Қостанай облысы әкімдігі білім басқармасының

«Бейімбет Майлин ауданы білім бөлімінің

Сапар Ерғалиев атындағы жалпы білім беретін мектебі» КММ

Химия пәнінен сыныптан тыс іс-шара

Тақырыбы: «Химия қызықты әлем»

Сынып: 9

Пән мұғалімі: Ильясова С.А.

2025-2026 оқу жылы

Сыныптан тыс іс-шараның тақырыбы:

«Химия – қызықты әлем»

Мақсаты:

Оқушылардың химия пәнінен алған білімдерін жинақтау, элементтер мен реакциялар туралы түсініктерін тереңдету.

Логикалық ойлауын, реакцияларды бақылау және қорытынды жасау қабілеттерін дамыту.

Топпен жұмыс істеуге, ұқыптылыққа және қауіпсіздік ережелерін сақтауға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер: Периодтық жүйе, химиялық құрал жабдықтар, химиялық ыдыстар, реактивтер, шарлар мен өзектер жиынтығы, презентация.

Іс-шараның барысы

Ұйымдастыру кезеңі

Химияны оқу парыз әркімге

Оқиды оны барлық елде, әр тілде

Химияны оқыңдар әр бөлімін

Кездесер ол алдарыңнан әр күнде

Оқушыларды үш топқа бөлу (мысалы: «Протондар», «Нейтрондар» және «Электрондар» топтары).

Топ басшыларын сайлау және әділқазылар алқасымен таныстыру.

І. «Бәйге» (Сұрақ-жауап кезеңі)

Әр топқа тез әрі дәл жауап беруді талап ететін қысқаша сұрақтар қойылады:

1-топ

1. Ең жеңіл элемент? (Сутек)

2. Ауаның құрамында ең көп кездесетін газ? (Азот)

3. Тіршілік пен жануды қолдайтын газ? (Оттек)

4. Сұйық металл? (Сынап)

5. Алғашқы көмекке пайдаланылатын бейметалл? (иод)

2-топ

1. Ең жеңіл металл (литий)

2. Екі газдан тұратын ең қажетті сұйық зат (су)

3. Отынның жануы қандай құбылыс (химиялық)

4. Тұз қышқылының формуласы (НСl)

5. Ең қын балқитын металл (вольфрам)

3-топ

1. Аспен келетін тамаққа дәм беретін зат (ас тұзы)

2. Мұздың еруі қандай құбылыс (физикалық)

3. Қай элементтің жетіспеуі тіс ауруына ұшыратады (фтор)

4. Сау адамның асқазанында қандай қышқыл бар? (тұз қышқылы)

5. Электртерістігі ең жоғары элемент (фтор)

ІІ. «Ғажайып тәжірибелер» (Практикалық бөлім)

Бұл бөлімде алдын ала дайындалған оқушылар қауіпсіз, бірақ әсерлі тәжірибелер көрсетеді:

1-топ: «Стақандағы кемпірқосақ»

2-топ: «Табиғи сабын жасау»

3-топ: «Шар үрлеу»

Барлық тәжірибелер техникалық қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтай отырып өткізіледі.

IІІ. «Топ басшысы сайысы» («Ия» немесе «жоқ») әр топ басшысына 5-сұрақ

1-топ басшысына сұрақ

1.Химия наны – күкірт қышқыл - иә
2. Озонның формуласы O₃ - иә
3. Үйге жарық беретін элемент Темір - жоқ
4. Аспан тасы аталатын элемент Темір - иа
5. Сүйек құрамында сынап бар - жоқ

2-топ басшысына сұрақ

1. Адам тыныс алатын газ сутек – жоқ

2. Оттекті ашқан ғалым Кавендиш – жоқ

3. Бактериоцидтік қасиеті бар металл Куміс – иә

4. Атом молекулалық ілімді ашқан ғалым ЛОМОНОСОВ – иә

5. Ең қатты металл Литий - жоқ
   
   

3-топ басшысына сұрақ

1. Ас тұзының формуласы Na₂CO₃- жоқ
2. Көмір қышқылының тұзы Сульфат - жоқ
3. Күміс қасық қараяды - иә
4. Сутекті ашқан ғалым Пристли - жоқ
5. Алғашқы көмекке пайдаланатын бейметалл ФТОР – жоқ

ІV. Модельдеу сайысы
Топтарға шарлар мен өзектер жиынтығы беріледі. Әр топ өздеріне берілген заттың моделін құрастырады. 1-топ бензол, 2-топ пентан, 3-топ метан мен аммиак

V. «Кім тапқыр?» Жәшіктің ішінде химиялық ыдыстар орналасады, оқушылар жәшіктің сыртына ретімен дұрыс қоюлары керек. Мысалы, шыны стақан, қасық, спиртшам, сынауық.

VI. Қорытындылау

Әділқазылар алқасы ұпайларды есептеп, жеңімпаз топты анықтайды.

Белсенді қатысқан оқушыларды «Талантты химик», «Білгір химик», «Білімді химик» номинацияларымен марапаттайды.

Бағалау парағы