Нұрова Рысгүл Жұмажанқызы –«Өрлеу»БАҰО» АҚ «Маңғыстау облысы бойынша Кәсіби даму институты филиалы Жаратылыстану-математикалық бағыттағы кафедраның меңгерушісі, педагогика ғылымдарының магистрі

ТӘРБИЕ ЖҰМЫСЫНЫҢ МЕНЕДЖМЕНТІ ЖӘНЕ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ БАҒДАРЛАМАСЫ: ЖҮЙЕЛІК ЖӘНЕ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

НЕГІЗІНДЕГІ ҚҰРЫЛЫМ

Қазіргі білім беру жүйесінде тұлғаны жан-жақты дамыту мәселесі – стратегиялық басымдық. Қазақстан Республикасының Білім беру ұйымдарындағы тәрбие жұмысын ұйымдастыруда 2021 жылы бекітілген «Біртұтас тәрбие бағдарламасы» негізгі құжат ретінде алынып отыр. Осы бағдарлама тәрбиелік қызметтің бірлігі, сабақтастығы, жүйелілігі және құндылыққа негізделуін қамтамасыз етуге бағытталған.

Осы ретте тәрбие жұмысын басқару – яғни тәрбие менеджменті, тәрбие бағдарламасының мектептегі күнделікті практикада жүзеге асуына жауапты негізгі құрылым. Демек, тәрбие менеджментін Біртұтас тәрбие бағдарламасының іске асыру тетігі ретінде қарастыру қажет.

1. Тәрбие жұмысының менеджменті дегеніміз не?

Бұл – мектептің тәрбие жүйесін жоспарлау, ұйымдастыру, үйлестіру, бақылау және бағалау процесі. Ол нақты педагогикалық, әлеуметтік және стратегиялық міндеттерді шешуге бағытталған.

Біртұтас тәрбие бағдарламасы да осы жүйені құруға негіз болады. Онда 9 бағыт айқындалған, олар:

1. Интеллектуалдық

2. Рухани-адамгершілік

3. Эстетикалық

4. Азаматтық-патриоттық

5. Құқықтық

6. Еңбек

7. Дене

8. Экологиялық

9. Көпмәдениетті және ұлттық тәрбие

Тәрбие менеджментінің мәні – осы бағыттар аясында нақты іс-шаралар мен тәжірибелерді өмірге енгізу, ресурстарды үйлестіру, нәтижелерді басқару.

2. Тәрбие жұмысының менеджменті мен Біртұтас тәрбие бағдарламасы арасындағы өзара байланыс

3. Құндылықтар жүйесі – тәрбие менеджментінің негізі

Біртұтас тәрбие бағдарламасының басты тірегі – құндылыққа негізделген тәрбие. Бұл құндылықтар тәрбие менеджері (директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, сынып жетекшісі) үшін бағыт-бағдар болуға тиіс:

4. Практикалық қолдану мысалы:

Мектептегі тәрбие менеджменті қалай ұйымдастырылады?

Мысалы, «Құқықтық тәрбие» бағыты бойынша:
– Тақырыптық апталық: «Менің құқығым мен міндетім»
– Қалалық ішкі істер бөлімімен бірлескен кездесу
– «Жас заңгер» үйірмесін ұйымдастыру
– Кері байланыс: "Сен өз құқығыңды білесің бе?" сауалнамасы

Экологиялық тәрбие бағыты бойынша:
– «Эко-дос болайық!» жобасы
– Қалдықтарды сұрыптау бойынша мектеп акциясы
– Экологиялық тақырыптағы дебат, челлендждер
– Мектеп ауласын көгалдандыру іс-шаралары

5. Тәрбие менеджері ретіндегі көшбасшы тұлға

Біртұтас тәрбие бағдарламасы мектептегі тәрбие кеңістігінің тұтастығын қамтамасыз етуге бағытталған. Ал оны өмірге енгізетін – тәрбие менеджері. Бұл лауазым иесі:

Кәсіби ұйымдастырушы
Әдістемелік жетекші
Құндылық таратушы тұлға
Ынтымақтастық платформасының құрушысы

Мұндай маман тәрбие бағдарламасын жай таратушы емес, мектептің мәдениетін қалыптастырушы ретінде әрекет етеді.

Қорытынды

Тәрбие жұмысының тиімді менеджменті — Біртұтас тәрбие бағдарламасының практикалық жүзеге асуын қамтамасыз ететін негізгі механизм. Ол тек құжат жүзіндегі талаптарды орындау емес, жүйелі көзқарас, педагогикалық серіктестік және нәтижеге бағытталған қызмет.

Бүгінгі мектеп оқушысы — ертеңгі ел болашағы. Оны тәрбиелеу жұмысы кәсіби басқаруды, құндылықтармен жұмыс істеуді және ынтымақтастық арқылы қолайлы мектеп ортасын құруды талап етеді.