Тәрбие сағаты

Күні

Сынып жетекші:

Сынып: 9

Сабақтың тақырыбы:

«Бірлік және ынтымақ» құндылығы

«Таңғажайып жаңа жыл»

Қауіпсіздік сабағы (10 минут)

№ 16- САБАҚ

9- сыныптар: «Желідегі фейктер үшін жауапкершілік»

Сабақтың мақсаты:

1. Оқушыларға Жаңа жыл мерекесінің маңызын түсіндіру.

2. Оқушылардың топта жұмыс істеу, шығармашылық және ойлау қабілеттерін дамыту.

3. Мейрамға байланысты салт-дәстүрлер мен халықтық құндылықтарды таныстыру арқылы патриоттық сезімдерін арттыру.

Қауіпсіздік мақсаты :

Сабақтың мақсаты: жалған ақпаратты таратудың салдарын түсіну және дереккөздердің дұрыстығын тексеруді үйрену.

Қауіпсіздік міндеті

Негізгі міндеттер:

1. Жалған ақпараттың не екенін түсіндіріңіз.

2. Фейктердің таралу салдарын көрсетіңіз.

3. Интернеттегі ақпараттың дұрыстығын тексеруге үйрету. Материалдар мен ресурстар:

- Жалған ақпарат және оның салдары туралы бейнеролик.

- Ақпаратты тексеру бойынша ұсыныстары бар үлестірме материалдар.

Дәйексөз

Ынтымақ – бұзылмайтын қорған

Құндылық

Құндылық: бірлік және ынтымақ

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Сабақтың техникалық құрал-жабдықтары

Ұйымдастыру кезеңі (3 мин)

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу.

Жаңа жылдық көңіл күй қалыптастыру

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді.

Психологиялық ахуа

Компьютер

Сабақ басы (10 мин)

ҚАУІПСІЗДІК САБАҒЫ

№ 6 САБАҚ. «ЖЕЛІДЕГІ ФЕЙКТЕР ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІК»

Сабақтың барысы

1. Кіріспе (2 минут) - Талқылау: жалған ақпарат дегеніміз не және ол неге кең таралған? (жалған – бұл жаңылыстыруға бағытталған әрекет немесе мәлімдеме, жалған ақпаратты қамтитын жаңалықтар).

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

- Жалған мысалдармен және олардың салдарымен презентацияны қарау.

- Талқылау: фейктер қалай таралады және олар адамдарға қалай әсер етеді.

Практикалық бөлім

Оқушыларды топтарға бөліп осы чек парағы бойынша кез келген жаңалықты тексеруге тапсырма беріңіз:

- фактілерді тексеру;

- стиль мен тілге назар аударыңыз: әдеттен тыс жазу стилі немесе эмоционалды тақырыптарды қолдану ықтимал жалған ақпаратты көрсетуі мүмкін;

- Мекенжайын тексеріңіз: кейде алаяқтық сайттарда ресми ресурстарға ұқсас URL мекенжайлары болады.

- Ақпаратты тексеру бойынша ұсыныстары бар жадынамалар тарату.

Жадынама ақпараттың дұрыстығын тексерудің 5 қарапайым қадамы.

ХХІ ғасырда ақпараттың көптігі соншалық, бәрін игеру мүмкін емес. Сондықтан онымен жұмыс істеу дағдысы өмірлік қажеттілікке айналады. «Фактчекинг» термині фактілерді тексеруді білдіреді. Факт – бұл нақты оқиға.

• Антипод фактісі – фактоид. Бұл барлық жерде шындық үшін қабылданған күмәнді ақпарат.

• Фактчекинг принциптері: тәуелсіздік, бейтараптық және дәлдік. Неліктен фактілерді тексеру керек?

Негізгі себеп: жалған ақпарат оқырманға әлемнің дұрыс емес бейнесін жасайды. Бұл өз кезегінде беделге көлеңке түсіреді.

Фактчекинг өнерін игеру үшін келесі негізгі ережелерді меңгеріп, ұстану керек: Бірнеше тәуелсіз көздерден ақпараттың бастапқы көзін немесе растауын табу керек:

Дереккөз – бастапқы мәлімдеме немесе әрекет шыққан адам. Сондай-ақ, дереккөз оқиғаларға қатысқан (куәгер) немесе бастапқы дереккөзге жақын адам болуы мүмкін.

1. Қарама-қарсы жақтың пікірін біліңіз.

Кез келген жағдайда, кем дегенде, екі жағы бар. Кем дегенде барлық қатысушылармен және мүдделі тараптармен байланысуға тырысу керек.

2. Фейктерді тануды үйреніңіз. Фейктер тек саналы жалғандықтарды ғана түсінбеуі керек. Бұл сондай-ақ немқұрайдылық, қателер және техникалық қателер, олар жаппай санаға еніп, жалған шындыққа айналады. Сондықтан аталған адамдардың есімдерінің, кәсіптері мен атақтарының жазылуын тексеру, күндерді, атауларды, мекенжайларды және т.б. тексеру өте маңызды.

3. Фактілердің сенімділігі есіңізде болсын.

Кейбір медиа фактоидтарды қуана шығарады, өйткені олар аудиториямен танымал. Эмоциялардың жанында немқұрайдылық, тезірек және әлемге бірінші болып соны жаңалықты айтуға деген ұмтылыс жиі кездеседі.

4. Әлеуметтік медианы абайлап қолданыңыз.

Әлеуметтік медиа жұмысты жеңілдетеді әрі қиындатады. Ең дұрысы, олардан табылған әрбір факт үшін кем дегенде екі-үш растауды табу керек.

Барлық деректерге сүйене отырып, ақпараттың түпнұсқалығын тексеру мүмкіндігі медиа сауатты адамның маңызды дағдыларының бірі деп айтуға болады.

3.Қорытынды (2 минут)

Пайдалы сілтеме:

https://youtu.be/bfdMQ3OBxy8?si=fDLiEXOK-ubcE-32

https://drive.google.com/file/d/1jBaUo3bG8fZ7Sq1vN9_O9NM8_pbR0LUM/vie w

Ортасы (20 мин)

Ғалымдардың зерттеуінше жаңа жыл алғаш рет біздің заманымызға дейінгі 3000 жылы Месопотамияда пайда болған.

Көне замандағы адамдар дәл осы уақытта Мадрук деген құдай зұлымдық пен өлімді жеңді деп санаған. Сол себепті де, Месопотамия халқы жақсылықтың жамандықты жойғанына қуанып, бірнеше ай бойы тойлаған. Әртүрлі карнавалдар, маскарадтар мен шерулер өткізген. Сонымен қатар мерекеде еңбек етіп, жұмыс істеуге, адамдарды жазалауға және үкім шығаруға тыйым салынған.

Уақыт өте келе бұл дәстүр мысырлықтар мен гректер арасында жалғасын тауып, содан соң римдіктер мен өзге халықтарға кеңінен тарай бастаған.

Ежелгі грек елінде жаңа жыл жазғы күні 22 маусымда тойланып, шарап құдайы Диониске арналған. Ал гректердің жыл санауы Олимпиада ойындарынан басталған.

Ежелгі Римде жаңа жылды наурыз айында қарсы алатын болған. Біздің заманымызға дейінгі 46 жылы рмдік иператор Юлий Цезарь жыл басын 1 қаңтар деп белгілейді. Оның атымен аталған юлиандық күнтізбе бүкіл Еуропаға таралған

*Тапсырма 1: «Қар қиыршықтарын жасау»*

Оқушылар ақ қағаздан немесе дайын қағаздан қар қиыршықтарын қиып жасайды. Әр оқушы жасаған қиыршықтарының ортасына өз тілегін жазып, сыныптағы безендіруге іледі.

- *Тапсырма 2: «Жаңа жылдық тілектер»*

Әр топ мүшелері кезек-кезек жаңа жылға арналған тілектерін немесе ізгі ниеттерін айтады. Олар бұл тілектерді тақтаға немесе үлкен қағаз парағына жазып, қабырғаға іліп қоюға болады.

- *Тапсырма 3: «Қысқы пазлдар»*

Жаңа жылдық және қысқы көріністерден тұратын пазлдарды құрастыру. Топтар арасындағы жарыс түрінде ұйымдастыруға болады.

- *Тапсырма 4: «Аяз атаға хат»*

Әр топ Аяз атаға хат жазып, жаңа жылға өз тілектерін білдіреді. Хатта тек тілектер емес, сонымен қатар жаңа жетістіктері мен жоспарлары да жазылады.

- *Тапсырма 5: «Жаңа жылдық сурет салу»*

Оқушыларға ақ қағаз бен түрлі-түсті қарындаштар немесе бояулар беріледі. Әр оқушы қысқы табиғат, жаңа жылдық ағаш немесе ертегі кейіпкерлерін салады. Ең үздік суретке сыйлық беріледі.

Соңы

: Ойындар мен марапаттау*

- *Ойын 1: «Кім жылдам?»*

Жаңа жылға арналған жұмбақтар мен қызықты сұрақтар қойылады. Әр топ жылдам әрі дұрыс жауап беруге тырысады.

- *Ойын 2: «Қар лақтыру» (қағаздан қар жасалып, нысанаға лақтыру)*

Бұл ойын сыныпта немесе аулада өткізіледі. Оқушыларға жеңіл қағаздан жасалған қар лақтыру арқылы нысананы дәлдеп тигізуге тапсырма беріледі.

- *Марапаттау*:

Әр тапсырмадан кейін және ойын соңында барлық оқушыларға шағын сыйлықтар немесе марапат қағаздары таратылады. Мысалы, «Ең шығармашыл топ», «Ең жылдам жауап берген оқушы» т.с.с.

Рефлексия жасайды.

Сабақтан кейін қандай әсер алғанын, не сезінгенін, не ұнағанын айтып, алған әсерімен бөліседі

презентация