№1 зертханалық жұмыс
Трансформатор
орамасындағы орам санын анықтау
11-сынып
физика | Оқу мақсаты: 11.4.3.6 | Жалпы балл:
10
Тапсырманы
тәжірибені өзіңіз орындамай, кезеңдік
суреттер мен дайын өлшеу деректеріне
сүйеніп орындаңыз. Қауіпсіздік: тек
төмен кернеулі айнымалы ток көзін
пайдаланыңыз; құрылғыны электр розеткасына
қоспаңыз.
1-кезең. Құралдарды жинау
Сурет 1.
Бірінші орам саны N₁ = 600 болатын
трансформатор моделінің екінші орам
саны N₂ белгісіз.
1-тапсырма.
Трансформатордың орам санын анықтауда
қолданылатын физикалық заңдылықты
жазыңыз. Суреттегі белгілі және
анықталатын шамаларды көрсетіңіз. (2
балл)
2-кезең. Кернеуді өлшеу
Сурет 2. V₁
және V₂ вольтметрлері сәйкесінше бірінші
және екінші орамалардағы айнымалы
кернеуді өлшейді. Тәжірибеде бірінші
орамаға U₁ = 6,0 В берілген.
2-тапсырма.
Құралдарды қосу сызбасына сүйеніп, U₁
және U₂ кернеулері қай орамаларда
өлшенетінін жазыңыз. Трансформатордың
орам саны мен кернеуінің байланысын
өрнектеңіз. (2 балл)
3-кезең. Өлшеулерді өңдеу
3-тапсырма.
Берілген үш U₂ өлшеуінің орташа мәнін
есептеңіз. N₂/N₁ = U₂/U₁ қатынасын
пайдаланып, белгісіз екінші ораманың
орам санын анықтаңыз. Есептеу жолын
көрсетіңіз. (4 балл)
4-тапсырма.
Өлшеу нәтижесіне әсер етуі мүмкін бір
факторды атаңыз және өлшеу дәлдігін
арттырудың бір жолын ұсыныңыз. (2 балл)
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Жалпы: 10 балл
№1
зертханалық жұмыс
Жауаптары
мен балл қою кестесі
11-сынып
физика | Оқу мақсаты: 11.4.3.6 | Жалпы балл:
10
№
|
Жауаптар және балл қою
|
Балл
|
1
|
Трансформатор үшін U₁/U₂ = N₁/N₂ немесе
N₂/N₁ = U₂/U₁ — 1 балл. Белгілі: N₁ = 600
орам және U₁ = 6,0 В; анықталатын шама:
N₂, оны табу үшін U₂ өлшенеді — 1 балл.
|
2
|
2
|
U₁ — бірінші реттік орамадағы кернеу;
U₂ — екінші реттік орамадағы кернеу
— 1 балл. Кернеулер қатынасы орамдар
санының қатынасына тең: U₁/U₂=N₁/N₂ —
1 балл.
|
2
|
3
|
Орташа кернеу:
U₂(орт)=(2,0+2,1+1,9)/3=2,0 В —
1 балл. Қатынас: N₂/N₁=U₂/U₁
— 1 балл. N₂=N₁·U₂/U₁ — 1 балл.
N₂=600·2,0/6,0=200 орам — 1 балл.
|
4
|
4
|
Фактор мысалдары: вольтметр
дәлдігі/көрсеткішін оқу; қорек
кернеуінің ауытқуы; орамдардың қызуы;
өзекшенің толық жабылмауы; жалғағыш
сымдардағы нашар түйісу. Дұрыс бір
фактор — 1 балл. Жақсарту: әр өлшеуді
қайталап орташа алу, дәлдігі жоғары
вольтметр қолдану, тұрақты төмен
кернеулі AC қорек қолдану, өзекшені
толық жабу, контактіні тексеру. Сәйкес
ұсыныс — 1 балл.
|
2
|
Баллдар қосындысы: 2 + 2 + 4 + 2 = 10