билік құрған кездегі әр түрлі ӛзгерістермен/ жетістіктермен сипатталады...

Ең маңыздысы, Омейя басқарған кезде әлуметтік, экономикалық, саяси, мәдени, ғылыми, философиялық, архитектуралық .... болған Ең маңызды ӛзгеріс/жетістік ... болған.

Талқылауға арналған сұрақтар:

- ҮІІІ-ХІІ ғғ. ислам мәдениетінің «алтын ғасыры» деп атайтын бірден бір себебі ....

-Ислам дәуірі шын мәнінде, білім және мәдениет саласында ең жоғарғы шыңға жеткен еді, оған дәлел ....

Тарихи концепт

Маңыздылық, интерпретация

Құндылықтарға

баулу

Ӛзге халықтардың тарихын құрметтеу, жалпыадамзаттық және ұлттық, құндылықтарды дарыту

Пәнаралық байланыстар

Математика, ӛнер, экономика, география, әдебиет

Бастапқы білім

Ислам туралы ешқандай пәндік білім оқытылған жоқ. Оқушыларда ислам діні туралы жалпы түсінік бар.

Сабақ барысы

Жоспарланған кезеңдері

Жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Басталуы

2 минут

1 минут

3 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Топтастыру – халифалардың есімдері бойынша 4 топқа топтасады: 1-топ «Әбу Бәкір»; 2-топ «Омар»; 3-топ

«Оспан»; 4-топ «Әли»

Бастапқы ынталандырушы материал:

(Ұ) «Ой атысы»:

А) неліктен кейбір тарихи оқиғалар мен заман-дәуірлер «ұлы» болып есептеледі?

«Санадағы бейнефильм»

• Сіздерде мына суреттерді кӛрген кезде ойыңызда қандай ассоциация пайда болды?

• Сіз қалай ойлайсыз: неліктен VIII-XII ғғ. Ислам мәдениетінің «алтын ғасыры» деп аталады?

ҚБ «Бармақтар»

Араб мәдени жетістерін бейнелейтін

суреттер, сл. 2

Ортасы

12 минут

7 минут

10 минут

(Т) «Зерттеу» әдісі

1-қадам: «Ислам ӛркениетінің аманаты» атты бейнероликті кӛру;

2-қадам: ислам мәдениетінің алтын ғасырына зерттеу жүргізу және дәптерге тӛмендегі берілген сұрақтарға жауап беру:

• ғылым, философия мен архитектура салаларында қандай жетістіктерге қол жеткізілді?

• ислам мәдениетіндегі гүлдену дәуірінде күнделікті ӛмірде қандай ӛзгерістер болды?

• соның ішіндегі ең маңызды жетістіктер қайсы болды?

3-қадам: топтық шешімді қорғау

ҚБ «ҚАҚ» («Қосу.Азайту.Қызықты»)

(Жт) «Толықтыру кестесі»

Шығыс ойшылдарының жетістіктері мен маңыздылығын төменде берілген кестеде талдаңыз.

ҚБ «2х2» жұпаралық бағалау

(Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма 1.Берілген мәліметтер арқылы орта ғасырлық ӛнердегі діннің үлесін анықтап, дін рӛлінің ӛзгеру себептеріне түсіндірме жасаңыз.

2. Араб мәдениеті тараған аймақтарды картада белгілеңіз.

ҚБ «Өзін-өзі бағалау»

Бейнеролик: «Вклад ислам ской цивилиза ции» http:// www.youtube. com/watch?v= JLIAmv9oxX

A&list=PLTph

7R77hOxVNT JZhzEI1T1gkp iF_AFfk

сл. 4

Кесте

ҚБ парағы

Дескрипторы

Аяқталуы

3 минут

1 минут

(Ж) Кері байланыс - «БББ» әдісі

Үй тапсырмасы: «Ортағасырлық мәдениетке тән айрықша белгілер» кестесін толтыру

БББ кестесі

Оқулық

2 минут

Сабақты қорыту

Тақырып

«Неліктен VIII-XII ғғ. ислам мәдениетінің «алтын ғасыры» деп атайды»

Оқу мақсаты

6.2.2.1 Тарихи оқиғалардың ӛзара байланысын орнату арқылы діндерің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтау

ОДД

Жоғары деңгей дағдылары

Бағалау критериі

Ислам дінінің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтайды

Тапсырма

Берілген мәліметтер арқылы орта ғасырлық өнердегі діннің үлесін анықтап, дін рөлінің өзгеру себептеріне түсіндірме жасаңыз.

Орта ғасырлық ӛнердегі тақырып пен стиль түгелдей дерлік дінмен анықталған болса, ал содан кейінгі уақытта діни бағдар әлсізденді. Бейнелеу және мүсіндеуде діни ӛнердің үлес салмағы:

Бағалау критериі

Дескрипторы

Ислам дінінің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтайды

- бейнелеу және мүсіндеуде діни ӛнердің үлес салмағының ӛзгеру себептерін анықтайды

Тақырып

«Неліктен VIII-XII ғғ. ислам мәдениетінің "алтын ғасыры" деп атайды»

Оқу мақсаты

6.2.2.4 -Шығыстың ортағасырлық мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау

ОДД

қолдану

Бағалау критерийі

Араб мәдениеті тараған аймақтарды картадан анықтау

Тапсырма

Картамен жұмыс. Араб мәдениеті тараған аймақтарды картада белгілеңіз.

Бағалау критериі

Дескриптор

Араб мәдениеті тараған аймақтарды картадан анықтау

- Араб мәдениеті тараған аймақтар: Иран, Ирак, Шығыс Арабия, Иемен,Армения, Әзірбайжан, Египет, Ливия, Триполи, Батыс, Африка, Испания т.б.мемлекеттерді картада белгілейді.

ҰМЖ бӛлімі: 1А; 1В; 1С

Мектебі: Жеңістің 30 жылдығы ат. орта мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жӛні:

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Тоқсандық жиынтық бағалау

Сабақ негізделген оқу мақсаты

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған.

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді

ТЖБ-дың мазмұнын анықтайтын құжаттар

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған «Дүние жүзі тарихы» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

«Дүние жүзі тариы» пәнінен күтілетін нәтижелер, 6 сынып

Білу

• орта ғасырлар тарихының кезеңдерін және оқиғалардың хронологиясын біледі; - тарихи тұлғаларды біледі;

Түсіну

• мемлекеттердің қоғамдық-саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени дамуына тән ерекшеліктерді түсінеді;

• тарихи ұғымдарды түсінеді;

• тарихи картаны қолдану арқылы саяси-экономикалық және әлеуметтік үдерістерді түсіндіреді;

Қолдану

• әр түрлі тарихи дереккӛздерді қолдана алады;

• ортағасырлық мемлекеттердің аумағын, орталығын саяси картада кӛрсетеді;

• ортағасырлық тайпалардың миграциялық бағыттарын кӛрсетеді;

• этноәлеуметтік құрылымын анықтайды;

• тарихи оқиғалардың байланысын анықтайды;

Талдау

• дереккӛздегі маңызды ақпаратты табады;

• мемлекеттердің құрылуына әсер еткен факторларды талдайды; -тарихи оқиғалардың, құбылыстардың және үдерістердің себеп-

салдарын және сабақтастығын талдайды;

Жинақтау

• тарихи оқиғалар, құбылыстар және үдерістердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын жинақтайды;

• ерте және орта ғасырлық мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін жинақтайды;

• тарихи фактілердің маңыздылығын жинақтайды; - тарихи оқиғалардың себеп-салдарын жинақтайды.

Бағалау

• тарихи оқиғалардың, құбылыстардың және үдерістердің заңдылықтарын бағалайды;

• ортағасырлардағы тарихи тұлғалардың рӛліне баға береді; - тарихи үдерістердің маңызын ашады.

Ойлау дағдылары-

ОДД

Сипаттама

Тапсырма

ның деңгейі

түрлері

Білу және түсіну

Рим империясының құлауы. Феода- лизм. «Феодализм» түсінігі. Ислам тарихы. Ислам дінінің пайда болуы.

610 және 1258 жылдар.

КТБ , ҚЖ

Қолдану

Феодалдық шаруашылық түрінің ерек шеліктерін анықтау; Феодалдық қоғам ның әлеуметтік құрылымын сипаттау. Шығыстың ортағасырлық мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау. Шығыс ойшылдары жетістіктерінің маңызын түсіндіру

ҚЖ, ТЖ

Ойлау дағдылары-

ның деңгейіне бай ла нысты тексері летін мақсаттар

Ӛткізілетін уақыты

40 мин

Балл саны

20

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әр түрлі тапсырмалар: кӛп таңдауы бар сұрақтар, қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады. Берілген нұсқа кӛп жауапты таңдауы бар және қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 5 тапсырмадан тұрады.

Кӛп жауапты таңдауы бар сұрақтарда білім алушылар ұсынылған жауап нұсқаларынан дұрысын таңдайды.

Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға білім алушылар сӛздер немесе қысқа сӛйлемдер түрінде жауап береді.

Толық жауапты қажет ететін сұрақтарға білім алушылар берілген нақыл сӛздерге қатысты ӛзінің түсінігін жазуы керек.