«СУРЕТТЕР СӨЙЛЕЙДІ, ӨЛЕҢ СӨЙЛЕТЕДІ »

Авторлық бағдарлама

Құрастырған:

Аннотация

«Суреттер сөйлейді, өлең сөйлетеді» – бейнелеу өнері мен поэзияны бір арнаға тоғыстыра отырып, тұлғаның шығармашылық әлеуетін жан-жақты дамытуға бағытталған авторлық бағдарлама. Бағдарламаның негізгі идеясы – көркем сурет арқылы ой мен сезімді оятып, сол әсерді поэзиялық тілмен сөйлете білуге үйрету. Бұл жоба өнердің екі саласы арасындағы табиғи байланысты ашып, қатысушылардың эстетикалық қабылдауын, көркемдік ойлауын және сөз мәдениетін қалыптастыруды көздейді.

Бағдарлама барысында сурет – шабыт көзі, ал өлең – сол шабыттың көркем көрінісі ретінде қарастырылады. Қатысушылар әртүрлі жанрдағы бейнелеу өнері туындыларын талдап, олардың мазмұны мен идеялық астарын түсінуге, образдар жүйесін тануға үйренеді. Суреттегі түстер үйлесімі, композиция, көңіл күй мен символдар поэзиялық ой тудыратын негізгі құрал ретінде пайдаланылады. Осы арқылы тыңдаушылар өз ішкі сезімін еркін жеткізіп, көргенін көркем сөзбен бейнелеуге дағдыланады.

Бағдарламада шығармашылық тапсырмалар, еркін ойтолғау, өлең жазу, көркем мәтінді талдау, пікір алмасу сияқты жұмыстар жүйелі түрде ұйымдастырылады. Бұл үдеріс қатысушылардың қиялын дамытып қана қоймай, өзіндік көзқарасын қалыптастыруға, ойды жүйелі жеткізуге және көркемдік талғамын арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар бағдарлама тұлғаның рухани әлемін байытып, өнер арқылы өзін тануға жол ашады.

«Суреттер сөйлейді, өлең сөйлетеді» авторлық бағдарламасы әдебиетке, өнерге қызығушылығы бар оқушыларға, шығармашылық үйірмелерге, қосымша білім беру ұйымдарына арналған. Бағдарлама өнердің тәрбиелік, танымдық және дамытушылық мүмкіндіктерін тиімді пайдалана отырып, шығармашылық ізденіске жетелейді және көркем ойлауы қалыптасқан, сөзге жауапкершілікпен қарайтын тұлға тәрбиелеуге бағытталған.

Түсінік хат

Бала тілінің дамуы – оның тұлғалық қалыптасуының маңызды бөлігі. Сөйлеу дағдылары ойлау қабілетімен, қарым-қатынас мәдениетімен және білім игеру үрдісімен тығыз байланысты. Сондықтан мектепке дейінгі жасындағы балалардың тілін дамытуға ерекше мән берілуі тиіс.

Көрнекілік әдістерін қолдану – баланың сөйлеуін жетілдіруде тиімді құралдардың бірі. Суреттер арқылы жұмыс жасау баланың қызығушылығын арттырып, сөздік қорын кеңейтеді, байланыстырып сөйлеу дағдысын дамытады. Сонымен қатар, бұл әдіс балалардың шығармашылық қабілетін, логикалық ойлауын және есте сақтау қабілетін жақсартады.

Бұл әдістемелік құрал балалардың сөйлеу белсенділігін арттыруға бағытталған түрлі жаттығулар мен ойындарды қамтиды. Оқу-тәрбие процесінде оны мектепке дейінгі ұйым тәрбиешілері, мектепалды тәрбиешілері, логопедтер мен ата-аналар пайдалана алады. Құралдың мазмұны балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес жасалып, сөйлеу дағдыларын дамытуда кешенді әдіс-тәсілдерді қамтиды.

Әдістемелік құралдың мақсаты – балалардың сөйлеу дағдыларын қалыптастыру және жетілдіру арқылы олардың коммуникативтік қабілетін дамыту. Бұл құралды жүйелі түрде қолдану нәтижесінде балалар өз ойын еркін әрі нақты жеткізе алатын деңгейге жетеді.

Бұл әдістемелік құрал балалардың сөйлеу дағдыларын дамыту мақсатында жасалған. Балалар үшін сөздік қорды байыту, байланыстырып сөйлеуді қалыптастыру, өз ойын еркін жеткізе білу маңызды дағдылардың бірі болып табылады. Сондықтан оқыту барысында көрнекілік әдістерін қолдану тиімді тәсілдердің бірі ретінде қарастырылады.

Суреттер арқылы сөйлеу дағдыларын дамыту әдісі – мектепке дейінгі балаларға арналған қолжетімді әрі нәтижелі әдістердің бірі. Балалар визуалды ақпаратты жақсы қабылдайтындықтан, суреттермен жұмыс істеу олардың қызығушылығын арттырып, сөйлеу белсенділігін күшейтеді.

Әдістемелік құралда сөйлеуді дамытуға арналған түрлі тапсырмалар, ойындар мен жаттығулар жинақталған. Мұнда сюжеттік суреттер арқылы әңгіме құрастыру, сипаттау, сұрақтарға жауап беру, диалог құру, ассоциациялық ойлау тапсырмалары ұсынылады. Бұл әдістер баланың сөйлеуін дамытып қана қоймай, есте сақтау, зейін, ойлау қабілеттерін де жетілдіреді.

Құралды мектепке дейінгі ұйым тәрбиешілері, логопедтер мен ата-аналар баланың тілдік дамуын жетілдіру мақсатында қолдана алады. Ұсынылған тапсырмалар балалардың жас ерекшеліктеріне сай бейімделген.

Рецензия

«Суреттер сөйлейді, өлең сөйлетеді» атты авторлық бағдарлама – бейнелеу өнері мен поэзияны өзара кіріктіре отырып, шығармашылық тұлғаны қалыптастыруға бағытталған мазмұнды әрі өзекті жоба. Бағдарламаның басты ерекшелігі – көркем суретті поэзиялық ойдың бастауы ретінде алып, қатысушыларды көргенін сезініп, сезінгенін сөзбен көркем жеткізуге баулуы.

Бағдарлама мазмұны логикалық тұрғыдан жүйелі құрылған, тақырыптар бір-бірімен сабақтасып, шығармашылық үдерістің біртіндеп дамуына мүмкіндік береді. Автор бейнелеу өнеріндегі образ, түс, композиция, символика сияқты ұғымдарды поэзиямен ұштастыра отырып, қатысушылардың эстетикалық қабылдауын тереңдетуге баса назар аударған. Бұл әдіс көркем ойлау мен қиялды дамытудың тиімді құралы ретінде орынды қолданылған.

Бағдарламада ұсынылған шығармашылық тапсырмалар мен практикалық жұмыстар қатысушылардың белсенділігін арттырып, өз ойын еркін білдіруіне жағдай жасайды. Өлең жазу, суретке поэтикалық талдау жасау, эмоциялық әсерді сөзбен бейнелеу сияқты тапсырмалар тіл мәдениетін жетілдіруге, сөздік қорды байытуға және көркемдік талғамды қалыптастыруға ықпал етеді. Сонымен қатар бағдарлама тұлғаның рухани дүниесін байытып, өнерге деген қызығушылығын арттыруға бағытталған.

Авторлық бағдарламаның тәрбиелік маңызы да жоғары. Ол өнер арқылы адамгершілік құндылықтарды дәріптеп, сезімталдыққа, байқағыштыққа және эстетикалық жауапкершілікке тәрбиелейді. Бағдарлама қазіргі білім беру талаптарына сай келіп, пәнаралық байланысты тиімді жүзеге асырады.

Қорытындылай келе, «Суреттер сөйлейді, өлең сөйлетеді» авторлық бағдарламасы мазмұнының тереңдігімен, әдістемелік тұрғыдан негізделуімен және шығармашылық әлеуетті дамытуға бағытталуымен ерекшеленеді. Бағдарламаны қосымша білім беру ұйымдарында, шығармашылық үйірмелерде, әдеби-өнер бағытындағы курстарда қолдануға толықтай ұсынуға болады.

Бұл әдістемелік құралды пайдалану нәтижесінде балалардың сөздік қоры кеңейіп, байланыстырып сөйлеу дағдылары дамып, коммуникативтік қабілеттері артады.

Әдістемелік құралдың өзектілігі

Балалардың сөйлеу дағдысын дамыту – мектепке дейінгі және мектепалды жасындағы балаларды жан-жақты жетілдірудің маңызды аспектілерінің бірі. Қазіргі білім беру жүйесінде коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Бұл әдістемелік құрал баланың ойлау, есте сақтау, логикалық байланыстыру және сөздік қорын кеңейту арқылы сөйлеу қабілетін дамытуға бағытталған. Суреттер – балалар үшін ақпаратты оңай қабылдап, оны сипаттау, әңгіме құрастыру барысында қолданатын ең қолжетімді құралдардың бірі.

Жұмыстың ғылыми-әдістемелік деңгейі, жаңашылдығы

Бұл әдістемелік құрал баланың когнитивтік дамуын, визуалды қабылдауын және сөйлеу дағдыларын бір уақытта дамытуға көмектесетін кешенді әдістеме ұсынады. Жаңашылдығы – оқытудың интерактивті әдістерін, визуалды материалдарды және сюжеттік суреттерді пайдалану арқылы балалардың белсенділігін арттыру. Сонымен қатар, құралда әртүрлі жас ерекшеліктеріне бейімделген жаттығулар ұсынылған.

Педагогикалық орындылығы

Әдістемелік құрал мектепке дейінгі ұйымдарда, логопедиялық кабинеттерде және арнайы түзету топтарында қолдануға ыңғайлы. Сөйлеуді дамыту оқу іс әрекеттерінде тәрбиешілер балалардың сөйлеу белсенділігін арттыру үшін құралдағы тапсырмаларды тиімді пайдалана алады.

Әдістемелік құралдың мақсаты

Балалардың сөйлеу дағдыларын қалыптастыру және дамыту үшін суреттерді тиімді пайдалану әдістерін ұсыну.

Әдістемелік құралдың міндеттері

• Балалардың сөздік қорын кеңейту;

• Ойлау, есте сақтау және қиялдау қабілеттерін дамыту;

• Коммуникативтік дағдыларды жетілдіру;

• Сурет бойынша әңгіме құрастыруға үйрету;

• Балалардың сөйлеу белсенділігін арттыру.

Теориялық маңыздылығы

Бұл әдістемелік құрал сөйлеу дағдысын дамытудағы көрнекілік принципінің тиімділігін көрсетеді. Психолингвистика мен когнитивтік психология зерттеулеріне сүйене отырып, көрнекі материалдың бала сөйлеуін дамытудағы рөлін айқындайды.

Практикалық маңыздылығы

Құралда ұсынылған әдіс-тәсілдер баланың сөйлеу белсенділігін арттыруға бағытталған практикалық тапсырмалардан тұрады. Тәрбиешілер күнделікті оқу-тәрбие процесінде қолдана алады.

Күтілетін нәтижелер

• Балалардың сөздік қорының кеңеюі;

• Сөйлеу белсенділігінің артуы;

• Оқиғаны жүйелі түрде баяндау дағдыларының қалыптасуы;

• Өз ойын еркін жеткізе білу қабілетінің артуы;

• Суреттерге сүйене отырып әңгіме құру біліктілігінің дамуы.

Тексеру тәсілдері

• Балалардың сөйлеу деңгейін анықтауға арналған диагностика;

• Әңгіме құрастыру тапсырмалары;

• Сөздік қорының даму деңгейін бағалау;

• Ойындық тапсырмалар арқылы сөйлеу белсенділігін бақылау.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

• Сюжеттік суреттер арқылы әңгіме құрастыру;

• Рөлдік ойындар;

• Сөздік ойындар (ассоциациялар, сөздік лото, сипаттау ойындары);

• Коммуникативтік жаттығулар;

• Көрнекі материалдар арқылы диалог құрастыру;

• Интерактивті технологияларды пайдалану.

(Балалармен жұмыс)

№	ҰІӘ тақырыбы	Жұмыс түрі	Сағат саны
1	Кіріспе: Сөйлеу дағдысының маңызы	Әңгімелесу, бейнематериалдар	1
2	Суреттерді сипаттау	Суретпен жұмыс, сұрақ-жауап	2
3	«Кім жылдам?» ойыны	Сөздік қорды кеңейту ойыны	2
4	«Ертегі құрастыр»	Суреттер арқылы ертегі құрастыру	2
5	«Суретті сипатта»	Карточкалармен жұмыс	2
6	«Сөздер тізбегі»	Вербалды есте сақтау жаттығуы	2
7	«Жасырынған сөзді тап»	Сөздік қорды дамыту	2
8	«Суретке сәйкес сөйлем құра»	Грамматикалық дағдыларды дамыту	2
9	«Бірге әңгіме құрайық»	Топтық әңгіме құрастыру	2
10	«Кім тез табады?»	Логикалық ойлау және сөйлеуді дамыту	2
11	«Суретті есте сақта»	Көрнекі есте сақтау қабілетін дамыту	2
12	«Оқиға ретімен»	Картиналар арқылы оқиғаны ретімен баяндау	2
13	«Ассоциациялар»	Қиялдау мен байланыстыру қабілетін дамыту	2
14	«Қай суретке сәйкес?»	Лексикалық дағдыларды жетілдіру	2
15	«Ертегіні аяқта»	Оқиға ойлап табу	2
16	«Сипаттаманы тап»	Объектілерді сипаттау	2
17	«Суреттің айырмашылығын тап»	Зейін мен есте сақтау қабілетін дамыту	2
18	«Ертегіні жалғастыр»	Оқиға желісін жалғастыру	2
19	«Жұмбақ шешу»	Логикалық ойлау мен сөйлеуді дамыту	2
20	«Тіл дамыту жаттығулары»	Фонетикалық жаттығулар	2
21	«Ертегіні сахналау»	Драмалық қойылым	2
22	«Қиял әлемі»	Суретке қарап ертегі ойлап табу	2
23	«Сөйлемді жалғастыр»	Грамматикалық дағдыларды дамыту	2
24	«Есте сақтау жаттығулары»	Көру және есту арқылы есте сақтау	2
25	«Тақырыптық сөздік»	Белгілі бір тақырып бойынша сөздерді меңгеру	2
26	«Комикс құрастыру»	Қиял мен шығармашылық қабілетін дамыту	2
27	«Суреттер тізбегі»	Логикалық тізбек құрастыру	2
28	«Жаңа сөздерді үйрену»	Жаңа сөздерді есте сақтау	2
29	«Ең жақсы әңгіме»	Бала өз ойын еркін жеткізуге үйрену	2
30	«Қорытынды сабақ: Менің жетістігім»	Балалардың жетістіктерін бағалау	1
31	Бағдарламаны аяқтау. Қорытынды тест	Балалардың сөйлеу дағдыларын бағалау	1

Сауат ашу тапсырмалары

Мен және менің отбасым

№1 Үлгі бойынша сөйлем жаз.

Радио тыңдаңыз, теледидар көріңіз, шай ішіңіз, диванға отырыңыз, төсекке жатыңыз.

Үлгі: Ата, радио тыңдаңыз.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

№2 Өз отбасың туралы жаз.

Менің отбасымда .....адам бар. Мен ... жастамын. Менің отбасым ..... .

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Қызықты тапсырма

№3 Керекті әріпті қойып жаз.

... Н І ҰШ...ЫШ ША...ЫН СЕН...Ң

САТУШ... ...ПКЕ ...КЕ СІҢЛ...

....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма.

№4 Нүктенің орнына керекті сөздерді қойып, сөйлемдерді толықтырып жаз.

1. ..... киім тігеді. 2. ... сурет салады. 3. ... қой бағады. 4. ... бала оқытады.

5. ... сабақ оқиды.6. ... қант сатады. 7. ... балық аулайды.

Керекті сөздер:Тігінші,суретші,оқушы,балықшы,мұғалім,қойшы,дүкенші.

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№5 Шашылған сөздерді жина.Сөйлем құрап жаз.

бар

Отбасы, ата-ана, әже, ата, аға, іні, қарындас, әпкее

1. Менің ... .

жоқ

......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма

№6 Ұ, ғ, қ әріптерін қойып жаз.

Менің әкем – ж...мысшы. Ол зауыт... а барады. Атам ауылда. Атам мал ба...ады.

Мен мектепте о...имын.

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма

№7 Өлеңді жатқа жаз.

Ата менен ананың,

Айтқан тілін аламын.

Үлкен кісі жұмсаса,

Қайда болсын барамын.

.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№8 Отбасы туралы мақалдарды буынға бөліп жаз. Дауысты дыбыстың астын бір сызықпен, дауыссыз дыбыстың астын екі сызықпен сыз.

Отбасының сәні - сыйластық,

Достың сәні - қимастық.

Отан отбасынан басталады.

Қызықты тапсырма

Менің достарым

№1 Сұрақтарға жауап жаз.

• Сенің досың бар ма?

• Менің досым ........................

• Аты кім?

• Аты ........................

• Ол қайда тұрады?

• Ол ........................ тұрады

• Қай мектепте оқиды?

• Ол .................. мектепте оқиды

• Нешінші сыныпта оқиды?

• Ол ........................ сыныпта оқиды

• Ол қалай оқиды?

• Ол ...................... оқиды.

№2 Достық туралы мақалды жатқа жаз

Досы көпті жау алмас.

Дос жылатып айтар, дұшпан күлдіріп айтар.

............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма

Киім

№1 Сандармен сөйлем құрастыр.

Мен, сатып, 2 көйлек, 6 шалбар, 10 қолғап, алдым.

........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№2 Көп нүктелердің орнына керекті сөздерді қойып жаз.

Дамир әкесімен дүкенге ....................... Дүкенде .................... бар. Әкесі Дамирге

ақ ...................., қара .............., жылы ......................... сатып алды. Дамир сатып алған киімдерге өте ................... . Ол әкесіне риза ........................ . Олар үйге келді.

Керекті сөздер: киімдер, келді, тон, етік, қолғап, қуанды, болды.

Қызықты тапсырма

№3 Берілген сөздерді қатыстырып, сөйлем құрастырып жаз.

Анам көйлек, қалың, көк, қысқы, етік, қолғап, сатып алды.

...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№4 Сөздерді буынға бөліп жаз.

Айжан кітапханадан келді. Ол пальтосын шешті. Мынау – ілгіш. Пальто – киім. Айжан пальтосын ілді.

.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма

№5 Сөздердің аудармасын тап.

құлақшын валенки

тон шапка

қолғап рубашка

етік варежки

жейде ботинки

көйлек юбка

бәтеңке сапоги

белдемше платье

пима шуба

Дене мүшелері

№1 Алфавит ретімен сөздерді жаз.

Аяқ, қол, бас, мұрын, шаш, құлақ, саусақ, жақ, маңдай, көз, ауыз, тіс.

................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№2 Жуан, жіңішке сөздерді екі қатарға бөліп жаз.

Аяқ, қол, бас, мұрын, шаш, құлақ, саусақ, жақ, маңдай, көз, ауз, тіс.

...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№3 Сөздердің аудармасын тап,сәйкестендір.

Аяқ зубы

қол голова

бас рот

мұрын волосы

шаш глаза

құлақ лоб

саусақ пальцы

жақ щека

маңдай нос

көз нога

ауыз рука

тіс ухо

Қызықты тапсырма.

Мына сөздердің ішінен солдан оңға қарай оқығанда жаңа сөз шығатын сөздерді теріп жаз.

..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Менің бөлмем

№1 Сөйлемдерді толықтырып жаз.

қаласында

Мен көшесінде тұрамын.

үйде

№2 Кім? деген сұраққа жауап беретін сөздерді теріп жаз.

Оқулық, дәрігер,алаң, мұражай, ғарышкер, көше, маймыл, сіңлі, сатушы, әпке, немере, жолбарыс.

.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№3 Керекті әріпті қойып жаз.

П ...ТЕР ЕСК ... ҮСТ ... НДЕ Б ... ЛМЕ

ЖАРЫ ... К ... ШЕ БИ ... К ...ШІНДЕ

№4 Нүктенің орнына керекті сөзді қойып, сөйлемдерді көшіріп жаз.

Менің бөлмем – ....... Мен бөлмемді ..... . Әпкем еденді ..... . Бөлмемде ...... бар.

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма

№5 Шашылған сөйлемдерден мәтін құрастыр.

Төсек жинады.

Ернар ерте тұрды.

Бөлме таза болды.

Шаң сүртті.

Еден жуды.

№6 Сөздерді буынға бөліп жаз.

Бөлме, ойыншықтар, заттар, терезе, еден, есік, компьютер, төсек, жинаймын, су, шаң, сүртті.

.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№7 Берілген сөздерге қарама-қарсы сөздерді тауып жаз.

Жылы – ....................... Үлкен – ......................................

Биік – ............................ Кірді – .......................................

Алды –............................... Ұзын –................................

Жас – ............................... Кең – ..................................

Қызықты тапсырма

№8 Қажетті әріпті қойып,сөйлем құрап жаз.

Мен

кітап кеш ән үй ыдыс

оқ..мын тұр...мын тыңда...мын сыпыр....мын жу..мын

...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№9 Сандарды сөзбен жаз.

Біздің мектеп 2 қабатты. Менің сыныбым 1 қабатта. Айнұр 2 сыныпта оқиды. Сыныпта 20 оқушы бар.

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қызықты тапсырма

Менің сүйікті тағамым

№1 Сөйлесуді жалғастыр.

-Сәлеметсің бе, .......................

- Сәлеметсің бе,......................!

-Мынау не ?

- Бұл- ........................

-Қандай дүкен ?

- Азық-..................... дүкені

-Дүкенде қандай азық-түлік бар?

-Дүкенде.......................,.......................,.........................,.................................... бар.

-Сен не аласың?

-Мен ........................ аламын.

-Сау бол,.................................!

-Сау бол,.........................!

№2 Әңгімені толықтырып жаз.

Айжан (с бабушкой) базарға (ездили). Базардан (яблоко, виноград, сливу)

( купили). Дүкеннен (булочки, молоко) сатып алды.Олар (домой) келді.

.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№3 Мәтінді оқы.Қарамен жазылған сөздерге көптік жалғауларының тиістісін жалғап жаз. Көптік жалғаулары:лар,лер,дар,дер,тар,тер.

Үйдің жанында үлкен дүкен бар. Онда шұжық, ет, қазы бар екен. Одан 1 литр сүт, 2 кг май,

1 кг кәмпит алдық.

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

№4 Мәтінді оқы.

Алматы

Нұрлан баққа барды.Ағашта тұрған алманы көрді.Алуға қолы жетпеді.

Ағашты сілкіледі.Алмалар саулап төгілді.

Мәтін неше сөйлемнен тұрады?

Екінші сөйлем неше сөзден тұрады?

Қызықты тапсырма

Тиісті әріпті қойып жаз

а - ә

қ - рия _____________ Д - рия ______________

с - укеле _____________ с - лде _______________

м - сі _____________ д - рі _______________

о – ө

• рын _______________ - тын _______________

• р ім ______________ - мілдірік ______________

қ - рық _____________ к - рікті ________________

ы - і

- рыс ________________ - ркіт ____________________

сег-з ______________ сем-з __________________

-рімшік ______________ құл -н _________________

ұ -ү

қ - лан ______________ к - міс _________________

қ - лақ _____________ к - рек _________________

с - йікті _____________ қ - рылтай ______________

Дәптер арнап,төмендегі мәтіндерді көшіріп,көркем жазу .

Н ан

Мынау – Дана. Мынау – Арман. Дана мен Арман - дос. Олар тату.

Мынау – Алмас. Алмас нан алды. Ол нанды анасына алды. Арман,

Дана, Алмас - дос. Ас атасы - нан.

О рманшы

Таңат – Рауанның атасы. Таңат ата – орманшы. Орманда аңдар мол.

Олар орманды аралады. Дулаттың атасы – аңшы. Ол аң аулады.

Орманда

Орманда ағаш мол. Ғалымжан, Жарас аға ағаш аралады. Оны

шанаға салды. Олар отынды ауылға тасыды. Атам ағашты жарды.

Қ ыс

Дініш – Асылдың інісі. Жандос, Дініш ағасының тілін алды.

Олар шананы алды. Оны жотаға шығарды. Жота орманның жанында.

Олар жотадан сырғанады.

Ә нші

Әлім, Әмір – әнші. Әлім, Әмір ән салды. Олардың әні тамаша.

Сәлім, Сәруәр әнін тыңдады. Достар да ән салды. Олардың

даусы да тамаша.

М алшы

Атам – ауылда малшы. Атамның аты – Әлімжан. Ағамның

аты – Әділ. Әжемнің аты – Сәруар. Олар атама көмектеседі.

Дәптерге төмендегі мәтіндерді бақылау диктанты етіп жазу.

Бақылау диктанттары

Шырын

Әлидің інісі – Самат. Ол төрт жаста. Әлім алма алды.

Ол алманың шырынын шығарды. Әли, Самат шырын ішті.

Шырын дәмді.

Астана

Астана- жас қала.Қанаттың атасы Астанада. Ол Астананы

тамашалады. Астана – жас, әдемі, көрікті қала.

К өл жағасында

Кәрім, Кәкімжан - жолдас. Олар көл жағасында отыр.

Көл маңы қалың ағаш. Олар көл жағасын аралады.

.

Ж арас

Ол – Жарас.Оның атасы - Жомарт. Жомарт ата Жамалға

жаңа орамал алды. Жарас Жанарға жалау алды.

Малшы

Атам – ауылда малшы. Атамның аты – Әлімжан. Ағамның

аты – Еділ. Әжемнің аты – Сара. Олар атама көмектеседі.

Н ан

Дана мен Арман - дос. Олар тату. Арман нан алды.

Ол нанды анасына алды. Ас атасы - нан.

А с

Атам, Қанат тамақтануға отырды. Анам тамақ әкелді.

Олар тамақ ішті. Қуырдақ дәмді.

А т тағалау

Ат аулада. Ол – асау. Ғалымның атасы – Сағадат.

Сағадат ата ат тағалады. Таға шыдамды.

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Ш.К.Бектұров. Қазақ тілі «Атамұра» 2006 ж

2. Б.Қапасова. Оқушы анықтамасы «Арман -ПВ» 2004 ж

3. Ш.К.Бектұров. М. Серғалиев. Қазақ тілі «БІЛІМ» 1994 ж

4. Ж.Адамбаева, С.Нуркеева, С.Баймуқанов. Қазақ тілі 5 сынып «Атамұра» 2004