Авторы:
Темешев Думан Наушаевич
Батыс
Қазақстан облысы, Теректі ауданы,
Подстепное селосы Теректі
аудандық лингвистикалық гимназиясы,
тарих пәні мұғалімі
Тақырыбы:
Қазақ хандығының 550 жыл толуына орай
«Тамыры
терең, Қазақ елі»
танымдық кеш
Мақсаты:Қазақ
хандығының құрылуы, оның алғашқы аумағы
мен алғашқы қазақ хандары туралы
мәліметтермен оқушыларды жан-жақты
таныстырып, Қазақ мемлекетін құрған
қазақ хандарының іс-әрекеттері негізінде
оқушыларды ұлттық патриоттық тәрбиеге
баулу.
Әдісі:
топтық
Көрнекілігі:
интерактив, сурет, бейнетаспа
Сабақ
жоспары:
Кіріспе
сөз.
8-9
сынып оқушыларына «Қазақ елі» тарихы
сериясынан бейнеролик басында көрсетіледі.
“Тарих
шашуы” тұлғаларды танып сипаттама
беру
Қазақ
хандары шежіресінен
Әр
түрлі
«Мәдениеті
мен дәстүрі»
«Кімбіледі?»
“АЛТЫН
Қақпа”
Қорытындылау.
Сабақ
барысы:
Оқушылар
«Көшпенділер»,«Түркістан»,
«Алаш», «Ақсүйек»
деп 4 топқа бөлінеді. 1 –турда хандар
мен билердің, ағартушылар мен батырлардың
бейнесін танып, тұлға туралы мәлімет
келтіру керек.
2-турда
қазақ хандары шежіресінен әр топқа
түрлі тапсырмалар (сәйкестендіру, венн
диаграммасы т.б.) беріледі.
Сәйкестендіру
Қазақ
ханы
Иван Грозный
Моғолстан
ханы Абдаллах
Ноғай
ордасының билеушілері Абд
ар-Рашид
Өзбек
ханы
Хақназар хан
Ташкен
маңы билеушісі
Маңғыт мырзалары
Ресей
патшасы
Баба сұлтан
Қасым
ханның заңдары
«Қасым
ханның қасқа жолы» сипаттама беру.
Екі
жақты күнделік толтыру.
Маңыздысы
Менің ойым
3-турда
әр түрлі сұрақтар
1.
Маусымды көші- қон қанша мезгілге
бөлінеді
А)
2 В)3 С)4 Д)5
2.
Егіншілікпен айналысатын малы
жоқ кедейлер
А)жатақ
В)қараша С)егіншілер Д)төлеңгіт
3.
16 ғасырдың соңындағы Қазақ хандығының
астанасы
А)Сығанақ
В)Сайрам С) Сауран Д)Түркістан
4.
Қазақ халқының ұлттық негізі қаланған
қала
А)
Сарайшық В)Сығанақ С)Түркістан
Д) Сайрам
5.
ХІІІ ғасырда қыпшақтардың орталығы
болған қала
А.Сайрам
В) Сығанақ С) Сауран Д) Тараз
4
турда қазақ
халқының мәдениеті мен шығармашылық
дәстүрі туралы ойларын айту.
5-турда
«Кім біледі?» сайысы деңгейлік сұрақтарға
жауап беру.
1.Қазақстанның
оңтүстік және оңтүстік шығыс аудандарында
шаруашылықтың қандай түрі дамыды?
|
2.Қазақстанның
батыс аудандарында шаруашылықтың
қандай түрі дамыды?
|
3.Қазақстанның
орталық
аудандарында
шаруашылық-
тың қандай түрі
дамыды?
|
10.Ғарыш пен Жердің
ғайыптан пайда болуы мен Күн мен Айдың
және Жұлдыздардың қайдан шыққандығы
туралы баяндайтын ертегілер?
|
11.Батырлық, өнегелік
мазмұндағы тәрбиелік мәні зор ертегілер?
|
12.Қыпшақтар мен
қияттардың
Қызылбастар
мен қалмақтарға
қарсы
соғысын баяндайтын
ертегі?
|
4.Қазақ халқының
көші-қонға ыңғайлы деп таңдаған
баспанасы?
|
5.Киіз үй негізін
кімдерден алады?
|
6.Сақтарда киіз
үйдің қандай
түрі болған?
|
7.Қазақтар жаздыгүні
қандай бас киім киген?
|
8.Қазақтар қыстыгүні
қандай бас киім киген?
|
9.Қазақтардың аяқ
киімдері
неден жасалған?
|
6
–турда “Алтын Қақпа” сайысында қазақ
халқының салт-дәстүрі мен әдет-ғұрыптары
жайлы дискуссиялық сұрақтар қойылады.
«Темір
қақпа» бөлімінің сұрақтары:
Қазақтарда
киіз үйдің қанша түрі болған?
Үйдің
дәл ортасында не орналасатын болған?
Жас
келіндердің бас киімі қалай аталады ?
“Асатаяқ”
дегеніміз не?
«Күміс
қақпа» бөлімінің сұрақтары:
2.
Қазақтар үшін астрономиялық сағат
болған жұлдыз қалай аталады?
3.
Қазақтар қай ғасырларда ресми түрде
ислам дінін ұстана бастады?
4.
“Аласапыран” шығармасының авторы?
«Алтын
қақпа» бөлімінің сұрақтары:
Қазақтардың
тарыдан жасалатын өте бағалы тағамы?
Жаңа
түскен келіннің жаңа отаудың босағасы
биік, шаңырағы берік болсын деп жасайтын
ырымы қалай аталды?
Қазақтар
көш керуеніндегі түйелерге қырғауылдың
ұзын қауырсынынан төрт басты қарқараны
не үшін таққан?
“Күрекпен
қаруланған адамдар” деп кімдерді
айтады?
Кейін
әділ-қазылар алқасы жеңімпаз топты
анықтап, сайысты қорытындылайды.