Тапқырлар сыры

Пәні:

математика

Сыныбы:

Уақыты:

Сыныптан тыс шараның тақырыбы:

«Тапқырлық сыны»

Құзіреттілікке жеткізетін сыныптан-тыс шараның мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық:

Ә) коммуникативтік:

Б) проблеманы шешу:

Сайыс барысында математикалық қызықты ақпараттар беру

Оқушылардың математика пәнінен білімдерін тексеру

Оқушылардың инттеллектуалдық қабілетін және логикалық ойлау жүйесін дамыту.

Сыныптан тыс шараның типі:

Жарыс сабақ.

Сыныптан тыс шарада қолданылатын педагогикалық технологиялар:

Ынтымақтастық, білім беруді ізгілендіру.

Сабақтың әдісі:

Сұрақ-жауап.

Пәнаралық байланыс:

Қазақ тілі, математика.

Оқыту құралдары:

Топтардың аты, кезеңдер, тақырып, сандар.

Сыныптан тыс шараның барысы:

Мұғалімнің қызметі

Оқушының қызметі

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі

Құрметті ұстаздар мен студенттер және де сайысқа қатысушылар!

Бүгінгі «Тапқырлық сыны» атты сайысымызды ашық деп жариялаймыз.

ІІ. Негізгі бөлім:

Сайысқа қатысушыларды ойын бөлімдерімен таныстырып кетейік:

1. Таныстыру.

2. «Бәйге» сайысы.

3. «Дода» сайысы.

4. «Өз ойыңды айт» сайысы.

5. «Ойлан, тап» сайысы.

Әділ қазылар сайланады:

І кезең: Өздерін таныстыру.

1.Таныстыру.

4 топ қатысады. (4 не 5 оқушыдан)

Әр топ өздерін таныстырып, ұрандарын айтады, бір – бірлеріне сәлем айтады.

Әр топ өздерін таныстырады.

ІІ кезең

2. «Бәйге» сайысы.

Бұл кезеңде 4 топ қатысып, көп ұпай жинаған 2 топ келесі кезеңге өтеді.

Әр дұрыс жауап 10 ұпаймен саналады.

1. Барлық араб цифрларының көбейтіндісі нешеге тең?

(0)

2. Үстел басында 2 адам отыр.Бір адам екінші адамның әкесі.Бірақ екінші адам бірінші адамның ұлы емес.Сонда ол кім?

(қызы)

3. Екі санның қосындысы 8-ге тең, айырмасы 2-ге тең, көбейтіндісі 15-ке тең.Сол сандарды тап.

(5;3)

4. 2бөлмеде 76 адам болған, олардың біреуінен 30 адам шығып кеткенде бөлмедегі адамдардың саны тең болған. Алғашқыда әр бөлмеде неше адам болған?

(43;33)

5. Алты аяқ, екі арқа, бір бас.Бұл не?

(Адам орындықта отыр)

6. Бір топ үйрек ұшып келе жатты. Біреу алдында, екеуі артында, бірі артында, екеуі алдында. Біреуі екеуінің ортасында, үшеуі тізбектеніп қатар ұшқан. Қанша үйрек ұшып келеді?

(Үшеу)

7. Қандай бөшкеге су құюға болмайды?

(Іші толы бөшкеге)

8. Қандай екі санды бір-бірімен көбейткенде олардың нәтижесі осы екі санның қосындысына тең болады?

(Бұл сандар 2 мен2. Басқа сандарда мұндай қасиет жоқ)

9. Шәйнектің ішінде қайнап жатқан суды одан әрі қайната берсе, оның температурасы арта ма?

(Жоқ. Су қайнағаннан кейін оның температурасы одан әрі көтерілмейді. Оны қайната берсе су буға айналады.)

10. Төрт қайың өсіп тұр. Әрбір қайыңда төрт-төрттен үлкен бұтақ бар. Әрбір үлкен бұтақта төрт-төрттен кішкене бұтақ бар. Әрбір кішкене бұтақта төрт-төрттен алма бар. Барлық алма саны қанша?

(Бірде-бір алма жоқ, өйткені қайыңда алма өспейді).

2. «Бәйге» сайысы.

(0)

(қызы)

(5;3)

(43;33)

(Адам орындықта отыр)

(Үшеу)

(Іші толы бөшкеге)

(Бұл сандар 2 мен2. Басқа сандарда мұндай қасиет жоқ)

(Жоқ. Су қайнағаннан кейін оның температурасы одан әрі көтерілмейді. Оны қайната берсе су буға айналады.)

(Бірде-бір алма жоқ, өйткені қайыңда алма өспейді).

ІІІ кезең

3. «Дода» сайысы.

Бұл кезеңде топ мүшелері ұпайларды өздері қояды: 10,20,30,40,50

1.Сұрақ Париждегі Эйфель Мұнарасына қатысты болмақ. Бұл нәрсе Эйфель мұнарасының жанынжа, ол мұнарадан үлкен, қауырсыннан жеңіл және оны 365 адам жылжыта алмайды. Бұл не нәрсе?

(Мұнараның көлеңкесі)

1.Анаграмма.

Анаграмманы пайдалана отырып, сөздер құрастырасыздар және де бұл сөздерге қатысты емес сөзді алып тастайсыздар.

(мұнара)

Уынқа

ұамнар
Яиқр

Зақбыр

3. 2 5 10 ? 26

Белгісіз санды тап.

(17)

4. Тырналар әдетте топпен ұшқанда үшбұрыш жасап ұшады: алдында бір тырна, екінші қатарда екеу, үшінші қатарда үшеу, т.с.с. Егер соңғы қатарда 15 тырна ұшып бара жатса, топта барлығы неше тырна ұшып барады?

(120)

5.Анаграмма.

DHNA

MONO

ELG

DEHA

(MOON)

6.11 (24) 51

12 (? ) 33

Ж:(15)

3. «Дода» сайысы.

(Мұнараның көлеңкесі)

(мұнара)

(17)

(120)

(MOON)

Ж:(15)

ІVкезең

4.«Өз ойыңды айт» сайысы.

Бұл кезеңде «иә» немесе «жоқ» деп жауап беру керек.

1.Ойлау – алуан түрлі астары бар аса күрделі процесс.

(иә)

2.Логика дегеніміз – біздің біліміміздің дәл сәйкес келу мазмұны.

(жоқ)

3.Ұғымның көлемі дегеніміз – нәрселер класының, тобының мәнді белгілерінің жиынтығы туралы білім.

(жоқ)

4.Ұғымның мазмұнын дұрыс түсінбегендіктен туатын қатені параллелогизм деп атаймыз.

(иә)

5.Нәрселер мен құбылыстардың обьективтік дүниедегі осындай өзара байланысы адамның ойында қайщылық заңы түрінде бейнеленген.

(жоқ)

6.Силлогизм «жинақтау, қорыту» деген мағынаны білдіреді.

7.Егер қорытынды 2 ғана алғышарттан шығатын болса, ол силлогизм күрделі силлогизм деп аталады.

8.Логика ойлаудың 3 заңын зерттейді.

9.Кейде тепе-теңдік саналы түрде бұзылады, ондай қате софизм деп аталады.

(иә)

10.тезис бұл ақиқаттығы негізделетін пайымдау.

(иә)

4.«Өз ойыңды айт» сайысы.

Бұл кезеңде «иә» немесе «жоқ» деп жауап беру керек.

(иә)

(жоқ)

(жоқ)

(иә)

(жоқ)

(иә)

(иә)

5.«Ойлан,тап» сайысы.

1 – тапсырма.

Үшбұрыштың әр қабырғаларының бойындағы сандардың қосындысы 20-ға тең болсын.

2- тапсырма.

Дөңгелек диагоналындағы сандардың қосындысы 15-ке тең болсын.

3 – тапсырма.

«Маги квадраты» Қытайдың көне «Же – ким» деген кітабында қасиетті тасбақа туралы аңыз бар.4000 жыл бұрын император Ню өзені бойынан қасиетті тасбақаны көрген.Оның арқасында ақ және қара дөңгелектерден құрастырылған сурет бар. Әр фигураны дөңгелектер санына қарай сандармен ауыстырса мынадай кесте шығады.

Қытайлар бұл кестені ло-шу деп аталатын қасиетті жазба ретінде маги квадраты деп атаған.Кестенің қандай ерекшелігі бар?

4 – тапсырма.

Бос орындарға жазылғандардан басқа 4-тен 19-ға дейінгі сандарды орналастыр. Сонда олардың көлденеңінен де, тігінен де, қиғашынан да қосқанда 46 шығатын болсын.

5.«Ойлан,тап» сайысы.

1 – тапсырма.

2- тапсырма.

3 – тапсырма.

4 – тапсырма.

Қорытынды бөлім:

Жанкүйерлерге берілетін сұрақтар.

1.Төрт қойдың неше аяғы бар?

(16)

2.Егер стақандағы судың бәрін ішіп қойса, оның ішінде не қалады?

(Ауа және судың буы)

3.Күзетшінің бөркіне торғай қонып отырса, онда ол не істеп отырғаны?

(ұйықтап отырғаны)

4.Бөлменің әр бұрышында бір – бір мысық отыр. Оның әрқайсысына қарап үштен мысық отыр. Бөлмеде неше мысық бар?

(4 мысық)

5.Көкек өз ұясында жұмыртқа басып отырып, не туралы ойлайды?

(Көкектер өздері ұя салмайды)

6.Қандай су жәндігі ит пен балықтан тұрады?

(Итбалық)

7.Бір бала түс көрген. Арты биік тік жар. Алды-теңіз. Оң жағында алаулаған өрт, сол жағынан жолбарыс келіп қалған. Осы қоршаудан бала қалай құтылады?

(Оянып кетіп)

8.Қандай жолмен еш уақытта адам жүрмейді?

(құс жолымен)

Қорытынды: Сайыс аяқталып, қорытындыланады. Ұпайлары толық саналып, марапат рәсімі өткізіледі.

Жанкүйерлерге берілетін сұрақтар.

(16)

(Ауа және судың буы)

(ұйықтап отырғаны)

(4 мысық)

(Көкектер өздері ұя салмайды)

(Итбалық)

(Оянып кетіп)

(құс жолымен)