Тақырыбы: Бала және оның құқығы

Мақсаты: Оқушыларға бала құқығы туралы мағлұмат бере отырып, өз құқықтарын жете білуге, өз беттерімен салыстыра білуге, қолдана білуге үйрету, құқықтық білімдерін толықтыру.

Адамгершілік, адалдық, әділдік пен мейірімділікке баулу арқылы саяси саналығы мен таным белсенділігін арттыру.

Өз құқығын құрметтеуге, сыйлауға тәрбиелеу. Патриоттық тәрбие беру.

Көрнекілігі: «Бала құқығы»конвенциясы, заңдар жинағы слайд.

Барысы: I. бөлімі. Ұйымдастыру бөлімі.

II. бөлімі. Негізгі бөлімі: Қанатты сөздер:

«Ата заң әркімнің бойтұмары болып, оның әрбір қағидасы мүлтіксіз орындалғанда ғана ортақ мақсатқа қол жеткіземіз». Н. Назарбаев.

«Бала бол, басқа бол – бәріне заң біреу - ақ»

«Тура биде туған жоқ, туғанда биде иман жоқ». Ж. Баласағұн.

Оқушыларды екі топқа бөлу.1-топ «Әділет», 2-топ «Азамат»

1.Адам заңға ,заң ақылға бағынады.

2.Ақымаққа арнап,заң жазылмас. І. Мұғалім сөзі:

Егеменді, өркениетті елдің бүгіні мен ертеңін өрге бастырар біздің кішкене жеткіншектер екені белгілі. Болашақтың тізгінін ұстайтын сендерсіңдер, алдағы атқарар іс-әрекеттердің түп- тамыры бүгінгі күнмен тығыз байланысты. Сондықтан да әрбір бала өзінің құқықтары мен бостандықтарын қорғайтын заңдарды білуі керек.

Бүгін біз дүниеге келгеннен бастап, тұлға болып қалыптасқанға дейін қандай құқықтарға ие болатынын білетін боламыз. Балалар адамға қатысты барлық құқықтарға ие. Ендеше ойымызды, білімізді ортаға салып ой бөлісетін кез келді.Өз ойларымызды ортаға салайық

Махаббат. . Құқық бар: күл ойна, шаттанып білім ал,

Құқық бар: табиғат сырларын білім ал

Химик бол, ғалым бол, пайдалы еңбек ет,

Халқын да құрметтеп, достарын қызығар.

Нұрбақыт «Оқы да, білім ал деген»,

От бол да, мәңгі жан деген.

Ата заңым менің

«Еңбек ет, еркін жүр деген,

Асыр сап ойна, күл деген

Ата заңым менің

Аман Тәуелсіз еркін ел бүгін,

Талай жыл күткен теңдігім

Ата заңым менің

Ақсұңқар Әділдікпен басталсын деп атқан таң

Ата-бабам келе жатыр сақтап заң

«Қасым ханның қасқа жолы бас болып,

Тәуке ханның жарғылары сақталған

Ерсұлтан Билер шешіп ақ пен қара арасын,

Жапқызбаған жамандықтың жаласын

Заң деген бар біздегі асыл қасиет

Әділ шешім ақтай берген бағасын.

Жадыра Ата заңым- ерікті елдің құқы,

Адам құқы, алдымен ердің құқы.

Мемлекетім жан-жақты дәйектелген

Конституция-алтын заң, елдің құты.

Шолпан Қалауымша оқиды,,білім алады

Еңбек етеді қартайса тыным алады.

Емделеді ауырса заңды түрде,

Ата заңым- бекіткен мұны маған

Мадияр .Ол бойынша бекіген бостандығым,

Ол бойынша сақталған сөз сандығым.

Ол бойынша тілім де мемлекеттік,

Қуаттайдымұны бар достар бүгін.

Амангул Ол бойынша сайлаймын,сайланам да,

Ол бойынша біртұтас бай далам да.

Сансыз ұлттың өкілі бір ордада,

Тең құқылы барлығы айналамда.

Анепь Өз елімде қастерлі, құрметтімін,

Қорламайды ешкім де тілдеп қырын.

Тәртіп бұзсам немесе қылмыс қылсам,

Заң алдында жауапқа міндеттімін.

Рустам Баға жетпес құным бары

Еркін шыққан ерекше үнім бары

Елтаңбалы жығылмас туым бары

Алтын заңда айтылған мұның бәрі.

Дилназ .Ғұрпымыз бар ел сенген,

Дәстүрлері ең ізгі. Әділдікпен өлшенген,

Заңымыз бар негізгі

Барлығы: Бас иетін бар адам Әрбір сөзі салмақты

Қорғар бәле-жаладан Ата заң бұл ардақты!

2. бөлімі. Жылдар сөйлейді:

1948 жылы 10желтоқсанда БҰҰ – да «Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы» қабылданды.

1959 жылы 20қарашада – БҰҰ – ның Бас Ассамблеясына «Балалар құқығы» декларациясы қабылданды.

1989 жылы «Бала құқығы туралы» конвенциясы қабылданды.

1993 жылы 28 қаңтарда егеменді еліміздің алғашқы Конституциясы қабылданды.

1995 жылы 30 тамызда референдум арқылы бекіткен екінші Конституциямызды қабылдадық.

2002 жылы 8 тамызда «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» заңы қабылданды.

ІБөлім. Баланың негізгі құқықтыры мен міндеттері.

1-бап.Әрбір баланың денсаулығын сақтауға құқығы бар.

2--бап.Әрбір бала туған сәтінен бастап аты, әкесінің аты, тегі, ұлты және азаматтығы болуына құқылы.

3-бап.Әрбір баланың өмір сүруге,жеке басының бостандығына,қадір-қасиетіне жәнеөміріне қол сұғылмауға құқығы бар.

4 -бап Баланың сөз және ар-ождан бостандығына, ақпаратқа, қоғамдық өмірге араласуға құқығы бар.

5-бап.Әрбір баланың білім алуға құқығы бар

18 жасқа толмаған жеткіншек бала деп саналады. Ал кейбір жағдайда жергілікті ұлттық заңдар бойынша кәмелеттік жас одан ерте көрсетілуі мүмкін.

6 – бап Барлық құқық барлық балаға бірдей тарайды. Мемлекет баланы зорлық – зомбылықтың барлық түрінен қорғауға және оның құқығын қорғау үшін тиісті шараларды қолдануға міндетті.

7 – бап Балаға қатысты жасалатын барлық іс - әрекет оның мүддесін толық көлемде ескеруі қажет. Егер ата – ана немесе басқа тұлға балаға керекті қамқорлықты көрсете алмаса, онда бұл жауапкершілікті мемлекет өз мойнына алуы тиіс.

8 – бап Мемлекет осы Конвенцияда көрсетілген құқықтарды жүзеге асыру үшін қолдан келгеннің барлығын жасауы керек.

9 – бап Мемлекет баланың жан – жақты дамып келе жатқан қабілетін ескере отырып, оның тәрбиесі жолында ата – аналар мен кеңейген отбасылардың құқығы мен жауапкершілігін құрметтеуі тиіс.

6 – бап Әрбір бала өмір сүру құқығына ие және мемлекет оның өсуі мен дамуын қамтамасыз етуге міндетті.

10 – бап Бала өз мүддесіне қарама – қайшы келетін жағдайда ғана болмаса, ата – анасымен бірге тұруға құқылы. Сондай – ақ бала ата – анасының екеуінен немесе біреуінен ажыраған жағдай да олармен байланыс жасап тұруға құқылы.

11 – бап Бала мен ата – ана отбасын біріктіру немесе өзара қарым – қатынастарын нығайту мақсатында кез – келген елден шығын өз еліне келуге құқылы.

13– бап . Бала өз ойын, пікірін еркін жеткізуге құқылы және балаға қатысты мәселелерді шешу барысында бұл пікірлерге тиісті назар аударылуы лайық.

14 – бап Бала қандай шекара болмасын өз ойларын ашық жеткізуге, ақпарат алуға, сондай – ақ ақпараттарды, идеяларды беруге, таратуға құқылы.

14 – бап Ата - ананың балаға тиісті деңгейде жетекшілік етуі барысында мемлекет сол баланың ой еркіндігін, ар – ұяты мен дінін құрметтеуге міндетті.

Мен міндеттімін:

- білім алуға

- тәртіп сақтауға

- мектеп мүлкін сақтауға;

- үлкендерді сыйлауға;

- ана тілдің тазалығын сақтауға;

- әрдайым таза, ұқыпты жүруге;

- темекі шекпеуге, спирттік ішімдіктер ішпеуге.

Балалар құқығының» заңдары

- Баланың қандай құқығы бар?

- Еңбек етуге;

- Өз пікірін білдіруге;

- Баланың өз атын, әкесінің атын алуға;

- Мүлікке ие болу;

- Қорғалуға;

- Отбасында өмір сүруге, тәрбиеленуге;

- Ұлтын таңдауға;

- Дем алуға;

- Денсаулығын сақтауға құқылы