Сайыс
тақырыбы: «Ойлы болсаң,
озып көр»
Мақсаты: Оқушылармен жұмыс жасауда ақпараттық технологияның
мүмкіндігін пайдалана отырып, оқушылардың танымдық, ақпараттық
құзіреттіліктерін қалыптастыру.Ойлау қабілеттері мен есте сақтау
қабілеттерін жетілдіру . Тілдік білімдерін кеңейту . Ана тілімізді
сүюге , құрметтеуге
тәрбиелеу.
Формасы: Сайыс
Көрнекілігі: Қима қағаздар,
ғажайып төркөздер , жалауша
Барысы: Сәлеметсіздерме, құрметті ұстаздар мен
оқушылар. «Ойлы болсаң, озып көр» сайысына қош
келдіңіздер!
«Мергеннің көзі де, мерген, қолы да мерген болуы
керек» дегендей, бүгінгі сайыста сендер өз мергендіктеріңізді
танытасыздар.
Сайыс бағдарламасы:
1. Таныстыру / топ аты мен эмблемасын таныстыру
/
2.
«Бәйге»
3. «Сөз
мерген»
4. «Жүзден жүйрік, мыңнан
тұлпар»
5. «Ұшқыр ой
мерген»
І кезең өздерін
таныстыру
Ендеше, Сіздердің білімге деген
құштарлықтарыңызды дәлелдейтін сайыс «Бәйге,- деп
аталады,
Қарап тұрмай
бәйгеге еріңіз
Шәкірттерге әділ шешім беріңіз
Жүзден жүйрік мыңнан тұлпар
шығару,
Бәйге, бәйге, бәйгелерді
көріңіз,
ІІ кезең «Бәйге» / 1 ұпай
/
1. Қазақтың ұлы ақыны? ( А.
Құнанбаев)
2. Ең тұңғыш саяхатшы, ғалым кім? ( Ш.
Уәлиханов.)
3. Жазушы, ақын, ағартушы ұстаз. ( Ы.
Алтынсарин)
4. «Менің республикам» кімнің өлеңі ? ( С.
Мәуленов.)
5. «Биыл ғарышқа ұшқан ұшқыштың есімі (Айдын Айымбетов
)
6. . «Үш дана» дегеніміз
кімдер? (Абай, Ыбырай,
Шоқан)
7. «Ақын қонақтар» кімнің әңгімесі.
(М.Әуезов
)
8. Еліміздің мемлекеттік рәміздері. ( ту,
елтаңба, гимн)
9. . Ш. Уәлихановтың шын аты
(Мұхаммедқанапия)
10. «Үш байлық» білесің бе? (Денсаулық, ақ
жаулық, он саулық)
11. ҚР Мемлекеттік әнұранының сөзін жазған
кім?
(Ж. Нәжмеденов. Н. Назарбаев.)
12. ҚР Мемлекеттік Әнұранының
өлеңін жазған кім? (Ш.
Қалдыаяқов)
13. «Үш арсызды » ата (Ұйқы,
күлкі, тамақ)
14. «Кел, балалар ,оқылық!» кімнің өлеңі?
(Ы.Алтынсарин)
15. Жамбыл неше
жыл жасаған
?(100 жыл)
16. «Үш жұртты» ата (Өз жұрты, нағашы жұрты,
қайын жұрты)
ІІІ Кезең «Сөзмерген» Әр
сұрақ 1 ұпай Әр топқа 3
сұрақтан
1. Сөз топтары.(зат есім, сан
есім, сын есім, етістік т.б)
2. Зат есім деген не? (заттың
атын білдіреді)
3. А қандай дыбыс (жуан, ашық,
езулік)
4.
Сан
есім деген не? (заттың саннын
білдіреді)
5. Тұңғыш ғарышкер кім ?/ Тоқтар Әубакиров
/
6. У қандай дыбыс?(бірде дауысты , бірде
дауыссыз)
7. Түбір дегеніміз не ?/ сөздің бастапқы
бөлшегі/
8.Мұрты бар бар ,сақалы жоқ
Тоны бар, шапаны жоқ / мысық/
9. Диалог дегеніміз не ?(2
немесе бірнеше адамның
сөйлесуі)
10. Сөйлем деген не?(белгілі
бір тиянақты ойды білдіреді)
11. Әліпби дегеніміз не ?/
әріптердің жүйелі тізбегі /
12. Орфография дегеніміз не ?/
сөздің дұрыс жазу ережелері/
13.Бес
жанды
Бір жансызға мінгеседі
Үстінде ақ тақырдың із кеседі /5
саусақ/
14. Омоним деніміз не ?
(айтылуы бірдей мағынасы басқа
сөздер)
15. Қазақ тіліне тән
дыбыстарды ата
ІҮ Кезең «Жүзден жүйрік,
мыңнан тұлпар»
Оқушылар ұяшықтарды таңдау
арқылы сұрақ таңдап алады. 10 санын таңдаса 10 ұпай,
20 санын таңдаса 20 ұпай
,30 санын таңдаса 30
ұпай,алады.
10 – балл
1. Қазақта топ
аттылар жарысын не деп атайды?
(Бәйге)
2. Қазақта бір топ аттылар тартыспағын қалай
атайды? (Көкпар)
3.
«Үш жүз» деген
не? (Ұлы жүз, орта жүз, кіші
жүз)
4. Орфоэпия дегеніміз не
?
20 – балл
1.
«Үш бәйтерек» дегеніміз кімдер? (Ілияс,
Сәкен, Бейімбет)
2. А. Құнанбаевтың неше қара сөзі бар? (45 қара
сөзі)
3. «Бес арыс»
деген кімдер? (Шәкәрім, Ахмет, Міржақып, Жүсіпбек,
Мағжан)
4. «Әдебиет» қай тілден енген
сөз / араб/
30 –
балл
1. А. Құнанбаевтың өмір сүрген жылдары? (1845 -
1904) ж
2.Бірнеше қатардан тұратын құрт жаятын орын?
(Сөре)
3.Лексика нені зерттейді?/ Тіл білімінің сөз ,
оның мағынасын зерттейтін саласы /
4. Эфвемизм ,дисфемизм деген не
?
Ү кезең «Ұшқыр ой
мергені» / 1 ұпай /
Кім жылдам қол көтерсе сол жауап береді
.
1. Отан ,от ,
жер
«Отан үшін отқа
күймейсің»
2.
Көп ,аз,
көл
«Көп
түкірсе көл»
3.
Қасқыр,қоян ,намыс
«Қоянды
қамыс, ерді намыс
өлтіреді»
4.
Жақсы, керемет , ғажап,
жаман
«Жақсыдан
үйрен, жаманнан
жирен»
5.
Аға ,жаға , қарындас
«Ағасы
бардың жағасы бар, інісі бардың тынысы
бар»
6.
Боран ,құмырсқа,
Аяз,қар
«Аяз би
әліңді біл, құмырсқа жолыңды
біл
7.
Дос,
алмайды ,құрбы,жолдас,
«Досы
көпті жау алмайды, ақылы көпті дау
алмайды»
ҮІ .
Мараппаттау
Жеңістер мен жеңілістен
тұратын,
Өмір күрес жеткізе ме
мұратын.
Жібердім, жеңілдім деп
ренжімегін,
Қатысу да бір жеңіс, жан болсаң сен ұғатын
– деп ортаға әділ қазылар алқасын
шақырайық. Әділ қазылар алқасынан жарыс қорытындысын
сұраймыз.
Қорытынды
сөзі
Қош демейміз, әлі талай сайыстар
бар,
Өнерлерің шыңдала берсін
қалыспаңдар.
Көрерменім көбейсін күннен
күнге,
Келе берсін қонақтар ғарыштан да – деп,
сайысымызды
аяқтаймыз.