Авторы: Тулекова Гүлбаршын Қажымұратқызы.

Алматы облысы Іле ауданы Боралдай кенті «Әдемі» саноторлы бөбекжай бала-бақшасы «Қызғалдақ» тобы

Тақырыбы: «Қар патшайымы жоғалтқан күлкі

Жанр: Ертегі

Түрі: Жаңа жылдық ертеңгілік сценарийі

Мақсаты: Балаларды мейірімділікке, достыққа, бір-біріне көмектесе білуге тәрбиелеу;

Міндеті: Кейіпкерлердің рөлін сомдау арқылы шығармашылық қабілеттерін дамыту;

Әдістері:

• Қысқы маусым туралы түсініктерін бекіту;

• Балалардың сахналық мәдениетін, еркін сөйлеуін, қиялын дамыту;

• Ән айту, өлең оқу және би арқылы әртістік қабілеттерін шыңдау.

Ертегі: «Қар патшайымы жоғалтқан күлкі»

Кейіпкерлер:

• Жүргізуші

• Қар Патшайымы (жұмсақ, мейірімді)

• Аяз ата

• Ақшақар

• Күлкілі Қаршақ (ойынбас кейіпкер)

• Қоян

• Балалар

Жүргізуші: Қане, балалар бәріміз ақырын, жай адымдап, бір-бірімізге кедергі жасамай қар үстімен жүріп өтейік.

Музыка сәл күшейеді. Балалар тәрбиешінің артынан екі-екіден немесе бір-бірлеп кіріп, «қар үстімен жүргендей» жеңіл қозғалыстармен залға енеді.

Жүргізуші:
Қымбатты балалар, қадірлі ата-аналар!
Сіздерді жаңа жыл мерекесімен шын жүректен құттықтаймын!
Қыс — табиғаттың ең әсем шағы, ақ қар — қуаныш пен мейірімнің белгісі.
Ал балалардың шат күлкісі — осы мезгілдің жүрегі.

Жүргізуші: Балалар, бүгін біз сиқырлы қыс еліне саяхат жасаймыз.
Бұл ертегі — достық, мейірім және бір-біріне көмектесу туралы. Сіздерге қуаныш, шаттық және көтеріңкі көңіл-күй тілеймін!
Мерекеміз құтты болсын!

Жүргізуші: Балалар, қараңдаршы, біздің әсем шырша дайын тұр.
Тек шамдары ғана жана алмай тұр.
Кәне, бәріміз бірге шамды жағайық!

Менің артымнан қайталап айтыңдар:

«Жарық жан, шыршамыз,
Жарқыра, нұр шаш!»

(2 рет бірге қайталайды)

Шам жанады.

Жүргізуші:
— Міне, қандай керемет!
Шыршамыз жарқырап, нұрланып тұр!
Демек, біздің ғажайып Жаңа жылдық мерекеміз басталды!

Жүргізуші:
— Алыстағы аппақ қар басқан ертегі елінде бір Қар Патшайым өмір сүріпті.
Патшайымның жүрегі мейірімге толы, өзі әрқашан күліп жүретін.
Бірақ бір күні… ой, сұмдық! Оның КҮЛКІСІ жоғалыпты!

— Балалар, қалай ойлайсыңдар? Күлкі жоғалса, Жаңа жыл қандай болады?

Балалар: «Көңілсіз…»

— Дәл солай! Ендеше, не тұрыс бар?
Бүгін біз бәріміз бірге Қар Патшайымының жоғалған күлкісін табуға көмектесеміз бе?

Балалар: «Иә!»

1-БӨЛІМ. ҚАР ПАТШАЙЫМЫ КЕЛЕДІ (Қар Патшайымы салмақпен, көңілсіз кіреді)

Қар Патшайымы:
— Балалар, менің күлкім жоғалып кеткеннен бері, әлемім мұңға толды…
Жаңа жыл жақындап қалды, ал мен күлей алмай отырмын…

Жүргізуші:
— Уайымдамаңыз! Біз бәрін табамыз. Кішкентай белгі бересіз бе?

Қар Патшайымы:
— Ммм… Міне, күлкімді үш бөлікке бөліп кеткен:

• Бір бөлігі Орманда,

• Бір бөлігі Ақ қардың ішінде,

• Ал соңғысы Желдің қанатында!

Жүргізуші:
— Онда біз бәріміз бірге күлкі іздеуге шығамыз!

2-БӨЛІМ. «Ормандағы күлкі»

(Сахнаға Мұз Қоян секіріп шығады)

Қоян:
— Қараңыздаршы, балалар! Мен орманда бір қызықты дыбыс естідім!
Дәл күліп тұрған сияқты болды…
Бірақ мен жалғыз бара алмай, қорқып қалдым…

— Сол үшін сіздерге қажетпін! Маған көмектескіңіз келе ме?

Балалар: «Иә!»

Қоян:
— Жарайды! Ендеше ойынды бастаймыз!
Ойынның аты: «Қоян секір!»
Сіздер орманда мен сияқты қоянша секіріп, құпия күлкі бөліктерін іздейсіздер.
Мен қайсысын табатыныңызды айтпаймын — оны өздеріңіз көресіздер!
Тапқан соң, мен оны Қар Патшайымға апарып тапсырамын.

(бес бала ортаға шығып, қоян сияқты секіріп, орманда жүргендей қимылдайды. Балалар өздері күлкі бөлігін тауып алады .сылдырмақтар табады біреусінде қоңырауы бар) Русан, ДСымбат,Муслим,Айнара,Досымжан

(Балалар тауып алғаннан кейін Мұз Қоян оны қолына алады да, қуанып Қар Патшайымға қарай барады.)

Қоян (қуанып, Қар Патшайымға):
— Қар Патшайымы! Балалар күлкі бөлігін тауып алды!
Міне, алғашқы бөлік сізге қайта келеді! Қолыңды соз, мен саған тапсырамын!

(Қар Патшайымы қуанып күлімсірей бастайды.)

Жүргізуші:
— Тамаша, балалар! Сендер керемет іздендіңдер, батылдық көрсеттіңдер!
Қар патшайымы,сен әдемісің, сенің қысқы әсемдігің, бізге ұнайды.

— Енді кезек сіздерде: Қоянға және Қар Патшайымға тақпақ айтып, ән шырқап, мерекелік көңіл-күйімізді бірге атап өтейік!

Д.Сымбат Далада қар борайды
Ақ мамыққа орайды
Мұз болады қатады
Жылтырап жатады.

Айым Ақша-қарым ұшады,
Алақанға қонады.
Ақ мамық боп жайылып,
Жер бетіне толады.

Асима Жүзімізден күлкі ойнап Қанаттанды жанымыз Жаңа жылды біз тойлап Шаттанамыз бәріміз Ойында әзір,әнде әзір Кел жаңа жыл біздерге Кел жаңа жыл жаңа жыл

Асқар Келіңіздер,келіңіздер Би де билеп беріңіздер Қызығы мол жаңа жылдың Тамашасын көріңіздер.

Біздің батыл досымыз Хан «Жаңа жыл» әнін орындайды.

Жүргізуші:
— Керемет, балалар!
Сіздер өз тақпақтарыңызды айтып, Хан әнін орындады.
Міне, күлкінің бір бөлігі қайта оралды, ал Қар Патшайым, қоян қуанышты!

Жүргізуші:
— Дұрыс, балалар! Тамаша!
Енді біздің ертегімізді жалғастырайық.

3-Бөлім: «Қардың ішіндегі күлкі»

(Сахнада Түлкі жүгіріп шығады, балалар дайын тұрады.)

Түлкі (қуанышпен, қолын желпіп):
— Сәлем, балалар! Қалайсыңдар? Мен сіздермен бірге қызықты ойын ойнағым келеді!
Бүгін біз орманда бір күлкі табуымыз керек…

— Ха-хи-хи! Балалар, қараңдаршы, бұнда бір күлкі жатқан сияқты!
Бірақ қардың астында… көрмей тұрмын! Мен жалғыз таппаймын, сендерге көмектесесіңдер ме?

— Жарайды, енді ойын шартын түсіндірейін!
Ойынның аты: «Қарды тазала!»

Түлкі:

Балалар, қараңдаршы, мына жерде қандай көп қар жатыр!

Бұл жай қарлар емес… әрқайсысында бір сиқыр, бір құпия жасырылған дейді.

Ал сол қарлардың біреуінде – Қар патшайымының жоғалтқан екінші жарты күлкісі бар екен!

Түлкі:

Хит-хит-хит! Мен орман ішінде жүріп көп қар жинап алдым.

Әрқайсың бір-бір қардан аласыңдар. Бірақ абайлаңдар, менің сиқырым бар!

Тек біреуің ғана сол күлкіні табасыңдар!

Түлкі (қимылмен, балаларға қарап):
— Дайынсыңдар ма, балалар?
Онда бастайық! Мен сендерге көмектесемін, бірге күлкі табамыз!

Түлкі:

Балалар, енді әрқайсың мына қарлардан бір-бірден алыңыздар.

Қане, кімнің қарында не бар екенін бірге көрейік!

(Балалар қарларды қарайды. Біреуінде «жарты күлкі» — қағаздағы смайлик немесе жылтыр әшекей шығады.)

Жүргізуші: Ооо, қараңдаршы! Міне, Қар патшайымның жарты күлкісі табылды!

Бала (қуанып көрсетеді):

Мен таптым! Міне, күлкі!

Түлкі:

Хит-хит, жарайсың! Енді Қар патшайымы өзінің күлкісіне бір қадам жақындады!екінші күлкіні таптық! Қар Патшайымына тапсырамын!

Қар Патшайымы (қуанышпен):
— Рахмет, балалар! Сіздер менің күлкімді таптыңыздар!
Жүргізуші: Түлкі, рахмет! Балалар, сендердің арқаларыңда Қар патшайымның екінші бір бөлік күлкісі табылды.

Жүргізуші:
— Тамаша! орманға мерекелік көңіл-күй қайта оралды!
Енді балалар өз тақпақтарымызды айтып, қуанышты бірге атап көрейік

Медет Алихан Көңілде көп қуаныш
Әр көңілде жақсы үміт
Кетер жылға мың алғыс
Әкелген көп жақсылық
Көркем .Би- билейміз ән салып Жаңа жылды қарсы алып Ескі жылмен қоштасып Жаңа жылмен достасып

Досымжан Келді тағы жаңа жыл Қуантумен біздерді Құтты болсын қуаныш Құттықтаймыз сіздерді

Мұрат Алихан- Жаңа жылым мол болсын, Басқан қадам оң босын. Төрле, төрле жаңа жыл Бізге құтты жыл болсын -Енді мерекенің көңілін толықтыратын

Муслим Алақай алақай Қар жауып тұр балақай, Жүр шананы алып шық Киіп алып малақай.

— Ал енді назар салыңыздар! Бізге ерекше қуаныш әкелетін кез келді: ұлдарымыз заманауи стильде би билейді!
Би: Заманауи стильде бірге қол шапалақтап, олардың қимыл-қозғалыстарын қуанышпен қарсы алыңыздар!

Жүргізуші:
— Керемет! Ұлдарымыздың биі мерекенің көңіл-күйін шыңдап, бәрімізді қуанышқа бөлеп жіберді!

Жүргізуші: «Енді сіздерге Нұр-Ая “Шыршаға бардық” әнін орындайды. Қошеметпен қарсы алыңыздар!»

Нұр-Ая «Шыршаға бардық» әні! Жүргізуші:
— Керемет, балалар! Міне, Нұр-Аяның әні шыршамызға нағыз мерекелік көңіл-күй сыйлады!

4-БӨЛІМ. «Жел әкеткен күлкі»

Сахна: Желдің сыбырлаған дыбысы шығарылады. Залда жеңіл жел эффектісі немесе музыка ойнайды.

(Ақшақар сахнаға шығып, балаларға қарап)

Ақшақар сөзі:
— Сәлем, балалар! Қалайсыңдар?
Менің атым Ақшақар, мен қыстың сиқырлы желін және күлкілерін жинаймын.
Бүгін біз бірге мерекелік қуанышты бөлісетін боламыз!

Ақшақар (қызығушылықпен, қолындағы жылтыр шарды көрсетіп):
— Балалар, мен Желдің қанатынан соңғы күлкіні ұстап алып едім!
Бірақ оны тек сиқырлы би арқылы оятуға болады.
Келіңдер, бірге жасаймыз ба? Ойын аты: «Желдің биі» Ақшақар :
— Қане, балалар! Біз үшінші күлкіні ояту үшін сиқырлы би билейік!
Қолдарыңды жел сияқты бұлғаңдар, айналып, айналып әдемі қозғалыстар жасаңдар.
Жел бізге көмектеседі, әр қадамыңдар күлкіге жақындап, оны оятады!

— Бірге билейік, қимылдарымыз жеңіл, әуезді және әдемі болсын!
Айналаға қараңдар, бір-бірімізге көмектесіп, сиқырлы қозғалыстар арқылы күлкіні оятамыз.

(Балалар жел секілді айналып, қолдарын бұлғап би билейді.) Ақшақар :
— Керемет! Дұрыс, балалар!
— Сендер өз қолдарыңды жел сияқты әдемі бұлғап, айналып, сиқырлы би биледіңдер!
— Міне, осындай өнерлі және көңілді қимылдарың арқасында үшінші күлкі оятылды!
— Барлығың да нағыз сиқыршылар сияқты керемет биледіңдер!

Ақшақар:
— Міне, балалар! Біз үшінші күлкіді ояттық!
— Енді мен оны Қар Патшайымға сыйлаймын!
— Қараңыздаршы, күлкі қайта оралсын, бәріміз бірге қуанышқа бөленейік!

(Ақшақар абайлап, жылтыр шарды көтеріп, сахна бойымен қозғалады. Балалар қол шапалақтап, қуаныштарын білдіреді.)

Қар Патшайым:
— Рахмет, Ақшақар! Міне, менің күлкім толықтай қайта оралды!
— Сендер барлығың мені қуанышқа бөлдіңдер!

Жүргізуші:
— Қараңыздаршы, балалар! Біз бүгін Қар Патшайымы жоғалтқан күлкілерді таптық, сиқырлы орман арқылы саяхат жасадық, жел мен қардың биімен бірге ойнадық, күлкілерді жинадық!
— Біз үшінші күлкіні Ақшақардың өзі Қар Патшайымға апарып, барлық күлкі қайта оралды! Қар Патшайымы қуанышпен күлімсіреп отыр!

— Бүгінгі ертегі бізге бірлік пен достықтың, қуаныш пен мейірімнің маңызды екенін көрсетті.

(Сахнада жеңіл музыка ойнайды. Жарықтар қызыл түске ауысып, сахнада жарқыраған жұлдыздар эффектісі пайда болады.)
Жүргізуші:
— Енді мерекемізді әдемі әрі ерекше ету үшін қыздарымыздың биі мен Жарқыраған жұлдыздар биін тамашалаңыздар!

Жүргізуші: Қыздарымызға мың алғыс! Осындай жарқын өнерлеріңізбен талай биіктерді бағындыра беріңіздер!

Жүргізуші: «Қысқы көңіл күй сыйлайтын әсем ән — “Аппақ, аппақ жапалақтап, қар жауып тұр тынбастан”. Қарсы алыңыздар!»

Ән «Аппақ аппақ жапалақтап қар жауып тұр тынбастан»

5-БӨЛІМ. АЯЗ АТА КЕЛЕДІ

Аяз Ата (қуанышпен, залға қарап):
— Хо-хо-хо! Сәлеметсіздер ме, менің батыр балаларыма!
— Қараңыздаршы, жолда келе жатып мен қатты қуандым: Қар Патшайымының күлкісі қайта оралды деп естідім!
— Бұл керемет! Сендердің бірлік пен достықтарың, мейірімдерің арқасында мереке шын мәнінде көңілді әрі сиқырлы болды!
— Бүгінгі мереке тек басталды — біз бәріміз бірге ән айтамыз, билейміз, күліп, қуанып, Жаңа жылды қарсы аламыз!
— Барлығыңға қуаныш, сәттілік пен жаңа жетістіктер тілеймін!
— Жаңа жыл құтты болсын, достарым! Хо-хо-хо!

Жүргізуші:
— Міне, балалар, біздің мерекемізге Аяз Ата келді!
— Сәлеметсіз бе, Аяз Ата! Біз сізді көргенімізге өте қуаныштымыз!
— Балалар, қараңыздаршы, қалай қуанып тұр: біздің ертегіміздің соңғы сиқырлы сәті басталады!
— Ендеше, Аяз Атамен бірге мерекелік көңіл-күйімізді бөлісейік!

Мерекемізді одан әрі қызықты етейік: балаларымыз өз тақпақтарын айтсын, әндерін орындасын және би билесін!

— Алдымен кішкентай достарымыздың әдемі тақпақтарын тыңдайық!

Айнара

Жаңа жылға сәніміз
Біздің айтар әніміз
Келдің бе аман алыстан
Сәлем, Аяз атамыз.

Нурислам Қош келдіңіз аяз ата Қарсы аламыз орын беріп Ән салыңыз, бізбен бірге Би билеңіз бізге еріп

Амирхан Әлде қарлы боранда
Тау басынан түсті ме?
Аяз ата оралды,
Ақ тон киіп үстіне.

Айлин
Шыршамыз да керемет
Ойыншықтар тағылған
Алыс жақтан келіп тұр
Аяз ата сағынған.

Дастан Жасыл желек жамылған Асыл моншақ тағылған Міне сұлу шыршамыз Көптен күтіп сағынған Кел балалар келіңдер Шырша тойын көріңдер.

Айым Ақша-қарым ұшады,
Алақанға қонады.
Ақ мамық боп жайылып,
Жер бетіне толады.

С.Сымбат Ақша қарға малынып Аппақ тонын жамылып Сақалы мен мүртына Күміс моншақ тағылып, Аяз Ата келдің бе! Балаларды сағынып.

Асылмұрат Қош келдің Аяз Ата
Болып бізге  сыйлы  қонақ
Қарсы аламыз құрмет етіп
Жаңа жылдың нұрын орап

Дәулет
Кезектесіп балалар
Тақпақ айтып береміз
Сұрақ қойса Ақшақар
Ойланып жауап береміз

Алижан
Шыршамыз да керемет
Ойыншықтар тағылған
Алыс жақтан келіп тұр
Аяз ата сағынған.

«Келесі кезекте Ән “Жаңа жыл” әні орындалады.» Қарсы алыңыздар!

Жүргізуші (әр өнер көрсетуден кейін):
— Керемет! Сендердің өнерлерің бізге үлкен қуаныш сыйлады!
— Әр тақпақ, әр би, әр ән біздің мерекемізді сиқырлы етті!

6 БӨЛІМ. «СЫЙЛЫҚТАР»

Аяз Ата:
— Хо-хо-хо! Кішкентай достарым, сендер бүгін керемет өнер көрсеттіңдер!
— Сендердің әрбір биіңдерің, әрбір әніңдерің, әрбір тақпақтарыңдар — мерекемізді шын мәнінде сиқырлы етті!
— Сол үшін мен әрқайсыңа мерекелік сыйлықтар әкелдім!
— Қане, балалар, қолдарыңды созыңдар, сыйлықтарыңды алып, жаңа жыл қуанышына бөленіңдер!

Жүргізуші:
— Балалар, көрдіңіздер ме? Аяз Ата әрқайсыңызға жеке сыйлық беріп жатыр!
— Енді, сыйлықтарыңды алып, барлық достарыңа қуаныш сыйлауды ұмытпаңыздар!
— Біз бүгінгі мерекеде күлкі, достық, сиқырлы сәттерді бірге өткіздік. Қане, бір-бірімізге алғыс айтып, қуанышымызды бөлісейік!

ҚОРЫТЫНДЫ Жүргізуші:
– Жаңа жыл – күлкімен әдемі.
Күлкі – ең үлкен сый.
Сондықтан бәріміз бірге күліп, би билеп, жаңа жылды қарсы алайық! Жүргізуші:
— Барлығыңызға Жаңа жыл құтты болсын! Күлкілеріңіз ешқашан жоғалмасын!