Озық
ойлы оқушы»
«Озық
ойлы оқушы» атты интеллектуалдық турнир
жоғарғы сынып оқушылары арасында физика,
математика, экономика пәндеріне деген
қызығушылықты арттыруда интеллектуалдық
сайыстардың берері мол. Сайысқа оқушылар
күні бұрын дайындалып, ізденеді, топпен
жұмыс жасауға үйренеді. Назарларыңызға
10-11 сынып оқушыларының арасында
интеллектуалдық турнирді ұсынып отырмын.
Турнир
7 турдан тұрады. 4 турдан кейін жартылай
финал, 2 турдан кейін ширек финал.
1-
тур. «Бәйге».
Жауап
нақты, тез болу керек. Қай оқушы бірінші
қол көтерсе, сол оқушы бірінші жауап
береді. Бағалануы- 1балл.
Сұрақтар
(физика пәні бойынша)
1.
Үдеудің өлшем бірлігі
(м/
)
2.
Вольтметр тізбекке қалай жалғанады?
(параллель)
3.
Денеге әсер ететін күш масса мен үдеу
көбейтіндісіне тең. Бұл қандай заң?
(Ньютонның
екінші заңы)
4.
Термодинамиаклық параметрлер қандай?
(Р,V, T)
5.
Белгілі бір уақыт ішінде жылдамдықтың
өзгерісін көрсететін шама (үдеу)
6.
Сыртқы күштің әсерінен дененің формасының
өзгеруі (деформация)
7.
Күшті өлшейтін құрал
(динамометр)
8.
Ток күші өлшем бірлігі
(ампер)
9.
Ток күші түсірілген кернеуге тура
пропорционал да, өткізгіштің кедергісіне
кері пропорционал. Бұл қандай заң?
(Ом заңы)
Математика
пәні бойынша
1.
Герон формуласы
2.
Транецияның ауданы
3.
Шеңбердің теңдеуі
=
4.
Дискриминант формуласы
D=
5.
неге
тең
6.
Сыбайлас бұрыштың қосындысы
7.
Үшбұрыштың төбесін қарсы қабырғаның
ортасымен қосатын кесінді? Медиана
8.
неге тең? (гипотенузаның жартысына)
9.
Бұрыш төбесінен шығып, оны қақ бөлетін
сәуле (биссектриса)
Экономика
пәні бойынша
1.
Ақшасыз негізде тауарды тауарға
айырбастау (бартер)
2.
Басқару дегенді білдіретін ағылшын
тілінен алынған термин (менеджмент)
3.
Өнім өндіруге қатысатын ресурстар
(өндірістік фактор)
4.
Ақшаның қасиеті: 1) ұзақ мерзімділігі ,
2) тұрақтылығы, 3) біртектестілігі,
4)
бөлімділігі. Қай қасиеті қалып қойды?
(ықшамдылығы)
5.
Сатып алушы сөзінің синонимі, экономикалық
термин (тұтынушы)
6.
Тауар биржасындағы делдал
(брокер)
7.
Валютаның сатылу, айырбастау бағасы
(валюта курсы, бағамы)
8.Тауарлар
айналысының сферасы немесе сауда-саттықтың
күшейген заманы (нарық)
9.
Нарық туралы ғылым, басқару жүйесі
(маркетинг)
II-тур.
«Көкпар».
Қатысушылар
2 оқушыдан 3 топқа бөлінеді. Бір топ
позитивті бағыт қолдаушыпікір айтса,
екінші топ негативтік бағыт қарсы пікір
ұстайды.
1-топ.
Математикасыз өмір жоқ!
Математикасыз-ақ
өмір сүруге болады!
2-топ.
Физиканың өмірде қажеті бар
Физикасыз-ақ
өмір сүруге болады!
3-топ.
Экономикасыз өмір жоқ!
Экономикасыз-ақ
өмір сүруге болады!
ІII-тур.
«Математика мақал-мәтелдерде»
Ойыншы
мақал-мәтелдегі қажетті санды, сөзді
тауып атау керек. Бағалануы толық
жауап-2балл, толық емес жауап-1 балл.
1.
Қанша бармақ жиналса жұдырық болады?
(Бес бармақ жиналса жұдырық болады)
2.
Неше елі ауызға, неше елі қақпақ. (Бір
елі ауызға, екі елі қақпақ)
3.
Білекті нешені жығады, білімді нешені
жығады. (Білекті бірді жығады, білімді
мыңды жығады).
IV-тур.
Ақындық сайыс.
Атақты
математик С.Ковалевская былай деген
екен: «Ақын жанды болмасаң математик
те болмайсың».
Олай
болса келесі тапсырма, берілген
ұйқастардан өлең
шумағын құрастыру.Бағалану - 5,4,3балл.
Оқушылар құрастырған өлең шумақтарын
оқиды.
V-тур.
Жартылай финал. Қай ғалым?
1-сұрақ.
Аристотельден кейінгі «екінші ұстаз»
атанған ғалым?
а)
Беруни; ә) әл-Фараби; б)
Хорезми.
2-сұрақ.
Алғащқы
рет атом ядросын және жасанды атом
ядроларын ашқан ғалым кім?
а)
Э.Резерфорд; ә) А.Эйнштейн;
б) М.Ломоносов.
3-сұрақ.
Еркін
кәсіпкелік жүйесін бірінші анықтаған
кім?
а)
Джон Кейнс; ә) Томас Мальтус.
VІ-тур.
Алға ұмтылу (ұпай жинау).
Балы
төмен оқушы бағын сынап,ұпай таңдайды.
Балл жоғарылаған сайын сұрақтар
күрделенеді.
1.
5 балл
2.
Ақша қаражаты сөзінің синонимі ,
орыс-қазақ тілдерінде бірдей айтылады.
(финанс)
5 балл
3.Физикадан
жұмбақ.
Жіпке
ілдім мен өзім
Кіп-кішкентай
күн көрдім. (шам)
5 балл
4.
Сұраныс өссе, ұсыныс өзгермесе нарықтық
баға қалай өзгереді? (нарықтық баға
өседі)
6 балл
5.
Менделеев-Клапейрон заңы, формуласы
6 балл
VІІ-тур.
Финал. Ғажайып үштік.
Математика
Әсем,
Ардақ, Жанар үшеуі математикадан бақлау
жұмысынан қандай баға алғандығы жайында
сұрақ: Әрқайсысының бағалары әртүрлы.
Әсемнің бағасы үш те төрт те емес,
Жанардың бағасы үш емес,. Кім қандай
баға алған?
Әсем
«5», Жанар «4», Ардақ «3»
Физика
Қай
бөлшектер металл өткізгіштердегі электр
тогын тасымалдайды? (электрондар)
Эконамика
Салық
(анықтамасы, негізгі атқаратын міндеті)
Салық-азаматтардың
мемлектке міндетті түрде төлейтін
төлемақысы
Негізгі
міндеті- мемлектті ұстау, шығындарын
өтеу.
Балдары
тең болған жағдайдамына сұраққа дұрыс
жауап берген оқушы жеңімпаз болады.
Сандар
белгілі бір байланыспен орналасқан,
осы байланысты тауып көн нүктенің орнына
тиісті сандарды қой. 9, 7, 10, 8, 11, 9, 12, ....