|
Тәрбие сағатының тақырыбы: |
«Лудомания деген не?» |
|||
|
Тәрбие сағатының мақсаты: |
|
|||
|
Күтілетін нәтиже |
|
|||
|
Сынып |
5-8 |
|||
|
Құндылықтар |
Әділдік және Жауапкершілік/Заң және Тәртіп |
|||
|
Тәрбие сағатының көрнек құралдары: |
Суреттер, дидактикалық карточкалар, |
|||
|
Тәрбие сағатының барысы: |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Ресурс |
|
|
Қызығушылық ояту кезені |
Мұғалім оқушылардың назарын суреттерге аударып сұрақтар қояды
|
Оқущылар суреттерге қарап, сұрақтарға жауап береді. |
Қосымша 1 «Суреттер» |
|
|
Оқушылар қандай ақпарат шын немесе өтірік екенің ажыратады және дәлелдейді. |
Қосымша 2 «Шын немесе өтірік» |
||
|
Мағынаны ашу кезені |
Мұғалім лудомания туралы ақпарат береді Дәріс жоспары
|
Оқушылар тындайды және мұғалім қойған сұрақтарға жауапберіп, әнгімеге қатысады |
Қосымша 3 «Лудомания туралы ақпарат» |
|
|
4 Топтық жұмыс Сыныпты шағын топтарға бөлу. Әр топқа тапсырма: 1 топ- "Ойынға тәуелділіктің белгілері" 2 топ- «Егер сізде немесе сіз білетін адамда проблема болса, не істеу керек" тізімін жасаңыз. 3 топ - «Лудоманияның жағымсыз жақтары» |
Оқушылар топтарда кластер, диаграмма арқылы өз ойларны ұсынады |
Ватман Маркерлер |
||
|
5. Жұмыстарды қорғау кезені Қорғау кезенінде мұғалім модератор болып, сұрақтар қояды және кері байланыс ұйымдастырады |
Оқушылар өз жұмыстарын ұсынады,сұрақтар қояды, сұрақтарға жауап береді және бір біріне кері байланыс береді |
|
||
|
Ой толғаныс (Рефлексия) |
6. Ашық микрофон Талқылауға арналған сұрақтар: - -- -- Ойынға тәуелділікті қалай болдырмауға болады?"
|
Оқушылар сұрақтар арқылы талқылауға қатысады, тақырып бойынша өз ойларымен боліседі |
|
|
Қосымша 1 «Суреттер»



Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 3 «Лудомания туралы ақпарат»
Лудомания – құмар ойындарға потологиялық әуестігі бар адамдардың дерті. Бүгінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауруды ресми түрде мойындаған.
Аталған дертке ұшыраған адамның бойында әлеуметтік, кәсіби, материалдық және отбасылық құндылықтар құлдырап, адамгершілік қасиеттері жойыла бастайды. Бұл проблеманың біздің елде де өткір тұрғаны белгілі. Соңғы үш жылда қазақстандықтар құмар ойындарға 1 трлн. теңгеден астам қаражат салған.
Соңғы уақыттарда ойын автоматтарының кең таралуына, көптеген онлайн-казинолардың, букмекерлік кеңселердің пайда болуына байланысты проблеманың ауқымы кеңейе түсті.
Кезінде белгілі кеңестік психиатр Цезарь Короленко адамның мінез-құлқындағы құмар ойындарға тәуелділікті көрсететін төмендегі бірқатар белгілерді атап өткен болатын:
• Үнемі ойынға елігу, ойында өткізетін уақыттың ұзаруы.
• Қызығушылықтардың өзгеруі, бұрын ынталандырған дүниелердің ысырылуы, әрдайым ойын туралы ойлау, ойын комбинацияларымен байланысты оқиғаларды елестету және осы ойлардың басым болуы;
• "Бақылауды жоғалту", ауқымды ұтыстан кейін немесе үнемі ұтылудан кейін де ойынды тоқтата алмау;
• Ойынға кезекті рет қатысқаннан кейін қысқа уақыт аралығында дамитын психологиялық дискомфорт. Ол бас ауруы, ұйқының бұзылуы, ашушаңдық, алаңдаушылық, көңіл-күйдің түсуі, зейіннің бұзылуы секілді бірқатар белгілер бойынша есірткі/алкогольге тәуелді тұлғалардың абстиненциясына ұқсайды;
• Ойынға жиі қатысу, жоғары тәуекелдерге талпыну;
• Қарсыласу қабілетінің тез төмендеуі. Енді ойнамауға бел буғанымен, сәл арандатушылық болған жағдайда (бұрынғы таныстарын кездестіру, ойын тақырыбында әңгімелесу, ойын мекемесі жанында болу т.б.) ойынға тәуелділіктің оралуы.
Роберт Л. Кастер құмар ойындарға тәуелділіктің дамуын үш кезеңнен тұрады деп анықтады:
• Ұтыс кезеңі.
• Ұтылыс кезеңі.
Түңілу кезеңі.
Ұтыс кезеңі – бұл адамның құмар ойындарда бірнеше рет ұтысқа кенеліп, "негізсіз оптимизммен" әсерленетін уақыты. Бұл кезде ол құмар ойындарды ұната бастайды және үнемі жолы болатынына сенеді. Өзін сенімді әрі жайлы сезінеді.
Ұтылыс кезеңінде құмар ойынға тәуелділер достары мен отбасыларынан алыстай бастайды. Жалғыз өзі ойнай бастайды және ақшаны заңды немесе заңсыз жолмен табуды, қарызға алуды қарастырады. Ойынның жетегінде кетеді. Ұтылғаннан кейін ақшаны қайтарып аламын деген үмітпен ойынға тез оралғысы келеді.
Түңілу кезеңінде адам өзінің бар уақытын құмар ойындарға арнай бастайды. Уақытын босқа құртып жатқанын түсінгенімен, бұл процесті тоқтата алмайды. Бұл кезде адам өзін кінәлі сезініп, кейде өз проблемаларына басқаларды кінәлайды.
Ойынға ақша табу үшін заңсыз әрекеттерге барады. Тәуелділіктен зардап шегетін адамдар дәрменсіздікпен күресу үшін есірткі мен алкогольден жұбаныш іздейді. Психологиялық және әлеуметтік проблемаларға душар болады. Бұның соңы қылмыс жасауға немесе өз-өзіне қол жұмсауға апаруы мүмкін.
Жалпы, лудоманияның қоғамға төндіретін қаупі орасан. Құмар ойындар мен бәс тігуге тәуелді адамдардың ішінде бар ақшаларын ұтылған соң таныс-тамырынан қарыз алып, несиеге батып, үйіндегі дүниелерін сатып, ақыры, қылмысқа баратындары аз емес.
Ақпарат: Лудомания – қоғамды жайлаған қауіпті індет ᐈ zakon.kz жаңалық - 17:56, 12 қазан 2023
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Сынып сағаты "Лудомания деген не? 6 сыныптарға
|
Тәрбие сағатының тақырыбы: |
«Лудомания деген не?» |
|||
|
Тәрбие сағатының мақсаты: |
|
|||
|
Күтілетін нәтиже |
|
|||
|
Сынып |
5-8 |
|||
|
Құндылықтар |
Әділдік және Жауапкершілік/Заң және Тәртіп |
|||
|
Тәрбие сағатының көрнек құралдары: |
Суреттер, дидактикалық карточкалар, |
|||
|
Тәрбие сағатының барысы: |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Ресурс |
|
|
Қызығушылық ояту кезені |
Мұғалім оқушылардың назарын суреттерге аударып сұрақтар қояды
|
Оқущылар суреттерге қарап, сұрақтарға жауап береді. |
Қосымша 1 «Суреттер» |
|
|
Оқушылар қандай ақпарат шын немесе өтірік екенің ажыратады және дәлелдейді. |
Қосымша 2 «Шын немесе өтірік» |
||
|
Мағынаны ашу кезені |
Мұғалім лудомания туралы ақпарат береді Дәріс жоспары
|
Оқушылар тындайды және мұғалім қойған сұрақтарға жауапберіп, әнгімеге қатысады |
Қосымша 3 «Лудомания туралы ақпарат» |
|
|
4 Топтық жұмыс Сыныпты шағын топтарға бөлу. Әр топқа тапсырма: 1 топ- "Ойынға тәуелділіктің белгілері" 2 топ- «Егер сізде немесе сіз білетін адамда проблема болса, не істеу керек" тізімін жасаңыз. 3 топ - «Лудоманияның жағымсыз жақтары» |
Оқушылар топтарда кластер, диаграмма арқылы өз ойларны ұсынады |
Ватман Маркерлер |
||
|
5. Жұмыстарды қорғау кезені Қорғау кезенінде мұғалім модератор болып, сұрақтар қояды және кері байланыс ұйымдастырады |
Оқушылар өз жұмыстарын ұсынады,сұрақтар қояды, сұрақтарға жауап береді және бір біріне кері байланыс береді |
|
||
|
Ой толғаныс (Рефлексия) |
6. Ашық микрофон Талқылауға арналған сұрақтар: - -- -- Ойынға тәуелділікті қалай болдырмауға болады?"
|
Оқушылар сұрақтар арқылы талқылауға қатысады, тақырып бойынша өз ойларымен боліседі |
|
|
Қосымша 1 «Суреттер»



Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 2: «Шын немесе өтірік»
-
"Казино ойнау-бұл жай ғана ойын-сауық"
-
"Лудомания тек ересектерде болуы мүмкін"
-
Спорттық ставкалар арқылы көп ақаша табуға болады;
-
Лудомания ол ауыр дерт
-
Лудомания, алкоголизм, нашақорлық арасында ұқсастық бар
Қосымша 3 «Лудомания туралы ақпарат»
Лудомания – құмар ойындарға потологиялық әуестігі бар адамдардың дерті. Бүгінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауруды ресми түрде мойындаған.
Аталған дертке ұшыраған адамның бойында әлеуметтік, кәсіби, материалдық және отбасылық құндылықтар құлдырап, адамгершілік қасиеттері жойыла бастайды. Бұл проблеманың біздің елде де өткір тұрғаны белгілі. Соңғы үш жылда қазақстандықтар құмар ойындарға 1 трлн. теңгеден астам қаражат салған.
Соңғы уақыттарда ойын автоматтарының кең таралуына, көптеген онлайн-казинолардың, букмекерлік кеңселердің пайда болуына байланысты проблеманың ауқымы кеңейе түсті.
Кезінде белгілі кеңестік психиатр Цезарь Короленко адамның мінез-құлқындағы құмар ойындарға тәуелділікті көрсететін төмендегі бірқатар белгілерді атап өткен болатын:
• Үнемі ойынға елігу, ойында өткізетін уақыттың ұзаруы.
• Қызығушылықтардың өзгеруі, бұрын ынталандырған дүниелердің ысырылуы, әрдайым ойын туралы ойлау, ойын комбинацияларымен байланысты оқиғаларды елестету және осы ойлардың басым болуы;
• "Бақылауды жоғалту", ауқымды ұтыстан кейін немесе үнемі ұтылудан кейін де ойынды тоқтата алмау;
• Ойынға кезекті рет қатысқаннан кейін қысқа уақыт аралығында дамитын психологиялық дискомфорт. Ол бас ауруы, ұйқының бұзылуы, ашушаңдық, алаңдаушылық, көңіл-күйдің түсуі, зейіннің бұзылуы секілді бірқатар белгілер бойынша есірткі/алкогольге тәуелді тұлғалардың абстиненциясына ұқсайды;
• Ойынға жиі қатысу, жоғары тәуекелдерге талпыну;
• Қарсыласу қабілетінің тез төмендеуі. Енді ойнамауға бел буғанымен, сәл арандатушылық болған жағдайда (бұрынғы таныстарын кездестіру, ойын тақырыбында әңгімелесу, ойын мекемесі жанында болу т.б.) ойынға тәуелділіктің оралуы.
Роберт Л. Кастер құмар ойындарға тәуелділіктің дамуын үш кезеңнен тұрады деп анықтады:
• Ұтыс кезеңі.
• Ұтылыс кезеңі.
Түңілу кезеңі.
Ұтыс кезеңі – бұл адамның құмар ойындарда бірнеше рет ұтысқа кенеліп, "негізсіз оптимизммен" әсерленетін уақыты. Бұл кезде ол құмар ойындарды ұната бастайды және үнемі жолы болатынына сенеді. Өзін сенімді әрі жайлы сезінеді.
Ұтылыс кезеңінде құмар ойынға тәуелділер достары мен отбасыларынан алыстай бастайды. Жалғыз өзі ойнай бастайды және ақшаны заңды немесе заңсыз жолмен табуды, қарызға алуды қарастырады. Ойынның жетегінде кетеді. Ұтылғаннан кейін ақшаны қайтарып аламын деген үмітпен ойынға тез оралғысы келеді.
Түңілу кезеңінде адам өзінің бар уақытын құмар ойындарға арнай бастайды. Уақытын босқа құртып жатқанын түсінгенімен, бұл процесті тоқтата алмайды. Бұл кезде адам өзін кінәлі сезініп, кейде өз проблемаларына басқаларды кінәлайды.
Ойынға ақша табу үшін заңсыз әрекеттерге барады. Тәуелділіктен зардап шегетін адамдар дәрменсіздікпен күресу үшін есірткі мен алкогольден жұбаныш іздейді. Психологиялық және әлеуметтік проблемаларға душар болады. Бұның соңы қылмыс жасауға немесе өз-өзіне қол жұмсауға апаруы мүмкін.
Жалпы, лудоманияның қоғамға төндіретін қаупі орасан. Құмар ойындар мен бәс тігуге тәуелді адамдардың ішінде бар ақшаларын ұтылған соң таныс-тамырынан қарыз алып, несиеге батып, үйіндегі дүниелерін сатып, ақыры, қылмысқа баратындары аз емес.
Ақпарат: Лудомания – қоғамды жайлаған қауіпті індет ᐈ zakon.kz жаңалық - 17:56, 12 қазан 2023
шағым қалдыра аласыз


