Баяндама
Тақырыбы:
Тәрбиеленушілердің білім сапасын
арттырудағы мониторингтің рөлі (Мектепке
дейінгі ұйым деңгейінде)
Кіріспе
Мектепке
дейінгі кезең — бұл бала тұлғасының
қалыптасуы мен белсенді дамуы жүретін
ең маңызды кезең. Мектепке дейінгі
ұйымдардың басты міндеті — балалардың
жас және жеке ерекшеліктерін ескере
отырып, олардың физикалық, интеллектуалдық
және эмоционалдық дамуын қамтамасыз
ету. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың
мемлекеттік стандарты талаптарының
орындалуын, балалардың білік пен
дағдыларды меңгеру деңгейін бақылауда
педагогикалық
мониторинг ерекше рөл атқарады.
Мониторинг — бұл жай ғана бақылау емес,
бұл балабақшадағы тәрбие-білім беру
үдерісінің сапасын арттырудың, оны
жүйелі басқарудың негізгі тетігі.
Негізгі
бөлім
Балабақшадағы
мониторингтің басты мақсаты —
тәрбиеленушілердің даму деңгейін
(білімін, дағдыларын, қоршаған ортамен
қарым-қатынасын) анықтау және осы
мәліметтер негізінде әр баланың жеке
даму траекториясын құру. Балабақшадағы
педагогикалық процесс мектептегідей
баға қою арқылы өлшенбейтіндіктен,
мониторинг мұнда ең басты диагностикалық
құралға айналады.
Мектепке
дейінгі ұйымда мониторинг негізгі 5
даму саласы (Денсаулық, Тіл дамыту,
Таным, Шығармашылық, Әлеуметтік орта)
бойынша жүргізіліп, келесі маңызды
міндеттерді шешеді:
Баланың
жеке мүмкіндіктерін анықтау:
Мониторинг баланың мықты тұстары мен
дамуында артта қалып жатқан тұстарын
(мысалы, ұсақ моторика, сөйлеу деңгейі,
логикалық ойлау) дер кезінде көруге
мүмкіндік береді.
Түзету
жұмыстарын ұйымдастыру:
Алынған нәтижелер бойынша тәрбиешілер
мен мамандар (психолог, логопед) қиындық
көріп жүрген балалармен жеке немесе
шағын топта түзету-дамыту жұмыстарын
жоспарлайды.
Педагог
жұмысын талдау:
Мониторинг нәтижесі тәрбиешіге өзінің
қолданып жүрген әдіс-тәсілдерінің
қаншалықты тиімді екенін көрсетеді.
Егер топтағы балалардың басым бөлігі
белгілі бір дағдыны меңгере алмаса,
бұл педагогтың оқыту әдісін өзгертуі
қажеттігін білдіреді.
Ата-аналармен
кері байланыс:
Мониторинг карталары арқылы ата-аналарға
баланың балабақшадағы даму динамикасын
нақты дәлелдермен көрсетіп, үй жағдайында
қандай бағытқа көңіл бөлу керектігі
туралы кеңес беріледі.
Балабақшадағы
мониторинг әдетте оқу жылы ішінде үш
кезеңде
жүзеге асырылады:
Бастапқы
(қыркүйек):
Балалардың жаңа оқу жылының басындағы
бастапқы деңгейін анықтау.
Аралық
(қаңтар):
Балалардың материалды меңгеру аралық
нәтижелерін тексеру және педагогикалық
әдістерге түзетулер енгізу.
Қорытынды
(мамыр):
Баланың жас ерекшелігіне сай даму
деңгейінің қалыптасуын және мемлекеттік
стандарт талаптарының орындалуын
нақтылау.
Мониторинг
жүргізу барысында балаларды жалықтырмайтын,
олардың психологиясына салмақ түсірмейтін
әдістер қолданылады. Олар: баланың
іс-әрекетін табиғи жағдайда бақылау,
ойын тапсырмалары, әңгімелесу, балалардың
туындыларын (суреттері, мүсіндеу
жұмыстары) талдау және арнайы диагностикалық
карталарды толтыру.
Қорытынды
Тәрбиеленушілердің
білім мен даму сапасын арттыруда
мониторингтің маңызы өте жоғары. Жүйелі
жүргізілген мониторинг балабақшадағы
тәрбие-білім беру сапасын арттырып қана
қоймай, әрбір баланың мектепке дейінгі
кезеңнен мектепке саналы әрі дайын
болып өтуіне (сабақтастыққа) берік негіз
қалайды. Нақты мәліметтерге сүйенген
педагогикалық қолдау ғана баланы тұлға
ретінде нәтижелі дамытуға кепілдік
береді.